Page 32 - Былыр этэ диэххэ

— Хайаларай ити? — ыйытабын.
— Ити дии, биһиги Белай Гораларга аатырбыт Подкопайбыт.
Киниэхэ баҕас ааны сыыһа хатаабыккын. Киирэн көрүөҕүнээҕэр
киһи суоҕуна таарыйан да көрбөт майгылаах киһи. Дьэ хата пере­
мена быыһыгар киирэн тахсар мохсоҕоллор кутталлаах дьоннор.
Биир эр бэрдэ онон-манан аралдьыта сатыа, атына кып гынаат
атахха биллэриэ. Ол да гыннар сүрүн атыылаһааччыларым оскуо-
лалар. Онон оҕо тыытыа диэбиппин түгэх соҕус уурабын. Оттон
Подкопайы кытта Сэбиэскэй саҕана «Колымторга» үлэлээбип-
пит. Ыскылаакка табаар таһыытыгар аккаастаммат, бастайаан-
най хамнаһа суох көмөлөһөөччүм этэ. Аҥаардас, испэт-аһаабат
киһиттэн балай эмэ ууруулааҕа үһү. Олох уларыйыытыгар ол ба-
рыта хааллаҕа. Биэнсийэҕэ тахсар сааһа илик киһи үлэтэ суох
хаалан, барыттан бары ытыһын сотуннарбыттара. Салайааччы-
ларбыт бары чааһынай тэрилтэ арынан, кини курдук көмүс илии-
лээх сантехтикка, токарьга, сварщикка наадыйааччы мэлийбитэ.
Бачча сыллар тухары хата олорор хоһуттан үүрбэккэлэр, комму-
нальнайы төлөөбөккө кэллэ. Ити соторутааҕыта социальнайдар
биэнсийэ оҥорон биэрэннэр кыбарпылаата төлөһөр. Онтукатыт-
тан төһө ордоохтуой. Ол иһин тиһигин быспакка сатыырбынан
көмөлөһөбүн. Онтукайбар ити ылбакка кэнтэхтэнэр дьүһүнэ...
Эрэйдээх олоҕу этинэн-хаанынан тэлэн кэлбитэ кымыстыыр
сыата суох, иҥиир сула киһи эбит. Күүстээх көрүҥнээххэ бар-
сыбат. Бэйэтин уҥуоҕугар хата хатыҥырыттан уһун куйаабы-
лык курдук көстөр. Ис-иһигэр киирдэххэ, сахаҕа да аҕыйахта
көстөр сайаҕас, сытар ынаҕы туруорбат сымнаҕас майгытын
киһи бары билэр. Үйэтин-сааһын тухары хоту сир сахаларын
ортотугар сылдьан сааһырбыта нуучча кэнэнигэр эбиискэлэһэн
сахалары, эбээннэри баһыйар көнө, боростуой. Дэлэҕэ буолбу-
тугар саас бырдах үгэнигэр бөһүөлэктэн арахсан, ахсынньыга
диэри үүтээни көрөн туран, дьон сабыата диэн, киирбэккэ ба-
лаакканан олоруоҕай. Дьиҥэр ханнык да ыарахаттартан толлу-
бат, соҕотоҕун хайа да аакка тиийиэх дохсун санаалаах киһи.
Биһиги малбытын, аспытын тоҕо тыыттыҥ диэн билбэт дьоно
хайа баҕарар өттөйүөх курдуктар. Эһэ-бөрө дойдутугар тымыра
да хамнаан көрбөккө сылдьар, акаары баламат киһини тыыппат-
тара ордук. Ол бэйэтэ кэлиэхпит диэн хаалларбыт сир киһитэ
туттар бары араас сабыатын, аһын-үөлүн тыыппакка харгыйан
30