Page 27 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

тайбатыгар бугэн сытар Тууччахтаах дэриэбинэтигэр аймалбан бебену тардара. О50-
лор, куйгуерэн оонньуу сылдьан, охсуспатах куннэрэ диэн суох буолара уонна хан-
нык эмэ уолчаан ытыырын быыбыгар хаан буолбут сирэйин сотто турарын угустук
керуеххэ сеп этэ.
— Чу-чу-на-а-а! — диэн хабыытабаллара кырбаммыт оболор ийэлэрэ уонна
атазастааччы уолу мастаах эккирэтэллэрэ.
— Чу-чу-на-а-аа! — диэн ытамньыйа-ытамньыйа ыкырара ийэтэ, — Оо, сорум
эбит! Сылгы уеругэр ыыппыт киби эйигин, сылгы уеругэр.
Сылгы уерэ... Убун сиэллээх, сыыдам атахтаах, ыкыыры даманы, олгуобуйаны
дабаны билбэтэх сылгылар киэк ерус кытыытынан хара кудэни ерукутэн аабалла-
ра, кистээн дьырылатан чуумпу дэриэбинэни аймыыллара. Сылгы уорун туйа^ын
тыабыттан сир доргуйара, туруору дьаар буора курулуу тохторо.
Чучунаа абата Семен Аянов баай киби этэ. Кини бардам майгылаабын тубунан
киэк сурах тарбанара. Кини кымньыыта, уер сылгылар самыыларыгар буолбакка, ба-
тараактар дар укуох буолбут санныларыгар ыйылаабытынан ыалдьыттыырын тубу-
нан угустук кэпсииллэрэ. «Мин батараактарым утары кербеттерунэн, улэбиттэринэн
чугас эргин саамай бастыкнара» диэн баай кибиргэнэрэ.
Улахан Аянов сылгы уеругэр бара сылдьарын себулуурэ. Уолун эмиэ илдьэ барара,
манна этэллэринэн, кини макнай ыкыырга олоро уерэммитэ, онтон эрэ хаампыта.
Киэбэ отуу табыгар сылгылар куп-куех сымнабас оту сиэн кэбиргэтэр тыастарын
быыбыгар олокхо ырыата дуорабыйара. Ити куну быба суурэн илистибит батараак-
тартан биирдэстэрэ эмэ олокхолуура. Аянов бу былыргы номохтон бухатыырга атын
а5алан туттарар тугэннэрин ордук себулуурэ. Куруутун суубун аннынан турдэстэ сыл-
дьар баай сирэйэ-хара^а уларыйа тубэрэ.
Кэнники батараактара баран хаалбыттара. Махтаныахтарын оннугар куоппуттара.
Абыыра-такнара суох эрээри, тыыннаах орпуттарыгар баайга махтаныахтарын онну­
гар. Ама, сылгы этэ кинилэргэ амтана суох буолбут yhy дуо? Эбэтэр билигин абыйах
эти биэрэр буолла дуу?
Батараактар баайтан уонна хабан эрэ а^алара, эбэлэрэ кербут-истибит сылгы-
ларын уеруттэн баран хаалбыттара. Харчы елере бириискэлэргэ, Саха сирин киэк
иэнин устун тарбаспыттара. Онноо^ор урут хабан даманы, ким даманы билбэтэх-кер-
бетех чугастаа^ы кыракый урэххэ кемус кестубутэ. «Дьэ, сэрэник! — диэн суобур-
гуура баай. — Миэхэ ессе теннуеххут. Ханна да барыаххыт суоза. Мин эбиэхэ суебу
киитин сиэтиэм...»
Аянов икки хаалбыт хамначчыттарын кытта сыспай сиэллээ^ин кере-истэ сатаа-
быта. Ол эрээри кыайбатаьа, сылгылар уердэрэ, хас да акы арахсан, тала5ынан саба
ууммут ахсаана биллибэт элбэх арыылар устун хабыы кердеен мэнээктээбиттэрэ.
Аабан ибэр халыан дьон сылгылары дьиикэй кыыл курдук ытыалыылларын Аянов
билбитэ. Сорохтор, аттары тутуталаан ылан, Тууччахтаахтан ыраах сытар уруйэлэргэ
дьоллорун кердуу бараллара.
Аянов кикэ-наара холлон, уордайан губернаторга уксуу суруйбута. Сотору ей-
деебутэ: хабан дьабал ылыахтарыгар диэри сылгытын уеруттэн адьас матыыбы.
Онуоха эбии, саас буолан, суол-иис алдьанан барбыта.
Сылгыларын тебе кыайарынан эрэй бебенен хомуйан, угус ертун елербутэ, учу-
гэй сыана5а атыылаабыта — кыбын манна аас-туор буолааччы, оттон дьон харчы-
лаахтар этэ.
Кэнники бириэмэр баай ессе биир кыбал5Э5а туспутэ: уолун куоракка ыыттабына
хайдах буолуой, гимназия^а киллэрдэ^инэ? Бабар, киби буолаарай?
23