Page 62 - Саха дьахталларыттан бастакы журналистка Мария Гаврильевна Бурцева
P. 62
Хамандыыр, ыстаап тойоно, хас да саллаатгар буоланнар Хаппы-
тыаннааҕы илин тыаҕа тиэттилэр. Ол сиргэ, хаар үрдэ киһи хааны-
нан туолбут. Киһитин да, кыылын да киһи билбэт кинэ сэймэктэ-
нэн өлбүт дьоннор адаарыһа сыталлар.
Кыһыл саллаат Миитэрэй өлбүт дьон тастарыгар иһэн, кини ойоҕо
Матырыас сытарын биллэ быһыылаах, хараҕа ирим-дьирим, атаҕа
сири билбэт буола дырылаан барда.
— Оо! Доҕоруом Матырыас! Сиэхситтэр сиэбиттэрин... — дьах-
тар үрдүгэр түһэн истэҕинэ, бандьыыт саа уоһунан түөскэ түһэн
кээһэр. Ол курдук барыларын умса төннө анньан, икки остуолба
икки ардыгар кыһыл хаанынан кырааскаламмыт быа тардыллан ту-
рар сиригэр аҕалан туруораллар.
— Кырдьыккытын этиҥ, эһи ханыыларгыт туох сэптээхтэрин,
туох былааннаахтарын, ону эттэххитинэ буруйгутун бырастыы ки-
ниэхпит. Эппэтэххитинэ эһиэхэ буулдьаны орускуоттаабакка ити
остуолбаҕа дьүүллэтиэхпит, — диэн баран ыстаап тойоно бытыгын
туора соттуммахтаата.
— Эһиэхэ туох кинээри дьоммут былааннарын этэн биэриэхпит
буоллаҕай. Син биир өлөрөргүтүн өлөрүөххүт, — диэтэ Хаппытыан
тоҥон кырбанан саҥата көхсүн иһитгэн нэһиилэ тахсар буолан туран.
— Саҥарба, бассабыык, эйигин кытта кэпсэтии барбат, ити кы-
һыл буола сылдьыбыт бырааттары кытары кэпсэтиллиэ.
— Биһиги быраатгар буолбатахпыт, биһи баай тот интэриэһин
харыстыыр бандьыыттары суох гынарга охсуһар бассабыыктар буо-
лабыт — этиэхпит суоҕа... — диэн Миитэрэй эттэ.
— Эн дьыалаҥ бүтэр. Уонна ким этэр этиҥ, дьыл күн күүппэт.
— Дьыл күн күүппэт, эһи эмиэ өлүөххүт, туту күүтэн тураҕыт?
— диэн кыһыллар айманан мөхсөөрү гыналлар.
— Саҥарымаҥ суоластар. Бырааттар! Бастакы соругу толоруҥ.
Бандьыыт саллааггара бүргэс курдук уһуктаах иҥнэҕэ өтүүнү уган,
Хаппытыаннааҕы ыга уган тутан туран харыларыттан үүттээн тиһэн
кэккэлэттилэр.
— Баай харабыл ыттара, бандьыыттар илиилэриттэн, биһи кы-
һыл өрүөллэр, дьадаҥы, отто дьон баай хабалатыттан тахсарын иһин
дуусаларын ууран охсуспуттар, өлөн эрэбит, биһи охсуспут дьыала-
быт үйэ саас тохору тыыннаах буолан, кыайыыны оҥоруо... Өйдүөҥ!
Баай илимэр киирэн биэрбит батараак саллааттар, туох буолан эһиги-
ни батталтан таһаарбыт сэбиэскэй былааһы утары сэриилэстигит...
— Саҥардымаҥ!! — бандьыыттыыр Хабырыыс баалкыта Хаппы
тыан үрдүгэр үн күүлээтэ. Хаппытыан тойон аллараа налыйан түстэ.
Миитэрэй күүһэ баарынан мөхсө-мөхсө:
— Дьадаҥылар, батараактар бандьыыт албыныттан куотуҥ, сэ
биэскэй былаас эһи буруйгутун бырастыы гыныа. Баайдар илимнэ-
рин көтүрү көтөн кыһылга эргийиҥ.
60

