Page 25 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

Касказик, туттуна собус мичээрдээбитинэн, ыалдьыттарга тиийэн кэлбитэ. Оттон
Лидяйн холкутук, киэкник мичээрдиирэ. Кини ахмалк, онон бэйэтигэр ытыктабылы
эрэйэрэ. Обонньор эбэрдэтигэр Хиркун эмиэ мичээрдээн эппиэттээбитэ, ол эрээри,
сылайбыта бэрт буолан, аат эрэ харата ымайара. Касказик окочо ортотугар киэк ха-
рахтаах мукха мунньулла сытарын керен дьиктиргии санаабыта: «Ханна балыктаан
баран истэхтэрэй? Эбэтэр хатыыстыы кэллэхтэрэ дуу?»
Хиркун биэрэккэ тахсан Ыкилакка окочону тардарыгар кемвлеспутэ. Ланьгук
кини диэки хап-хара харахтарынан керен ылбыта уонна, тебетун умса туттан, хай­
дах эрэ ойобоИунан буолан aaha турбута. Суп-суон cyhyo^a кичэйэн еруллубут уон­
на кехсугэр быанан икиннэрэ баайыллыбыт. Лис курдук субуохтара санныгар эйэ-
кэлэбэллэрэ, куех ойуулаах сабархай халаата кыыс атабар эрийэ охсуллара. Ланьгук
хайдах эрэ дьиктитик керен ылбыта. ТобО?! Уол сурэбэ биллиргэччи тэппитэ. Кыыбы
ситэн ылан, ыйыталабыан бабарбыта. Ол эрээри ыл да суурэр табыллыбат. Тебе да
кэргэн ылыахтаах кыыбык буолтун ибин, эр дьону, ахмалкалары, бырабан ыстанан
хаалар сатаммат. Абыычай эмиэ этэр: кыыс эр дьону кытта сэлэбиэ суохтаах. Кини
эргэ тахсыар диэри дьахталлары эрэ кытта кэпсэтиэхтээх. Кэргэннэннэбинэ, эрин эрэ
кытта. Оттон кэргэнэ бырааттардаах буоллабына, кэпсэтиэн сеп. Кинилэр бэйэлэрэ
ойох ылыахтарыгар диэри дьахтарга, иккис да буоллар, эмиэ эр буолаллар, ол ибин,
эр киби еллвбунэ, дьахтары бырааттарыттан биирдэстэрэ ылыахтаах.
Ланьгук, Ыкилагы абара кетен, Талгукка тиийбитэ уонна, мичээрдээбитинэн, кыра
сууну ууммута. Талгук ону, кэтэбиннэрэ сатаабакка, сонно суерэ охсубута. Харахтара
кебуппэтэх уеруутуттэн чабылыба туспуттэрэ — бу куех дьураа ойуулаах сиидэс бы-
лаатэтэ. Талгук кыыс диэки махтаммыттыы керен кэбиспитэ, оттон анарааныта харабын
умса туттубута, туохтан эрэ санааргыы сылдьара ете биллэрэ. Туохтан буоллабай?
Ыалдьыттар, кевонголар кырдьабастара уонна кини кыра уола арыаллаан, терут
уус то-рафка ааспыттара. Лидяйн кимтэн да тутулуга суохтук, дьобуннаахтык туттара.
Чэйдии олорон, эппитэ:
— Бибиги эбиэхэ аабан ибэн таарыйдыбыт. Пила-тайхур бибигини учугэй ха-
рабынан кердун. — Лидяйн ах барбыта. Хиркун эмиэ саката суох олорбута. Итинэн
кэпсэтии буппутэ. «ТобО хатыыска наадыйдахтарай? Ханнык эрэ улахан ыалдьыт кэл-
лэбэ дуу?» — диэн Касказик таайа сатаабыта. Ымхилар1 тугу да гынар кыахтара суох,
ахмалкалар наадыйаллар, онон хатыыстыахха наада.
Эр дьон мукханы кытта булкуба турдахтарына, Ланьгук кыра тууйабы ылан тыаба
суурбутэ. Теннубутэ, эр дьон сиикэй урук балыгы сии олороллоро. Окочо ибигэр
киби саба бедек хатыыс кутуругунан охсуолана сытара. «Иккини ылбыттар», — дии
санаабыта Ланьгук уонна иккис балыгы кердуурдуу керуелээбитэ.
— Ол, бибиги окочобут кэннигэр, сытар, — диэбитэ Ыкилак, быбабы ууна-ууна.
Ланьгук балык кутуругун екургэбиттэн быбан ылбыта уонна эр дьон иннигэр
тобус-толору кыбыл отонноох тууйабы ууран биэрбитэ. Сиикэй хатыыс кэнниттэн
кыбыл отон олус да учугэй.
Кини балыгын тургэнник сии охсубута уонна Ыкилак харабын бэрт кыратык керен
ылбыта. Уол сурэбэ мехсе туспутэ. Атаба титирэстээбитэ. Кыыс, эргийэ биэрээт, дьиэ
кэтэбинэн урдук Тураахтаах эниэ диэки бытааннык хаама турбута. Ыкилак ахмалкала­
ры хаалларан барара табыгаба суох. Ол гынан баран, кинилэри кытта абата, ымхи аба
уубун бабылыга, баар, онон Ыкилак оргууй а^ай туора хаампыта уонна, дьиэ анараа
ертугэр тубээт, Тураахтаах эниэ диэки ыстаммыта.

1 Кутует а&а уубун дьоно.
21