Page 159 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 159

УУС АЛДАН УЛУУИА


       урдунээдини ньимси эйэригэр, естеех эрдэттэн хордойон олорон сэриилэйэр гына
       он'остубут буолан хотторбокко, бийиги артиллерийскай чааспыт кыахтарын ылбы­
       та. 6-с эрэ куннэригэр естоех 5000 кэринэ офицердара уонна саллааттара билиэн
       бэриммиттэрэ.
          Аатырбыт Хинган сис хайатын унуордаан, Маньчжурия^ кимэн киирэн испип-
       пит. Цицихар, Харбин, Чанчунь курдук элбэх нэйилиэнньэлээх куораттары босхо-
       лообуппут. Чанчунь куоракка Японскай милитаризм капитуляцияламмытын туйунан
       сурады истибиппит. Бу куоракка ый курдук тохтоон баран, бэйэбит границабытыгар
       сэтинньигэ тоннубуппут».
          Гаврил Афанасьевич 1946 с. демобилизацияланан тереебут Сахатын сири-
       гэр теннен кэлбитэ. Дойдутугар сэрии хонуута буолбатадын да ийин, айгыраппыт
       олодун челугэр туйэриигэ кэлээт да кыттыспытынан барбыт, ферма сэбиэдиссэйи-
       нэн улэлээбитэ. 1953—1958 сс. райпода налоговой агенынан улэлиир. 1958—1960 сс.
       боденсуйбут Партизан Заболоцкай холкуоска биригэдьииринэн, 1960—1963 сс. сайыл
       ферматын сэбиэдиссэйинэн улэлиир. 1963—1977 сс. Тулуна мадайыыныгар сэбиэ-
       диссэйинэн, атыылааччынан улэлээн, 1971 с. пенсияда тахсыбыта. 1977—1983 сс.
       почтальоннаабыта.
          1940 с. ССКП чилиэнэ, 7 сыл партийнай тэрилтэ сэкирэтээринэн улэлээбит.
       Сэрии, улэ бэтэрээнэ.
          Ада дойду Улуу сэриитин II истиэпэннээх, «Японияны кыайыы ийин», о.д.а.
       убулуейунэй мэтээллэрдээх.
                                                                      Гаврил Сергеев, уола

                        Сындалданнаах айанынан Маньчжурия сэриитигэр

          1923 с. теруехпун. Сэбиэскэй Армияда ынырыллар бэбиэскэни 1942 с. атырдьах
       ыйыгар оттуу сырыттахпына адалан биэрбиттэрэ. Ийэм тууйаска арыы, чиэппэр
       лэппиэскэ бэлэмнээбитин ейуо он остон сэриигэ барбытым. Куннээх туун тэлиэгэ-
       лээх атынан, сатыы айаннаан Суотту биэрэгин булбуппут.
          Мальтада байыаннай уерэххэ уерэппиттэрэ, онтон поейынан Илин Монголияда
       илдьэн 25-тии гынан палаткаларга олортулар. Сотору сана сиргэ илдьэн землян-
       каларга тохтотон, баанньыкка сырытыннаран, тото-хана айатан баран, казар-
       маларга олохтоотулар. Байыаннай уерэх тигинэччи барда. Малокалибернай зе-
       нитнэй артиллерияда наводчигынан сылдьыбытым. Кыайыы буолбутун строй
       иннигэр ийитиннэрдилэр, олус да уербуппут. Сайыны быйа байыаннай уерэххэ
       уерэннибит.
          Япониялыын сэрии садалламмытыгар бийиги сындалданнаах айанынан Маньчжу­
       рия биир куоратын аттыгар тохтоотубут. Эмискэ алдьархайдаах уот кундээрдэ уон­
       на куоракка снарядтар туйэн дэлбэритэ тэптилэр. Уолаттар «Катюшалар» дэстилэр.
       Онтон бийиги артиллериянан ытыалаатыбыт, ол кэннэ пехота кимэн киирдэ. Ити
       куораты ыллыбыт. Улахан кыргыйыы Хинган хайатыгар буолбута. Бийиги артилле-
       ристар ыарахан орудиябытын соспутунан сылдьан, естеехтербут бедергетунуулэрин
       тодута ытыалаабыппыт. Сотору Порт-Артуру кыахтаахтык кимэн ылбыппытын кэн­
       нэ, утарылайар кыахтара суох буолан бэриммиттэрэ. Ити кэнниттэн наар билиэн-
       нэйдэри харабыллаайынтга сылдьыбытым.
          1947 с. дойдубар эргиллибитим. Ада дойду Улуу сэриитин II истиэпэннээх уор-
       дьанынан, «Японияны кыайыы ийин» уо.д.а. мэтээллэринэн надараадаламмытым.
                                                             Николай Михайлович Еремеев

                            «Тулунада содотох фронтовик хааллым...»

          Мин 1925 с. теруехпун. Тереппуттэрим эрдэ еленнер, 4 кылаайы эрэ бутэрбитим.
       Армияда ынырыллыахпар диэри холкуоска араас улэлэргэ одо саайым ааспыта.
                                                   Д5а дойду Улуу сэриитин сылларыгар  157
   154   155   156   157   158   159   160   161   162   163   164