Page 156 - 2-с Легей нэьилиэгэ

-С логой_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

буолан, одо эрдэдиттэн куоска, ыт иитэрин себулуурэ. Хаартыска туЬэриитинэн
умсугуйан туран дьарыктанара. Уеруулээх да, хомолтолоох да тугэннэргэ дьон
кердеЬуутун БыЬа гыммакка, тууннэри бэчээттиирэ, элбэх историческай хаартыс-
калара музейга экспонат буолан тураллар.

Светлана Мигалкина, Kbibiha

Дьоллоох кийи буоламмын
Мин 1921 с. II Легей нэЬилиэгин биир кэрэ айылдалаах сиригэр Синньигэскэ
туерт одолоох Сергеевтэр дьиэ кэргэннэригэр кун сирин кербутум. Оччотооду кэм
бары одолорун курдук, от улэтигэр одус сиэппитинэн, оттоспутунан барбытым. 10
саастаахпар «0» кылааска I Оспех начальнай оскуолатыгар, 1932 с. Хаптаьга оскуола­
тыгар уерэнэ сылдьан ийэм елен 4-с кылааЬы ситэ бутэрбэккэ бииргэ тереебуттэрбин
керен, адабар кемелеЬен олорбутум. Тереппуттэрим 1938 с. холкуоска киирбиттэрэ.
1941—1942 сс. промкомбинакка мае кэрдиитигэр адабыныын сылдьыбыппыт. 1942 с.
адабыныын Томмот государственнай суолун оноЬуутугар «сыыппарада тубэЬэн»
барбыппыт. Онно улэтэ олус ыарахан, усулуобуйа мелтех буолан угус дьон ыарыыга
хаптараннар суорума суолламмыттара. Олор ортолоругар мин адам Петр Сергеев
эмиэ тубэЬээхтээбитэ. Кини от ыйыгар ыараханнык ыалдьан елбутун, Томмоттуур
суол кытыытыгар кеммуппут. Кыра балтыбын керер кийитэ суох буолан, илдьэ
сылдьыбыппыт, доруобуйатын сутэрэн дойдутугар кэлэн саас елбутэ.
Суол тутуутуттан теннен кэлэн холкуоска улэлээн истэхпинэ, сэриигэ ыытар бэ-
биэскэни туттаммын, 1943 сыл бэс ыйын 4 кунугэр Бородонтон 300-тэн тахса киЬи
Суоттулуур суол сунньун тутуЬан сатыы хоннубуппут. Бииргэ уескээбиттэрбиттэн
Сторожев Илья Иннокентьевич, Сергеев Афанасий Гаврильевич бааллара. Айаннаан
иЬэммит аара Хардыыга хоммуппут. Ол сарсыныгар КыЬыл Кырдалга тиийбиппит.
Манна хас даданы хонукка тохтотоннор, байыаннай бэлэмнээЬин садалааЬын курсун
ыыппыттара. Уерэтээччинэн уонна сэриигэ барааччылары арыаллааччынан Серафим
Аммосов диэн киЬи этэ. КыЬыл Кырдалтан «М.Лермонтов» диэн борохуокка олордон-
нор Дьокуускайдаппыттара. Хас даданы хоммуппут кэнниттэн, эмиэ «МЛермонтов»
борохуокка олордоннор Осетровада тиийбиппит. Сатыы хас даданы километрдаах
сиргэ илдьэннэр хоннорбуттара. Онтон ылата, таЬадас массыынатыгар тиэйэннэр
тууннэри-кунустэри айаннатан Таярскайга тиэрпиттэрэ. Салгыы, «Маркс» борохуок­
ка олордоннор Иркутскайдаппыттара. Мантан аны поеЬынан Читада тиийбиппит.
Ити сайын устатыгар уерэппиттэрэ уонна куЬунугэр Даурияда илдьибиттэрэ.
Ахсынньы ыйга ардаа сэриигэ атаарбыттара. Ардаа Казань куоракка ус ыйы быЬа
уерэтэн баран, фронтга атаарбыттара. Мин аан бастаан сэрии толоонугар киирэн
сурэхтэниим 1944 с. Нарвада буолбута. Сэрии диэн киЬи ейугэр-санаатыгар баппат
ынырык суостаах-суодаллаах буоларын, аан бастаан онно билэн дьулайбытым. Сир
биир кэм ере туллэн, дьигиЬийэн олорор курдуга. Олуу-сутуу ахсаана биллибэт
угус этэ. ОруЬунэн киирэн, Нарва куораты босхолообуппут. Мин снаряд оскуол-
катыгар таптараммын баайыран госпитальга киирбитим. От ыйын 4 кунуттэн гос-
питальтан тахсаат, Финляндия фронугар Хельсинки куоракка таЬаарбыттара. От
ыйын 14 кунугэр Балтийскай муора арыытыгар сэриилэстибит. Ити куйун атыр-
дьах ыйыгар Финляндия сэриитэ буппутэ, бийиги чааспытын тыылга сынньэлантга
таЬаарбыттара, онно кыстаабыппыт. Муус устарга Латвияны босхолооЬунтга киир-
биппит уонна 1945 с. ыам ыйын 9 кунугэр фашистскай Германияны кыайыыны
онно керсубутум. Кыайыы кэнниттэн икки сыл устатыгар Эстонияда Таллинтга
байыаннай лаадырга улэлээбиппит. 1947 сыл атырдьах ыйыттан айаннааммын дой-
дубар кэлбитим.
Сэрииттэн теннуехпуттэн ылата бастаан утаа холкуоска, онтон салгыы сопхуос-
ка наар cyehy иитиитин улэтигэр уонна тутууга 1977 с. хаЬан пенсияда барыахпар
диэри улэлээбитим. Улэтэ суох табыллыа суох буоламмын, 1988 с. диэри салгыы

154 III туИумэх