Page 5 - Д.С.Андросов Тойон Муру

ТОЙОН МУРУ
(Торообут алаастарым, урэхтэрим — ситимтэн)

Тойон Муру - Саха сирин биир кэрэ кестуулээх киэн' улахан
алаайа. Кини киэн' нэлэмэн костуутэ — быйан наах ходуЬаларыгар ел-
гемнук уунэр сумэйиннээх ото, дирин' куолугэр уоскуур комус хаты-
рыктаах араас балыга. КуЬун-саас тохтоон aahap, сайынын теруур-
yyhyyp Kyha-xaaha уонна кинини тулалаан турар баай хара тыатыгар
уоскуур кыыла-суелэ былыргы сахаларга быстыбат быйан'наах, ба-
раммат баайдаах улуу алаас буолла^а.
Оччоттон билигээнтгэ диэри ураан-хай саха xapagap Муру Эбэ
сайьпгны кун кемус сардан'аларынан ыйыахтана оонньоон илин бас
кэрии тыаларын кэтэбиттэн кулумурдээн тахсан Улуу куол киэн- нэ­
лэмэн угус уестэрин ньууругар уругг кемус кыырпахтарын ыйан ку-
лумурдуу сытара. Кинини хоту еттунэн кылдьыылаан сытар урдук хал-
дьаайыларын он- кырыстарыттан силис тардан, ере уунэн тахсыбыт
угус сибэккилэр айылйа араас дьуЬунун туЬэрэн сан-а тахсан эрэр куну
керсе тебелерун котоболлоро. Онтон Муру Эбэ котер кынаттаабын
бииЬин уустара араас суол кэрэ куолаЬы туйэрэн ыллаан-туойан дьы-
рылатан керселлере. Кинилэр ортолоругар хоту дойду котер кынат­
таабын кунду кемус ырыаЬыта куерэгэй чыычаах урдук мэггэ халлаан
кемус салгыныгар ере куерэйэн тахсан, чараас намчы кынаттарынан
дьиримнэччи сапсынан, биир сиргэ битийэ туран ыллаан дьурулатара
саха ураан-хай кулгаабар кэрэттэн кэрэтик ийиллэн эрдэбэ. Муру Эбэ
арыылара суугунас куех хомустарынан тегурутуллэннэр, уунуулээх
киэн- хочолоро ача, бэттиэмэ отторунан елгемнук саба уунэн, тыал
хоту куех кебуердуу долгулдьуйа хамсыы сыталлара кэрэттэн кэрэтик
кестер буоллаба. Улуу Эбэ куелугэр киирэн тыынан уста сырыттахха,
хонуута кестубэт биир килэгир уу буолан томтойо кундээрэн кестере,
онтон хонуутугар сырыттаххына тула еттугг куел кестубэт киэн- сыйыы
нэлэйэ тэлгэнэр. Тойон Муру итинник киэьг-куон- кестуулээх Улуу
сир буолар. Былыргы дьыл былдьаЬыктаах мындаатыгар, урукку уйэ-
лэр охсуйуулаах уорбаларыгар саха омук тердулэриттэн биирдэстэрэ
Обустаах Хоро Алдан уонна Амма ерустэрин туораталаан, кинилэр
елгемнук уунэр отторугар, дирин- далай ыраас ууларыгар дэлэйдик
уескуур балыктарыгар, кинилэр сис тыаларыгар теруур-ууйуур туерт
атахтаах бултарыгар санаатын тохтоппокко, оннообор Кыыс Амма бэ-
йэлээби кэнэбэйин уута абыйаан кураайы урэх буолсу диэн сылык-
таабыта, ол эппит тыла угус хаары-самыыры унуордаан билин-ьги кэн-
3