Page 28 - Былыр этэ диэххэ

таҕыста. Өндүрэй бултаабыт киһи быһыытынан үөрбэккэ, идэ-
тинэн төбөтүн булкуйбахтыы дьалкыйдьыйан хааман кэллэ: «Дьэ,
доҕоор, түбэспэтэхпэр түбэстим, тугу түүйдэҕэй, сыгынньах куһу
бултаатым», — диэтэ. Аньыырҕаан, бэркиһээн куһун үргээбэккэ
эрэ тутан тахсыбыт. Эмиэ атыыр анды. Моонньо, кырдьык, сы-
гынньах эбит. Өлөксөй дьиибэргээн да сүтүктээх киһи эргим-ур-
гум тутан көрдө. Кини бултаабыт куһун курдук уҥа кынатыттан
биир куорсун уһулу ойон чоройо сылдьар. Эмэһэтин тутан көр-
бүтэ, обот түүтэ ылҕаммыт. Чахчы кини үргээн иһэн сүтэрбит
куһа. Уһун ыаһахтаһыы кэнниттэн бэйэ-бэйэлэрин өйдөтүһэн,
Өндүрэй дьэ санаата көнөн, үөрэн ырбайбытынан эбиэттэрин
үргүү тыа саҕатын диэки хаамта. Өлөксөй бэҕэһээ малааһын
кэнниттэн хараллыбатах бөтүөннээх сүөгэйдэрин дьаһайа, урук-
ку омуһаҕын ыраастыы барда. Оҕонньоттор барахсаттар бастакы
бултарын хоргунун халбыйан, Аал Уоттарын, Баай Байанайдарын
күндүлээтилэр. Утуйар уу көттө. Кэпсээн-ипсээн күөдьүйэн Өн-
дүрэй саата эмиэ хайҕанна. Иж-27 икки уостаах 16-лаах саалаах.
Арай биир саас кус суруога бүтэн икки ыаллыылар: мин Отуу-
лаахтан, Чыркыап Куола Мааскынтан киирэн иһэн Хоспохтоох ту-
муһаҕыгар көрсө түстүбүт. Табахтыы олордохпутуна намыһах бэ-
йэлээҕинэн налыһан, таһаҥаахтыыр буолбут түөрт анды кэллилэр.
Идэбитинэн иккиэн саабыт үрдүгэр түстүбүт. Сирэйбит утарыта
кэлиилэрэ эдэр аргыһым аптамаатынан куһуйда. Хаһы эрэ түһэрэр
диэн кэтэһэн саабын бэлэм тутан олоробун. Туох да хаалбата. Тугун
кыһыытай, аны хаһан сааланаары... Субуһа түһүүлэригэр бэлэм ту-
тан олорор киһи биир уоспун тардан кэбиспитим, төрдүөн тыла суох
бардылар. Аараттан түбэспит аргыһым сөҕүү бөҕөнү сөҕөн, сааҕын
атастаһыахха диэн хаайда. Эн аптамааккынан сатаан ыппаппын
диэн куотуммуппар, икки уостаах уон иккилээх саабар диэбитин
атастаһа сылдьыам дуо. Кырдьык, икки уостаах 12-лээх саалааҕын
билэбин. Хаһан улахан саанан бултаабытым баарай.
Биир саас ити Мааскынтан Бүгүйэххэ киирэр аартыгы миинэ
куска олоробун. Уон алталаах саабар үллэһиккэ икки нууллаах
ботуруон тиксибитэ. Саатар кыра көтөрү айахпар бултаан аһаары
гыммытым, кыра көтөр таптардаҕына туга да хаалбат гына үлтү
ытылларыттан «аччык» олоробун. Халыҥ үөрдээх, биирдиилээн да
ааһар кустар алыс үрдүгүнэн тиэстэллэр. Ол олордохпуна икки
хос халыҥ үөрдээх хоҥор хаастар айманан ахан ааһан эрэллэр. Оо,
26