Page 54 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

Basap, мин кинилэри, билигин керуем»,1 — диэн Касказик оргууй а^ай, ол гынан ба­
ран, сордокнорго ибиллэр гына сакара испитэ. бскетун сордокнор кини туох санаа-
лаа5ын сэрэйдэхтэринэ да5аны олус уордайыахтара cyosa, Касказик кинилэри ытык-
таан «эмээхситтэр» диэтэ ээ. Кини ону билэр.
Кураанах сири талан, Касказик биэрэккэ тиксибитэ, убун сотолоох суон хатын ан-
ныгар хойуу сыттык буола ууммут хатыылаах намыбах укка тыытын баайбыта. Ха-
тыкнар уонна тирэхтэр кулугурэн весе убаабыт курдук керукнээхтэрэ.
©рускэ онно-манна суурук эргийэн, чекеруттэн олороро. Касказик, ер толкуй-
дуу барбакка, илимин биэрэктэн ерус чуемпэтин диэки тардан кэбиспитэ. Крапива
утабыттан баайыллыбыт илимэ эссе да 6050 этэ. Кылгабынан кылгас, ол гынан баран,
балык элбэх, син биир Tyiyoga. Илимин аллараа ертун таабы баайан тимирдибитэ,
уебээ ситимин убугун ура^аска икиннэрбитэ. Билигин чэйи ерунуеххэ да сеп.
Касказик, чэй ибэ-ибэ, уу урдугэр кэчигирээбит хото^остору кэтэбэн кере олорбу-
та. Балык, Т050 эрэ илимкэ киирбэккэ, тула эргичийэ сылдьара. «Сордок Т050 мии-
гиттэн тэйэ туттарый, тугу окорбут бэйэбиний?» — диэн санаабыта балыксыт, оттон
табыгар атыннык табаарбыта:
— Эмээхситтэр барахсаттар, уту© санаалаах эмээхситтэр, эбиги ханна баран хаал-
лыгыт? Чэй оргуйбута ыраатта, мин утахпын ханнарыахпар диэри чэйдээтим, оттон
эбиги кэлэн биэрбэккит...
Балай да кебуппутэ да, балык биллибэтэр. Касказик илимин атын сиргэ кеберер-
г© тиийбитэ. С050ТОХ кибиэхэ эрэйдээх: тыыны сууруккэ салайа тута сылдьан, илими
хомуйуохха, утуеххэ наада. «Со^отохпун, суос-со50тохпун. Кими да кытта кэпеэппэк-
кин, ким да кемелеспет», — кыракый а5а уубун бабылыгын уруккуттан хал буолбут
кутурбан санаата эмиэ охсуллан ааспыта.
Харакарбытын кэннэ, эмискэ уу барылыы туспутэ. «Илими алдьатаары гынна», —
диэн ыксаабыта балыксыт уонна тыытын ууга аспыта. Сордок бодек, куустээх балык.
Касказик бэркэ сэрэнэн илимин мебееччук курдук суулуу туппута уонна, балык би­
лигин ханна да куоппатын билэн, ©ре тардан, тыытыгар бырахпыта. Сордок тебетун
иккитэ мабынан сырбаппыта. Ол быыбыгар сакарара:
— Кердук дуо, мин эйигин эрэйдээбэппин дии. Миигин абын, соргулаа.
Касказик xapaKaga балыгын ©р араарбыта, илимин кеннереругэр эмиэ бэртубун-
нук букунаспыта.
Ый тахсыбатаба. Оттон булда — С050ТОХ сордок, бедек буолан баран, сойотах.
«Туун кылгас, сырдаатазына, атаралыам», — дии санаабыта Касказик. Хаппыт хатык
текургэбинэн кутаатын хамсатан биэрбитэ, убуннук умайдын диэн суон сыгына^ы
эбии уурбута.
...Кун уота харса суох сырайара. Касказик, ону аахсыбакка, балыгы атаранан анньа
турбута. Элбэх балыгы табаарбыта, тыыта улам тимирэн испитэ. Онтон чэйдээбит уон­
на хоммут томторуттан хас да дьаптал5алаах былыргы бе^е-та^а ох сааны булбута.
Маннык ох саанан оччотообу нивхэлэр айннар саба тубуулэриттэн кемускэнэллэрэ.
Харса суох, хоодуот булчуттар эбэни бултабаллара. Касказик ох саа кирсин куубэ баа-
рынан тардаат теле ыыппытыгар ох уебэ кыырайбыта. Сурулаабытынан халлаакка
ере кетен тахсаат, кестубэт буолан хаалбыта — оннук кытаанах, бэртээхэй ох сааны
кини булбут этэ. Ох билигин теннуехтээх, сиргэ батары тубуехтээх. Булчут сытыы ха-
рахтара уебээ халлаакка окоойутаа5ар да кыра хара туочуканы таба кербуттэрэ. Ох

1 Сордону албынныыр туИуттан этиллэр тыл. Нивх бултуу эбэтэр балыктыы бардазына, булдун атыннык
ааттыыр эбэтэр олох булка сыйыана cyogy сакарар. Инньэ гымматазына, нивх санаатыгар булда кини T050
кэлбитин билэр уонна эрдэттэн атын сиргэ курэнэр, илимкэ, тубахха иггнибэт.
50