Page 66 - Саха дьахталларыттан бастакы журналистка Мария Гаврильевна Бурцева

акыйаан этэ. Иллэрээ күн хойуу дулҕа бугул бачыгыраһан турара,
бу киэһэ үс сүүс сыарҕа от кэбиһиллэн, күрүөлэнэн бүппүтэ. Хо-
дуһа үлэтин аҥаара массыына күүһүнэн барар. “Кыһыл Майаак”
удаарынньыктара былаан быһыытынан 323 гаа сирэ оттонон, 1500
сыарҕа от кэлэрин оннугар, үүммүт ходуһа бары оттонон, былаан
быданынан туолан, 524,4 гаа сирэ оттонно, 1874 от күрүөҕэ киирдэ.
Үлэ сэрииһиттэрэ тохтоон турбаттар, үлэ кыайтарбатах сирдэригэр
көмө оҥоро биэс көлө баатта, бэҕэһээ, бүгүн иһиттэххэ 30 сыарҕа от
Уйбаан оҕонньор күрүөтүгэр киирбит. Оҕонньор артыалга махтам-
мыт үөрүүтүгэр таһырдьа быкпат бэйэтэ, биэрэстэлээх ыалынан үлэтэ
бүппүтүн кэпсии баттаҕа маҥхайа баарыстанара.
Ааспыт үһүс бассабыыктыы ыһыыга былаан 103% туолан, 131,12
гаа ыһыллыбыта, үс үүт бүтэйи үрдүкү икки маһынан көстөр кур-
дук үүммүтэ. Кинини 100% үлэлээбит массыыналар толоон кыты-
ытыгар күүтэн тураллар. Үрдүк үүнүү этэ. Ыстапаан Уус аҕыныах
тута-тута сүүрэр, массыыната үчүгэйдик хамныырыгар үөрбүт бэйэтэ,
үөһэ тыынан сайыҥҥы ыраас салгыны эҕирийэрэ.
Бэҕэһээ сааммыт массыына бүгүн үлэҕэ киирдэ, “Мүрү” сыһыы
толооно массыына тыаһынан өрө кыырар. Сорох хомуйар, сорох
быһар, сорох таһар үлэтэ буолла. Хабырыыс, Аана, Тайыыла уонна
да атын удаарынньыктар күннээҕи былааннарын 115, 120, 130 бы-
рыһыан толороллор, бэйэлэрин үөрүйэхтэрин хаалааччыларга биэ-
рэн, буксуурдуур үлэни ыытартан хаһан да кинилэр көрөн турбатта-
ра. Үгүс удаарынньык үлэлээн толоон иһэ туман оргуйара, массыына
түүн да тохтоон турбат этэ.
Бурдук хомуура атырдьах ыйын 5 күнүгэр бүттэ, 90% массыына-
нан үлэлэннэ. 931,30 сиэнтиньиэр бурдук кэбиһиилээх от курдук
кылаастаннылар. Хаһан да маннык балысхан бурдук Мүрү илин куу-
латыгар үүммэтэҕэ, сэссийэлиисимэ кыайыыта аныгы кыайыыны
хааччыйар. Үлэ күүһэ дөксө оргуйар, тохтоон турбат. Сарсыҥҥыт-
тан бурдук астааһыныгар турунуохха, кыһыл обуоһу бастаан атаа-
рыахха, чугуун бухатыыр холкуос түөрт уон чилиэнин тоҥолохто-
нон, диэн мунньах ууруу таһаарар.
Бу толооҥҥо урукку өттүгэр үс сүүс бууттаах тимир үҥкүүлүө-
ҕүнээҕэр, дьадаҥы киһи кулаак күөттүүрүттэн куттанан, бэйэлэрин
туһаларыгар бурдук бааһынатыгар хаампат буолаллара.
Билигин бу хонууга сарсыарда эрдэ биэс чааска үс кос сиртэн
иһиллэр тимир турба уһуутуур. Түптэ түргэнинэн түөрт уон киһи 11
көлөнөн, хонууга ырыа-тойук түһэрэн, сарсыардааҥҥы салгыны са-
таратан киирэллэрин кытта, сири түгэҕинэн дириҥ тыас ньиргийэр.
Ыарыһах Мэхээлэ: “Оо, кыһыл бухатыыр үлэлээн эрэр, үлэлии-
рим буолан саатар киирэн көрүүм”, — диир да тахсан барар.
Мин кинини батыһан, толоон устун үүммүт кэнчээрини быы-
һынан, сииги силэйэн хааман испитим.

64