Page 26 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

Харса сус>5уттан кыбыста-кыбыста, Ыкилак Ланьгукка ыкса кэлбитэ. Кыыс харах-
тара эмискэ кэкии туспуттэрэ, уол билигин бу хап-хара чабылыкнас харахтары эрэ
керере.
Кыыс Ыкилагы ыга куубан ылбыта. Уол ээл-дээл буоларга дылы гыммыта. Ыкилак
санна ыалдьарын эрэ ейдуурэ, кыыс кинини ол курдук куускэ кууспута.
Кини ырыа быста[забын эрэ ейдеен ылбыта.
Чыычаах о^ото, чыычаах 050Ю
Кынатын сыыбынан сапсынан...
Ити Ланьгук бэйэтин тубунан кэпсээбитэ. Бу дьиксиниилээх ырыа туту этэрэ буолла?
Ыкилак бу ырыаны кэнники куруутун таайа сатыыра. Tyha суох! Ланьгук: «Ньолгун
эмиэ тиийэн кэллэ. Бибиэхэ ыалдьыттыыр», — диэбитин эрэ ейдеен хаалбыта. Ньол­
гун диэн ол кимий? Уонна Т050 кэллэ?..
* * *

Туманнаах Нгакс-во дьонун кытта ынырыктаах oxcyhyy кэнниттэн Касказик Тымы
тердугэр диэри биирдэ да устубатаба — муора кытыытын олохтоохторун кытта кер-
суем диэн куттанара. Кевонголар aga уустарын бабылыга олорбут оло5ун акарыттан
ордук кэмкэ бу бибиги дойдубутуттан ордук сир ханна да суох диэн бэйэтин бэйэтэ
саататына саныыра. Тымы улуу ерус бабыттан тердугэр диэри туерт кун, туерт туун
устата айаннаан тиийэзин. 0 рус уонна кини салааларын устун угус-элбэх баай сирдэр
бааллар. Ол эрээри Кевонголар олорор сирдэриттэн ордук байылыат сири булбак-
кын. Пила-тайхурга кета аата-ахса суох тахсар, бу нивхэлэр саамай сурун балыктара
эбээт. Пила-тайхурга эрэ кыбын да, сайын да беден- хатыыс, сыалыбар, кыбыл балык,
бил баар буолаллар... Оттон ойуур уруйэлэриттэн уонна чочумаастарынан эбэ, киис,
кыыл таба элбэх. Кевонголар хоргуйан елбуттэрин, бука, ким да ейдеебете буолуо.
Сорох саас аччыктыыр буолаллара, ол гынан баран, ким эмэ елбутун Касказик а5ата
бокуонньуктан дазаны, эбэтиттэн да5аны истибэтэбэ.
Билигин, Кевонголар а5а уустарыгар сака дьахтар кэлиэхтээх, дьиэ таба сиэннэ-
рин хатан куоластарынан чугдаарыахтаах кэмигэр, Касказик муударайдык быбаа-
рыммыта: урукку хатыламматын тубугар Нгакс-во дьонун кытта эйэлэбиэххэ наада.
Анараакылар эйэлэбэри утарыахтара cyoga: кинилэр азыйах сутуктэммиттэрэ уонна
ол быбылаан буолта ер буолла — тымырдарын хаана сойуон уонна ебуеннэрэ у^а-
рыйыан сеп этэ. Касказик муора биэрэгиттэн кэлэр сонуннары 60Л50Й0Н истэрэ, кини
аа5ыытынан, хаакка умсугуйааччылар угус ертулэрэ елен бараммыт буолуохтаахтар.
Дьэ, онон балык хаамыыта буппутун кэнниттэн, туунугэр от-мас кырыанан бурул-
лэрин сабана, Наукун уонна Ыкилак сабыс-сака кылбайбыт ойобостордоох холбо-
нуллубут икки окочонон сууругу такнары анньыммыттара. Касказик бэйэтэ, эргэ буо-
лан баран, ессе да бе5е-та5а дулук тыынан устубута.
Окочолорго Тымы аатырбыт кета дьуухалаларын, хатарыллыбыт хатыыстары, таба
тириилэрин уонна ус бедек келуур ыттарын тиэйбиттэрэ. Ыттары бэлэхтиэхтээх дьо-
но бэйэлэрэ билиэхтэрэ, ба5ар, дьон ердееку буруйдарын, хааны кердебунэ, бырас-
тыы гыныа диэн уебээ такара§а — Курунгуга — сиэртибэлиэхтэрэ.

IV баба

Чучунаа — сахалыыта «дьиикэй киби», «дьикээр». Кинини ессе кыра эрдэ^инэ ити
курдук ааттаабыттара. Иирсээнин итиэннэ охсубуугун ибин. Уолчаан ©луехумэ ыраах
22