Page 23 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

бута. Дьэ, онтон ыла горбуша ус сылга биирдэ эрэ ере анньан кэлэр. Атын бириэмэбэ
олох абыйах. Билигин нивхэлэр биир да балыгы мэнээк бырахпат буоллулар.
Абалара ити убуйээни эмискэ Т050 ейдеен кэлбитин бырааттыылар билэллэрэ.
«Балыгы ыыппытым учугэй — бугун олус куйаас, ийэм эрэйдээх астыан иннинэ балык
ньиксийиэх эбит», — дии санаабыта Ыкилак. Оттон Наукун а^атын диэки суубун ан-
нынан корен кэбиспитэ: «Кубабан кибини, миигин, булбуккут дии!»
Сарсыарда Касказик дьиэтигэр теннубутэ.
★ * *

Бырааттыылар Комр-ах тумус табыгар хас да кун балыктаабыттара. Балыктарын
ийэлэринээн убуен астаабыттара. Аракас бутуннуутэ — биэс уонча урабас — дьуу-
халанан туолбута. Былыта суох куннэр турбуттара, онон макнай ыйаммыт дьуухала-
лар хайыы-уйэ хаппыттара. Оттон кета харгыны aaha тубэн, сууругу ере уста турбута.
Онон тумуска хаалар тубата суох буолбута.
Тохсус кунугэр Талгук аракастан макнайгы ура^астары тубэрбитэ уонна кун уоту-
гар хаппыт лис курдук дьуухалалары холбуу баайталаабыта. Бырааттыылар ону око-
4050 тиэйэн дьиэлэрин диэки сууругу ере анньыммыттара. Оттон Талгук сатыы хаама
турбута.
Бырааттыылар ессе ыраахтан суурук куугунун быыбынан бутэки тыабы истибит-
тэрэ — абалара окочо окорон тубугурэрэ. Кинилэр суохтарына тебелеебутэ буол-
ла диэн, Ыкилак билэ охсуон ба^арбыта. Биэрэккэ тахсан баран, кини ойобосторо
тэбис-тэкник кылааккайдаммыт олох бэлэм курбуу курдук дулук окочолору керен
сеьуу 6egeHy сехпутэ. Абалара сытыы биилээх чохороонунан ситэри суора турара.
Хас обустабын ахсын чап-чараас сугэ олуктара кыырайаллара уонна, бедек макан
лыахтардыы салгыкка ыйанаат, куех окко налыс гыналлара. Касказик, улэтин бутэрэн,
сугэтин окочо кэннигэр уурбута уонна тириппит суубун соттон баран:
— Керен кэбибик, — диэбитэ.

III баба
Ланьгук бугун эрдэ туран урдук дьаарга тахсыбыта уонна ерус токуруйан, хойуу
ыабынан ууммут укуоргу биэрэгэ харааран костер сирин диэки тэбийбэтэхтии одуу-
лаба турбута. Ланьгук уп-убун быбабын бэйэтэ сытыылаабыта. Кини ейдуур буолуо-
буттан бу быбабынан ийэтэ туттара. Кини ханнык бабарар балыгы сылбырбатык
ыраастыыра — саас муус барбытын кэнниттэн — бытархай кыбыл балыгы, сайыны-
гар — сымнабас эттээх горбушаны, кубунугэр — бедек кетаны. Билигин эдэр кыыс-
чаан бырааттара теннеллерун долгуйан туран кебутэрэ. Кини балыгы, ийэтэ Псулк
уерэппитин курдук, ыраастык кичэйэн астыаба. Ийэтэ кердун, Ланьгук кинини саакка
киллэриэ суоба. Кэнники куннэргэ балык элбэхтик киирэр, онон А-воба дьуухаланы
дьахталлар бары астыыллара — Псулк, Музлук, Ланьгук. Ол гынан баран, кыысчаан,
тебе да кыбаммытын ибин, ийэтин уонна улахан убайын кэргэнин кыайан сиппэт
этэ. Ланьгук икки урабас дьуухалатын астыар диэри ийэтэ уонна Музлук убу бутэрэ
охсоллоро. Ланьгук тебе да бытаанын ибин, кини дьуухалата Кевонголар аатырбыт
дьуухалаларыттан хаалсыа суоба. Тымныы тубуебэ, ерус туруоба, оччобо Кевонголар
кэбии туттуохтара. Талгук ону арыйа баттыаба уонна Авонголар кыыстара ыал ийэ­
тэ буоларыгар сеп буолбут диэн уерэ саныаба. Кини кыра уолун, Ыкилагы, ыкыран
ылан: «А-воттан кэбии кэлбит, амсай...» — диэбэ.
Ланьгук, убайдарын кебутэ туран, ыраах ыт урэрин истибитэ. Тумус кэнниттэн икки
19