Page 53 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

буолан — Касказик, Фулфун уоина Чиндын — ойуур ибинэн Высквоба теннен испит-
тэрэ. Эмискэ хаатырга уон биир дьонугар кэтиллэ туспуттэрэ. Касказик быба5ын сулбу
тардан табаарбыта. Бытыктаах дьон кинини ыйа-ыйа кулсэллэрэ, истэрин тарбанал-
лара. Тэйиччи Кворгун бэстилиэттээх ибэрэ. Кини мичээрдии-мичээрдии, хара5ынан
имнэнэрэ. Чиндын сиргэммиттии силлээбитэ уонна Касказикка быбаара сатаабыта.
Ыарахан буруйдарын уонна курээбиттэрин ибин киби аа^ан сиппэт ер сылга — ар-
дыгар суус сылга тиийэ — xaaibipraga ууруллубуттар саастарын тухары онтон тахсы-
баттар, кинилэр синнэригэр туспут дьон. Олор, улэлии сылдьан куоппуттар буолан
баран, Кворгуну кытта тыа5а керсубуттэр. Тутуллубут куруейэх ахсын хаабына устуу
солкуобайы телуур. Харчыны куруейэхтэр ылыахтара, оттон Кворгукка хас биирдии-
лэриттэн биэс уоннуу харчы тиксиэзэ.
Касказик муударайдык быбаарыммыта — кыыбын Высквонголар улахан а$а ууста-
рыгар биэрбитэ. Иньгит, бу куустээх asa уубугар улаатан, кини туйабын хатарааччыла-
ры теретуе5э. Кини 050лоро Кевонголар а5а уустарыгар тирэх буолуохтара.

XV баба
Касказик хос аата. Ити аат кыра эрдэ^инэ икмитэ. Улахан дьон этиилэрин уолчаан
кыбамньылаахтык толороро, улэ^э сурэхтээх этэ, таах олорбута cyoga. Ол ибин Каска­
зик1 диэн ааттаабыттара. Ити хос аат киниэхэ дьикнээх аатынан буолбута.
Кевонголар хабааккы эрэ куустээх а^а уустарыттан иккиэйэх хаалбыттара —
Касказик уонна уола Наукун. Уолун урдугэр туспут ытык устуруускалар утуе бит бэ-
лиэлэрэ диэн 050нньор сыыба эрэммит этэ.
Ол эрээри дьыл^а учугэй ертунэн кербутэ...
Куйаас эмискэ туспутэ. Эссе да сылыйа илик сиртэн паар тахсара: сарсыарданан
тыа5а дьэргэлгэн оонньуура, ерус халааннаан уу ылар бадарааннарын уонна уруйэ-
лэрин, талахтарын уонна дулзаларын урдунэн охсубута.
Араас екунэн киэргэммит ке^еттер уонна борок кустар сарсыардаттан киэбээккэ
диэри кетен куугунабаллара, араастаан маатыр^аба-маатырзаба, кынаттарын тыаба
сурулаан бэйэ-бэйэлэрин эккирэтибэн ере-такнары сыыйыллаллара.
Киэбэнэн чычаас хомолорго уу чалымныыра. Нивхэлэр сордоку сурун балыгынан
аахпаттар. Ол эрээри балык хаамыыта сабалана илигинэ, сордок дазаны сириллибэт ас.
Касказик дулук тыыга сымна^ас от илими чемехтуу бырахпыта, тугэ^эр атараны
уурбута. Халаанныыр бириэмэтигэр ерус сууругэ мелтуур, эрдинэргэ чэпчэки. Хас
да хонуктаа^ыта убун кумах анньан турбут сирин билигин уу ылбыт, онон балыксыт
быба эрдинэн тахсыбыта. Иккис тумус эмиэ уу анныгар барбыт. Угуттаатазына, быба-
лыыгын, ыраахда сир чугабыыр.
— Киэкин-куокун, нэлэбийэн тубэн, — Касказик уебэ тыыммыта уонна тирэх
мастар уу анныттан быган турар сирдэригэр, убус тумуска, тыытын салайбыта. Бу на-
мыбах сир, уу тустэ5инэ, бадараан буолааччы. Кыракый уруйэ сууругурдэн уонна ар-
дахтар тубэннэр манна келуччэлэри уескэтэллэр, оттон сайын куйааска убун, хойуу от
уунэн кун уотуттан хаххалыыр. Чычаас ууга сордок ыы тахсар.
Касказик мастар икки ардыларынан сымсатык эрдинэн испитэ. Ука-хакас ертугэр,
тыытын иннигэр кустар усталлара, балыктар чалымнабаллара. «Мин тумубу кере ба­
ран ибэбин. Хабан эрэ ердеекутэ манан айан дьоно аабаллара. Кинилэр бу тумуска
тохтууллара, эмээхситтэр чэй ереллере. Утуе санаалаах, бэртээхэй эмээхситтэр этэ.

1 Туругас-олоругас, кыЬамньылаах.
49