Page 52 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

кылыргыырын дьиксинэ истибитэ. Кини урут харахтаабата^ын кербутэ — площадь
устун тимир хандалылаах дьэбин уобуйбут дьон оргууй а^ай аалыкнабан ибэллэрэ.
Нивхэлэр эбэни иитэр угэстээхтэр, итинник сыапка тебену ба5арар телуе этилэр. От­
тон манна дьокко кэтэрдибиттэр! Касказик сирэйэ кубарыйа туспутэ — кини ураба-
тыгар кэлэ сылдьыбыт хара санаалаахтар мантан тиийбит эбиттэр! Ол аата сыабы
адьырба кыыллары баайарга эрэ буолбатах, дьону кыабылыырга эмиэ анаан окор-
буттар эбит. Дьон туохтан хара санааланалларый? Эбэтэр коннеру да кибиэхэ ханнык
эрэ куба^ан ей-санаа киирэрэ дуу?..
Чиндыны улахана суох, ыраастык хомуллубут дьиэбэ булбуттара. Броня, коне
укуохтаах, кугастыкы баттахтаах, урдук суустээх, болбомтолоохтук кербут эдэр киби,
ыалдьыттар кэлбиттэригэр уербутэ.
Чиндын улааппытын Касказик астыммыттыы кербутэ.
Броня остуол тардан тубугурбутэ, хара килиэби, ыбаарыламмыт сордону, чэйи туруор-
бута. «Барахсаттар, учугэй абай балыктара да суох эбит» — дии санаабыта Касказик.
Броняба кини саастыыта Громовик диэн ааттаах модьу-таба киби кемелебере.
Громовик атыттар курдук бытыга суоба. Мичилийбит харахтааба. Чэйдии олорон,
кулэ-кулэ, бэйэтин тубунан кэпсээбитэ, кини Киев табыттан эбит. Оттон Сахаликка
маннык тубэлтэбэ тубэбэн кэлбит. Ыраахтаабы жандармата утуруйэриттэн баабынай-
дар ебурбуттэр. Биирдэ кинини тутан ылан, кырбаан биэрбиттэр. Суох, Громовик
жандарманы кырбаабатах, тарбабын тебетунэн да таарыйбатах. Ол бириэмэбэ кини
бэйэтин дьиэтин табыгар ыскамыайкаба олорбутуонна, дьуобуйан ытыбын сотто-сот-
то, чабаара-чабаара хабыытаабыт: «Тойоттор кекеттерун кэбэтэн биэрик! Кэбэтэн
биэрин! Ойобоско биэрик, абаабы ыаматын, ойобоско! Дьэ, олус бэрт, олус бэрт!».
Суох, баабынайдар ити сутуругунан дьууллэригэр Громовик кыттыспатах, ол гынан
баран, Сахалин хаатыргатыгар «убун тылын ибин» кинини эмиэ хандалылаан утаар-
быттар. Соторутаабыта кинини «кенен эрэринэн» аабан кеске кэлбиттэргэ кебербут-
тэр. Билигин кини болуотунньуктуур. Кеске кэлбиттэр угустэрэ дьиэ тутталлар, кини­
ни кемелебуннэрэллэр эбит.
Чэйдээн баран, Броня эппитэ:
— Бугун остуоруйанан дьарыктаммаппыт. Бу суругу бутэриэххэ наада. Петербур­
га барар. Истик эрэ, бабаалыста, соробун аабыым. Чиндын, тылбаастаа. «Сахаликка
гиляктар оскуолаларын тэрийии дьыалатыгар кемелебер бабалаах утуе санаалаах
дьону Петербурга буларга кемелебергутугэр улаханнык кердебебун. Мин быйыл
кыбыннаабы опытым учугэй тумуктэри биэрдэ. Суруйарга-аабарга уонтан тахса киби
уерэннэ. Макнайгы опыт итинэн тохтоон хаалара хомолтолоох буолуо этэ. Губер­
натор фондаттан 150 солкуобайы биэрбитэ, быйыл эмиэ итинник утуе санааланыа
диэби улахан эрэл суох. Петербурга, бабар, бу учугэй дьыаланы ситэттэрэр уонна ону
бэйэлэрин ааттарын кытта сибээстиэхтэрин бабалаах дьон баар буолуохтара. Гиляк­
тар — бэртээхэй, дьобурдаах дьон, кинилэргэ болбомто уонна кыбамньы ууруллара
хайаан да наадалаах. Кыра омуктары уерэхтииргэ, бабаалыста, кемелебук. Петер­
бурга Россия кыра омуктарын дьылбатын тубунан интэриэбиргиир дьон элбэхтэр.
Кинилэр ортолоругар баай уонна сабыдыаллаах дьон бааллара биллэр. Кыра омук-
тартан акардастыы ылар эрэ табыллыбат, тугу эмэ биэриэххэ эмиэ наада».
★ * *

Олорон ааспыт сылларын устатыгар Касказик маннык элбэби билбэтэбэ-кер-
бетебе. Ол гынан баран, итини барытын кини кыайан ейдеебет этэ.
Кэнники биир керсубууттэн Касказик эмиэ олус сехпутэ-махтайбыта. Кинилэр убуе
48