Page 587 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУЬА

Мыттыйада кейен тахсан, икки омурдан'Н'а 30 тоннаттан (60 сыарда) тахсар оту
кэбиспитэ. Кини курдук кыайыылаах улэйити билбэтим. Кыйын фермада от кил-
лэриитигэр улахан кыахтаах кийи быйыытынан тиэйиитэ беден'е, астык улэлээх
кийи этэ», — диэн кэпсиирэ элбэх сыл оттоойунтга биригэдьииринэн улэлээбит
Г.Г. Троев-Кэлэдэй Хабырыыс.
К.В. Мигалкин маннык кэпсиир: «Арсыан туох да улэттэн толлон турбат этэ.
От кэбийиитигэр саастыылаахтарыгар тэтгнээдэ суода. Константин Дегтярев-
Кэтэриинэ Кестекуунэ кэнниттэн 1950—1960 сс. иккис улахан кэбийээччинэн
аатырбыта. Керунунэн Кестекуунтэн арыый урдук этэ, эттээх-сииннээх, хан-
нык да илии улэтигэр кыайыылаах улэйит этэ. Одо эрдэдиттэн бу Кестекуунтгэ
уйуннук улэлэйэн, от кэбийэр бары ньыматын олоччу устан ылбыт быйыылаада,
уерэтээччитин кердеруулэрин ситэ сыспыт, сиппит даданы диэххэ септеох —
содотох кийи.
Томтор аннынан кэбийиигэ Арсыан 4 одуска икки одус сиэтээччилээх сылдьан,
куинэ 70 сыарда (35 тонна) оту кэбийэрэ. Кини «оту адалан ийигг!» диэн хайыытыы
турар буолара. Бииккэ дэнэр аныгы атырдьах курдук буолбатах, оччотооду икки са-
лаалаах мае атырдьахха элбэх от анньыллара, ону хаггас илиитинэн (левша этэ) ере
байан угаайытын тута бутэрэн ийэрэ.
1963 с. сут сылларга Намынан, Кэбээйинэн илиинэн бастьпг от охсооччунан,
охсооччулары батыйыннарааччынан сылдьыбыта. Окко кыайыылаах улэтигэр рай­
исполком грамотатынан, плюшевай суорданынан, истиэнэ кебуерунэн, одинарка
матасыыкылынан, салгын араадьыйатынан надараадаланара.
Арсыан «Сурэх Билии» ферматыгар оттиэйээччи улэтин быыйыгар мае тардыйыы-
тыгар, штанга анньыытыгар оройуоннай курэхтэйиилэргэ кыттан миэстэлэйэрэ.
Кини кими бадарар сэтгээрдэр, учугэйдик чочуллубут араас кэпеээннэрдээх буола­
ра. 1961 с. МТС-ка трактор куурсугар уерэнэн, кыйынын улэни кыайарын тухары
тракторынан улэлээбитэ».
1954 с. А.Р. Габышевалыын холбойон ыал буолбуттара. Билиигэ сагга дьиэ тутту-
буттара, Готовцева Татьяна Федоровнаны иитэ ылбыттара, онтон Костя уонна Рома
диэн одоломмуттара. Кэргэнэ Анна Романовна учугэй ыанньыксыттар ахсааннары-
гар сылдьыбыта, биир ынахтан 2500-тэн тахса киилэ ууту ыыр кирбиигэ киирси-
битэ. Хайыакка Троева Роза, Еремеева Екатерина ааттарын сэргэ кини аата куруук
тахсара. Кэлин, ньирэй керуутугэр улэлии сылдьан, Анна Романовна 40 саайыгар
ыалдьан елбутэ.

Анна Хастаева-Дегтярева

БАЙАНАЙДААХ БУАЧУТТАР

Сергеев Андрей Павлович-Дьээриллэ
1930 с. бутуулэригэр диэри Кэйин-и илин байыгар олорбута. Кэргэнинээн Та-
тьяналыын Пелагея, Анастасия диэн кыргыттардаахтара. Оччотоодуга, бэрт ыраас
дьиэлээх-уоттаах, учугэй астаах-таггастаах, чэбэр ыал этилэр. «Кыйыл Куус» хол­
куоска наар холкуос кадровай булчутунан улэлиирэ.
Андрей Павлович унуодунан улаханна кииреэрэ. Бэйэтигэр сеп кэтит сарын-
наах, туестээх, толору быччьпгнардаах, себугэр тэтиэнэх кийи этэ. Улэни кыайа
тутар, кыахтаах улэйит быйыылаада. Илиинэн от охсуутугар «утуе охсооччу» диил-
лэрэ. Хотуурун суола киэггэ, ыраайа-кыахтаах охсооччу буолара дьэггкэ кестере.
Ол гынан баран, булка элбэх бириэмэни биэрэрэ. Оччолорго, мин кыра эрдэх-
пинэ, Кэйиггигэ, Тулунада саалаах кийи адыйах буолара. Саа еэбэ, ордук, доруобун-
ньук кэмчи буолан уонна холкуос улэтиттэн соло булбакка, сайын устатыгар бэрт
адыйахта ыталлара. Онон хас куел, келуйэ ахсын кус дэлэй буолара. Андрей Павло­
вич ыттадына, аска эрэ ытара буолуо. Кэйиггитигэр собо, сордогг, алыйар бедену,
Уруи илгэни, эмис эти дэлэтээччилэр 585