Page 83 - Егоровские чтения

Оттон доруоЬа бэйэтин биологическай свойстватынан олус туЬалаах
буолан, биир тонна доруоЬа 7 тонна коцентраты солбуйар.
АЬылык доруоЬатын он-орор туЬугар гидролизнай заводтар на-
адалар. Ити боппуруоЬу Алексей Дмитриевич чинчийэн-уерэтэн ба­
ран, Саха АССР Госпланын иннигэр туруорбута. Наукалар Акаде-
мияларын Саха сиринээ§и филиалын экономика^ отделын научнай
улэЬитэ таб. Паньшин Саха сиригэр тутуллуон септеех гидролизнай
завод техническэй-экономическай кердеруулэрин, технологиятын,
бородууксуйа себестоимаЬын, теЬе уп наадатын уо.д.а. барытын су-
оттаабыта ер буолла. Ол суоттааЬын’Н’а оловуран, Табаватаавы эбэ-
тэр Ленскэйдээви мае комбинаттарын тобохторун туЬанан сылга 500
тыЬыынча декалитр испиири уонна 20-25 тыЬыынча тонна аЬылык
доруоЬатын oiropop заводтары тутарга этии киллэрбитэ.
Алексей Дмитриевич суоттааЬынынан Саха сирин туох баар
суеЬутэ (сылгыны, кетеру, табаны, иитиэх кыылы киллэрэн туран)
сылга 21 тыЬыынча тонна доруоЬава наадыйар. Ол аата Табавава эбэ-
тэр Ленскэйгэ гидролизнай завод тутуллара буоллар, биЬиги
суеЬубут наадыйыытын хааччыйыа этибит...
Кини этэрэ: “Мин санаабар, олохтоох усулуобуйаны учуоттаан,
ашардас сушкой заводтары тутуунан улуЬуйбэккэ, дьовус сыахтары
эбэтэр установкалары туЬанар эмиэ септеех. Холобура, олохтоох
промышленность, беден1 совхозтар уонна колхозтар cyehy салыыр
тууЬун ошороллоро, ол тууЬу микроэлеменнэринэн байыталлара
эмиэ сеп буолуох этэ.
...Билин'н'и кэмн-э промышленность боччумнаах кемете суох буол-
лавына. тыа хаЬаайыстыбата сайдар кыава суох. Саха тыатын ха-
Ьаайыстыбата чуолаан ордук cyehy аЬылыгын базатын тэрийиигэ
промышленность еттуттэн улахан кеме$е наадыйар”- диэн тоЬовэло-
он кини туруорсар этэ.
Оттон ученай микроэлеменнэри чинчийиилэрэ cyehy иитиитигэр
уунэйигэ итиэннэ хонуу улэлэригэр сыЬыаннаах кэккэ практичес-
кай боппуруостары быЬаарар кыавы биэрбиттэрэ.
А.Д. Егоров уонна кини сотрудниктарын чинчийиилэригэр
оловуран, республика норуотун хаЬаайыстыбата уунээйи аЬылык
биохимической туЬатын туЬунан киэш научнай аан машнай инфор-
мацияны ылбыта. Ити тумугэр аЬылык беде базатын тэрийиигэ на­
учнай терут ууруллубута. Хомойуох иЬин, учуонай бу билгэлээЬин-
нэрэ олоххо киирбэтилэр. Биохимия^ тугу ошорбутун критическэй-
дик ырытан баран, А.Д. Егоров Саха сиригэр статическай биохимия
суруннээн бэйэтин соругун толорбутун, онон билигин функциональ-
най биохимия уйэтэ кэлбитин ейдеебутэ. Кини чинчийиилэрэ
уунээйи, хамсыыр харамай айыл^тын уонна оловун закономернос-
тарын молекулярнай таЬымн"а - белоктар уонна нуклеиновай кисло-

79