Page 50 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

Выскво улааппыт Тымы уебээ ертуттэн турмэттэн утуруллэн, атын аба ууИун дьоно
кэлбиттэр.
Чиндын терут-уус то-рафка да, Касказик чэй ибэ сылдьыталаабыт атын да ypaha-
ларыгар суоба. Высквонг Кевонг санаатын сэрэйбитэ.
— Уолум Броняба баар, — диэбитэ кини, уулаах харахтарынан симириктии-сими-
риктии. Уонна быбаарбыта: — Эмиэ сыылкаба кэлбит киби. Ол гынан баран, атыттар
курдук буолбатах. Бибиги убуйээннэрбитин уонна номохторбутун хомуйар, оболору
аабарга-суруйарга уерэтэр. Чиндыны нууччалыы кэпсэтэргэ уерэттэ, сурукка уерэттэ.
Нууччалар олорор сирдэригэр барыах, бэйэк керуент
Хойуу оттоох урэх кытыытынан балай да барбыттарын кэннэ, тобойу эргийэри
кытта икки эрээтинэн тутуллубут сака дьиэлэрдээх дэриэбинэ кестубутэ.
Аан макнай дьиибэтик такныбыт — тебетугэр кыбыл иилээх урдук хоробор хор-
туубу дьэргэччи ууруммут, куругар бэстилиэттээх эдэр нивх харахтарыгар бырабыл-
лыбыта. Туттара-хаптара ессе ордук дьикти этэ. Кини, тэмтээкэйдии-тэмтээкэйдии,
дьиэттэн дьиэбэ суурэкэлиирэ, корсубут дьонун толоостук тохтото сатыыра. Каска-
зиктаабы суубун аннынан керон баран, тыла болуестэ-белуестэ атабастабыллаахтык
сакарталаабыта.
«Бэстилиэттээх нивх — ким да убаастаабат кибитэ, сурэбэ суох уонна сымыйаччы,
аата Кворгун» диэн Фулфун кэпсээбитэ, ким эрэ киниэхэ арыгы кутан укулуппутугэр
итирбитэ буолан, дьаабыланан эрдэбэ.
Манна макнай байыаннай киби надзирателлиир этэ. Кеске кэлбиттэр киниэхэ, са­
наатын кенньуердээри, арыгы ибэрдэллэрэ, кини тэмтээкэйдии-тэмтээкэйдии уонна
ыллыы-ыллыы киэбэ хойут дьиэтин булара. Оттон Кворгун ырыаны билбэт, уехсэр
эрэ.
Ааспыт сайын хас да нивхэлэри уокурукка ыкырбыттара. Кинилэр ортолоругар
Кворгун баара. Кини хортуустаах, кэтит курдаах уонна бэстилиэттээх тоннубутэ. Дьону
ыкыртаан ылан, арыы начальнигын бирикээбин аахпыттара: «Маннаабы сири-дойду-
ну учугэйдик билэр дьон олус наадаларын быбыытынан уонна олохтоох начальство
кыра омуктары кытта сыбыанын чэпчэтэр тубуттан гиляктары надзирателлэринэн
ылаттыырга, бу дьыалаба кинилэри кебулуургэ, хас тутуллубут (эбэтэр елеруллубут)
куруейэх ахсын бэриллиэхтээх харчынан манньалаабыны кибитигэр З-туу солкуо-
байы аныырга». Нивх Кворгун, дьэ, ити курдук надзиратель эбэтэр, бэйэтэ этэринэн,
«Улахан Начальник» буолбута.
Касказик ааспыт алдьархайа уонна билигин тугу кербутэ кини ейугэр кыайан
киирбэт этэ. Ардыгар кини бу туул, ынырык туул быбыылаах диэн саныыра.
Броня собуруу урабаларга тиийитэлиирэ, онно аатырбыт сэбэнньиттэр бааллара:
уерэнээччитин илдьэ баран тылгурдары — убуйээннэри, номохтору — тылбаастатара.
Биир дэриэбинэ табыгар Касказик олобор олох да сабыдыала суох буолан баран,
кэнники уерэхтээх киби аймах буттуунэ сэкээрбит керсубуутэ буолбута. Ол биричии-
нэтинэн ыт, икки саастаах атыыр ыт обото, буолбута. ХаЬаайынын батыИан суолга
эрэйдээбитэ, олохтоох ыттар бу акаарычааны тырыта-хайыта тыытыахтара диэн кут-
танара.
Ытын обото эмиэ ханна эрэ сутэн хаалбыта. Касказик улахан суол табыгар толкуй-
га тубэн тохтообута. Эмискэ хабан да харахтаабатах улахан келебелердеех сыарба-
тын кере туспутэ, ону икки кырабыабай ат дьулуруччу тардан ибэллэрэ. Сыарбаба
оспуоччук-каюртан ураты икки киби олорон ибэрэ: биирдэрэ — генерал формалаах,
биирдэрэ — кеннеру тангастаах. Кеннеру такастаах нивхэни харалбан харабынан
кыкастаспыта. УЬун айантан салбабырбыт кубабай сирэйэ сырдыы туспутэ.
46