Page 129 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

5Ы быраабынньыга буоларын ибиттэхтэрэ. Сурах-садьык та й ^ а тургэнник даманы
тарбаммыт.
Ыкилак то-раф ааныгар кэлэн атабын тэбэннэ. Онтон быа тутаары тарта. Аан тыаба
суох абылынна. Киирэр аантга туора турар чиэс мабы таарыйымаары теккеччу тут-
тан киирдэ. Муннугар буспут эт сыта саба биэрдэ. Ыкилак онно, дьэ, аччыктаабы-
тын ейдеете. Кини сарсыардааны абылыгы, утуйан хаалан, куоттарбыт этэ. Билигин,
apaaha, кунуску абылык дабаны аабан эрдэбэ. Дьиэлээхтэр уонна ыалдьыттар остуол
тула олорон абаан-сиэн, кэпсэтэн-ипсэтэн ньамалабаллар. Киби киирбитин керен,
кини диэки хайыстылар. Ол гынан баран, Ыкилак санаатыгар, Хиркун, хабаайын киби
быбыытынан, ылбабайдык эбэрдэлии охсубата. 0 ссе хайдах эрэ кыбыстыбыт чин-
чилээх. Остуолга икки тастык киби баар. Кинилэр субуохтара суох, кылгас кыргыылаах
баттахтаахтар. Такнар такастара тирии буолбатах, ербех. Арай таба тыба этэрбэс-
тээхтэр. Таба, ыт тириитэ сабынньахтарын наараба бырахпыттар. Бу туох дьонноруй?
Ыалдьыттар саката суох киирбит кибини одуулаба-одуулаба, ыстаан ыллакна-
та олордулар. Хиркун, кэмниэ-кэнэбэс олобуттан туран, уолга утары хааман кэллэ.
Бэбэбээки сырыыттан илистибит быбыылаах. «Мин атахтарым эмиэ ыалдьаллар,
нэбиилэ собой хаамабын» дии саныыр Ыкилак.
Хиркун, тыла токон хаалбыт кибилии, бэрт эрэйинэн ыган табаарда:
— Бибигини кытта чэйдэс.
Ити аата ыалдьыттар уонна хабаайын хайыы-уйэ арыгы амсайбыттар. Ыкилак урут
ол абы боруобалыы сылдьыбыттаах. Кини семуйэтигэр бибэн, салаан керееччу. Ити
арыгыны себулээбэтиттэн буолбатах этэ. Ол абы Ке-воба дэьг кэриэтэ керееччулэр.
— Кимий бу? — диэтэ кырабыабай тегурук сирэйдээх, суурэлэс харахтаах эдэр
киби.
— Ити аччыгый Ке-вонг, — диэн хардарда Хиркун.
— Хы! — онуоха кибитэ кехсун этитэн кэбистэ.
Тула олорооччулар тобо эрэ мух-мах бардылар. Оттон били киби бэрт ытыктабыл-
лаахтык:
— Хорсун уол! Эн булкун бу сии олоробун. Соргулаах булчут эбиккин. Мантык —
эн кэнники дабаны бойумнук бултуохтаабык бэлиэтэ.
«Кимий бу, ойуун дуу, тугуй? Оскетун ойуун буоллабына, кини тобо кеннеру киби
курдугуй? Субуохтара эмиэ суох. Оскетун кини ойуун буолбатах буоллабына, мин ин-
ники кэскилбин хантан биллэ?» диэн Ыкилак таайа сатаата.
Оттон кибитэ салгыы сакара олордо:
— Бу эн булкун сии олоробут, мин доботторум эмиэ эн елербут эбэн этин боруо-
балыыллар. Кевонголар абаларын уубун кибитэ, ибит эрэ миигин. Эн хорсуккун уон­
на соргулааххын. Нивхэлэр еруу маннык кибини ытыктааччылар. Бибиги эмиэ эйигин
ытыктыырбытын биллэрэбит. Ол ытыктабылбытын бу кибини эрэ барытын уердэр-
кетутэр уохтаах утахпытын кытта бииргэ ыл, — уонна уу курдук кылыгырас, сырдык
екнеех убабабы туой чааскыга толору кутан биэрдэ. Ыкилак киби биэрбитин ылла.
Кини бачча элбэх арыгыны хабан да испитэ суоба. Бу абы истэххэ, кибиэхэ суду куус
киирэр уонна бэйэк араас иччилэри кытта кэпсэппитинэн барабын дэбэллэр.
Ыкилак, хабан бабыгар тахсарын кэтэбэ-кэтэбэ, арыгыны аргыый абай сыыйан
истэ. Абыыта диибин диэн, киби тулуйуо суох. Ол гынан баран, кини сирэйин дабаны
мырдыс гыннарбата. Чачайа сыстар да, абыырбаппытын дьокко биллэрбэтэ. Чааскы-
ны уобуттан араарбакка, хара куубунэн биэрбит астарын ибэн кэбистэ. Бу кибини
кини ханна керде этэй? Ыалдьыт, арыгытын кутуталаан баран, кими эмэ кетутэн кэ-
бибиэм диэбиттии, эргиччи керутэлээтэ. Кини улахан баппабайыгар кыччаан хаалар
125