Page 163 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУЬА

хайаадын кыыйын кэргэн ылан алта уолламмытыттан Антон диэн уолуттан эйэбит
Яков теруур, киниттэн — адабыт Петухов Мирон Яковлевич-Меруен. Онтон ийэ-
бит Троева Татьяна Максимовна (1891-1950) убайа Дьулэй Хабырыыстыын бииргэ
тереебуттэр. Хабырыыс I кэргэниттэн Христина Троева-Мигалкина уонна Гаврил
Троев-Кэлэдэй Хабырыыс, иккис кэргэниттэн Уйбаан, Розалия, Афанасий, Ким
уонна Олоксей Троевтар тереебуттэрэ.
Мин сэттэ одолоох ыалга бутэйик одонон Кэйигги алаас ардаа байыгар кун си­
рин кербутум. Ол сэттэ бииргэ тереебуттэр: Сэмэн, Мария, Екатерина, Уйбаан,
Киргиэлэй, Татьяна, Мэхээлэ диэммит. Эдьиийбит Татьяна одо саайыгар, оттон
убайбыт Сэмэн Улэ фронуттан улаханнык ыалдьан кэлэн, суох буолбутгара.
Адам биллэр мае yyha буолан, Бээрийэ танаратын дьиэтин улаатыннарыыга
улэлэспит. Онтон Томторго ШКМ тутуутугар сылдьыбыт. Онно Андрей Местников
уонна Назаров диэн Хоро кийитэ маастардаабыттар. Маннык тутууларга дьону талан
ылаллара. Ол эбэтэр, сорудах биэрэн улэлэтэн керен баран ылаллара уйу. Холобур,
кэлин утуелээх тутааччы буолбут Семен Ананьевийы сыыйан кэбиспиттэрин, Си-
липтээх убайдара Мигалкин Иван Николаевич-Уус Уйбаан мэктиэлээн ылларбыт.
Хаптанада икки кылаайы бутэрбитим, онон Томторго 3—4 кылаастарга сити­
йиилээхтик уерэммитим. Салгыы бутэйикпин 5-е кылаайы Бородогггго уерэммитим.
Ойуенэн ыалга олорон уерэнэрбит. Холкуос 2—3 одону уерэттэрэр биир эмэ ыалы,
Бородоггно кейерун кеггуллуурэ.
Сэрии садаланан, уерэнэр усулуобуйа суох буолта. Сэриигэ улэни кыайар дьон
бараннар, онуоха эбии сутаайыны адалбыт уот курааннар сатыылааннар, ыаллыы
оройуонтга кейуу буолта. Мин салгыы уерэммэккэ, итинтэн ылата наар холкуос
улэйитэ буолбутум, 15 саастаахпар Кэбээйи Сииттэтигэр кургуемнээн кейуугэ,
сылгыйытынан ананан барбытым. От-мас тиэйээччинэн Сергеев Уойук сылдьы­
быта. Балтараа сылы быйа билбэт-кербет сирбитигэр сутугу тайаарымаары, эрэйи
энээринэп эрдэн дойдубар теннен кэлэн, 1943 с. «Кыйыл Куус» холкуоска кыла-
дыапсыгынан, онтон суоччутунан улэлээбитим, ону тэн э ыйыы, от, бурдук хомуур-
дарыгар, о.д.а. улэлэргэ барытыгар кыттарым. Ийэм, адам сэрии бутуер диэри тейуу
улэйиттэр этилэр. 1944 с. 18 сааспын туоламмын бэс ыйыгар Советскай Армия кэк­
кэтигэр ынырыллыбытым.
1945 с. Японияны утары сэриигэ кыттыбытым, онно Забайкальскай округ 17
армиятын 27-е бригадатын састаабыгар сылдьыбытым. Сэрии буолуон адай инни­
нэ 27-е бригада 17-е армияттан араарыллан монгол армиятын кытта тэриллибит
механизированнай кавалерия группада холбоммуппут. Ол группа састаабыгар: мон­
гол еттуттэн — 2 дивизия 2 бригада, советскай еттуттэн — 1 дивизия 2 бригада
кыттыбыттара, командующайынан генерал-полковник И.А. Плиев диэн этэ. Кэ­
лин кини ахтыытынан «Тобины унуордаан» диэн телевизионнай киинэ тахсыбытын
кербуппут.
Бийиги 27-е мотострелковай биригээдэ бастакы полкатыгар Уус Алдан оройуо-
нуттан хас да саха баарбыт. Монголия Гоби кумах истиэбинэн туораан, Халган куо-
рат туйаайыытынан Кытай Улуу истиэнэтин кыйа 950 км сири сатыы сындалданнаах
походунан айаннаабыт, Маньчжурияда киирбит советскай сэриилэр саамай содуруу
уйуктара — бийиги этибит. Куйаастан куойан эрэйдэнэрбит, таммахпыт хатан,
харахпыт уолан ийирдьэ киирэрэ, таггалайбыт кууран хаалара. Охтубуттары кэн-
нибититтэн ийээччи массыынада хомуйаллара. Уу суох дойдута буолан, тиэйэн
адаллахтарына, кыайаргынан ийэрдэллэрэ. Онно нуучча уолаттарын кердеххе, уу
ийэн бутуулэригэр, харахтара туолан кэлэрэ. Хаамарга сирэ кырылас кумах буолан,
тирэдэ суода. Ити барыта олус илийиннэрбитэ.
Бийиги полкабыт кылгас сэриигэ Халган куораты ылыыга кыттыбыта. Икки еттуттэн
артиллерия уотун куускэ аспыттара. Эргиччи, бэл туунтгу хараггада кийи ыраады керер
гына, кулумнээн, сандааран олороро. Ити кэмггэ, Кытай 8-е народнай-революционнай
армията эмиэ Японияны утары сэриилэйэ сылдьара. Онно бийиги оройуонтан ус уол-
бут елбуттэрэ. Кинилэр сырдык унуохтара Братскай могилада хаалбыттара.
Asa дойду Улуу сэриитин сылларыгар 161