Page 8 - Д.С.Андросов Тойон Муру

нэЬилиэктэрин урукку сылдьар суолларын аартыга «Муосталаах Аар-
тык» дэнэр. Кинини арваа оттунэн сэргэстэБэ «КыБыл сыыр» аартыга
- билигин совуруу нэЬилиэктэр уонна улуус киинэ Боровонтон тахсан
Аллараа Бэстээви кытта сылдьыБар гравийдаах суол аартыга.
Былыр Саха сирин хотугу уонна илинлги улуустарыгар таБаваБы
таБыыга анаан оггоБуллубут дьаам суола 0луонэ ерус илин биэрэгэр
баар Дьаарбагг бириистэниттэн савалаан Тойон Мурунэн илин Охот-
скай (Лаамыскай) муорава ааБар. Бу дьаам суола кыБынын Чомчовой
тумулун арваа сьпгаавынан «Тойон Муругэ» урдуксыыры хаБан огго-
Буллубут суолунан быБа киирэн улуус киинигэр Томторго тахсара. Бу
киирэр аартыгы «ХаБыылаах Аартык» дииллэрэ. Онтон сайынлгы
кэмьгэ Эбэни арваа оттунэн эргийэн Маладьаайы урэвэ Муру Эбэттэн
тахсар тордугэр урдук сыыры тан'нары киирэр. Бу аартыгы Харагга
Тердун аартыга дэнэр.
Бу аартыгынан Ава дойду Улуу сэриитин сылларыгар улуус 2189
бастьпг ыччаттара Ийэ дойдуларын комускэлигэр сэриигэ аттаммыт-
тара. Кинилэр угэс курдук Харанд Тердун аартыгын тахсан баран ур­
дук сыыр урдугэр турар бааравай тииккэ бэлэх биэрэн, Улуу Эбэлэрин
корен олорон чэйдээн, сынньанан, Эбэлэрин кытта быраБаайдаБан
баран, биллибэт дьылваларын утары унньуктаах уБун айантга аттам-
мыттара. Кинилэр ортолоругар баара — Россия Геройа Михаил Ми­
хайлович Стрекаловскай. Ону бэлиэтээн улуус общественноБа Тойон
Муруну оггойе турар урдук сыыр урдугэр ейдебунньук сэргэлэри ту-
руортаабыттара. Итинтэн салгыы Тойон Муруттэн тахсар Маладьаайы
урэвин устун Суурдээх Дупсун удьуордарын суола киирэр. Кэнники
кэмн-э Таргылдьыма уонна 0нер Эбэтин олохтоохторун сурун сыл­
дьар гравийдаах суола Аччыгый Эбэ орто халдьаайытын сыырын тан'­
нары киирэр уонна Аччыгый Эбэ халдьаайытыгар суурдэн киирэр
Бурваанай урэвин ере ексейер былыргы дьаам суолун аартыга тахсар.
Тойон Муругэ киирэр-тахсар хас аартык аайы, Эбэ сыырын ур­
дугэр, уунэн турар бааравай тииттэргэ, былыргы сахалар сиэрдэрин-
туомнарын толорон, бэлэх ыйыыр ытык тииттэр бааллар. Бу ытык
мастары, былыр даваны уонна билигин, хас биирдии айанньыт быБа
ааспат, ытык иэБин курдук бэлэх биэрэн ааБар.
Былыргы олохтоохтор Муру Эбэлэрин эргийэ сытар урдук сыыр-
дарын утэн киирбит тумулларыгар тус-туспа ааты-суолу биэрбиттэрэ.
Ол курдук, Урун' Аартык тумула Быйды алаастан киирэр уруйэ арваа
етте; Булун' тумула Булугг келуйэ арваа етте; 0тен тумула — Эбэ биир
саамай урдук тумула, кэнники заправка тумулунан ааттыы сылдьы-
быттара, бавар былыр балык ыамын савана ереебет етене, кэрээбэт
6