Page 709 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУЬА

Ада саастаах дьуегэм туЬунан

Москвитина Мария Павловна
(1938-2007)

Маайа Бэрт Ууйугар Тампарай диэн сиргэ тереебут. Биирдээдэр, эдьиийэ устээдэр
тереппуттэрэ арахсаннар одолоро икки аны иитиэххэ сылдьыбыттар. Сут, сэрии
кэмигэр эдьиийэ ыалдьан, хоргуйан елбут. Маайаны адата иккистээн кэргэннэнэн
эрэ баран биирдэ, 5 саастаадар бэйэтигэр ылбыт. 1949 с. Сыырдаах оскуолатыгар
уерэнэ киирбит. Ол эрээри, саастаахтары оскуолаттан тохтотор ыйыы буолан 1938 с.
теруехтэр хапсаннар, уураппыттар. Тута холкуоска улэдэ ыытаннар кыйынын субай
корен, саас ыйыыттан садалаан, от-бурдук улэтигэр сылдьыбыт.
1957 с. II Легей кийитигэр В.В.Дегтяревка дуруусканан кэргэн тахсыбыт. Ва­
силий Васильевич Баттамаайыга сайылы иитэр ферманы айан, онно 1962 с. диэ-
ри улэлэспитэ. 1963—1965 сс. Томторго дьаайылада, онтон 1971 с. дылы Курбуйах
интернат-оскуолатыгар поварынан улэлээн баран, кэргэнин дойдутугар Тулунада
букатыннаахтык олохсуйбуттара. Кэлээт одо саадыгар сиэстэрэ-иитээччинэн 1982 с.
диэри улэлээбитин, бииргэ улэлээбит дьуегэлэрэ истиггник ахталлар.
Маайа киэгг арылхай харахтаах, уггуодунан кыра гынан баран, тургэн-ыраас тут-
тунуулаах, кэлбит-барбыт сэргэх, кулэн мичилийэ-мичилийэ кэпсээннээх буола­
ра. Майгылаах утуетэ буолан киирэн кэллэдинэ, ким бадарар уерэ керсере. Дьиэ-
тигэр да хайаайка быйыытынан, суейутун керунэн куруук дэлэй астаах ийэ, эбээ
этэ. Иистэнэрэ, саахымат аттарыытынан бары улуйуйэ сылдьыбыттарыгар кини да
хаалсыбатада.
1983 сылтан госстрах агенынан нэйилиэгин тайынан Уйун Куел сыйыарыллан,
дууйата сытар улэтигэр элбэх сыл былаанын айары толорон махталы, хайдалы ыл-
быта. Оччолорго фонданан бириэмийэ, икки тегул коммунистическай улэ удар-
нига, онтон «САССР туйгун агена» ааты ылар чиэскэ тиксибитэ. 1974 с. «Муру
сайардатыгар» селькордаан, нэйилиэгин олодун, биир дойдулаахтарын сырдаппыта
элбэх. Маны тайынан местком чилиэнинэн, зона начальнигынан, тумсуулэргэ чи-
лиэнинэн, бары ыытыллар мероприятиеларга, ордук сценада уггкуунэн, спектакл-
ларга да ситийиилээхтик кыттарын мунньубут элбэх надараадалара кердерер.
Ада саастаах дьуегэбин Тулунада тадыстарбын эрэ суохтуурум аайан биэрбэт. Оч­
чолорго ус куруе бутэйдэрбит быыйынан керсе олорон, уйун кун'Н'э элбэхтэ сыл-
дьан сэйэргэйэн барара. Ол курдук, биирдэ иккиэн дьэдьэннээн кэлээт, ургулдьу
былдьайыктаах икки бухаанка килиэппитигэр «суурэн» тиксэн кулуккэ серуукуу
олордохпутуна, газик массыына хорус гынна. Хас да лэйигирэс эр дьону кытта, биир
дьахтар тустулэр. Угэс курдук, Маайада кэллэхтэрэ дии санаабыппыт. «Мин дьонум
эбиттэр, чэйигг уутун, куерчэххин...» диэн истэхпинэ, элэс гынна. Мин дьоммун
кытта аймалайа сырыттахпына, куерчэдин ургээбит дьэдьэнинэн хойуутук ытыйан,
ессе убайа этэ баарын кырбаан киллэрэн, саггата суох холодильникпар угаат тах­
сан барбытын, ким да ейдеен да кербете. Оссе муударай кийи, от кэмигэр атыы-
га олох бобуллубут водка уонна шампанскай адалан укпутун остуол тардан айыы
олордохторуна, «бу ас мантан киэйэ кеггуллэнэр дуо диэн эбии уертум. Ити «Саха
Сирэ» хайыат санд тэриллиитигэр бииргэ улэлиир журналистарым, от улэтигэр
командировкада сылдьан аайан ийэн, мин баарбын истэн сынньанан, сахалыы
астына айаан, салгыы эбэбит серуун уутугар сетуелээн ааспыттарын умнубаттар,
ахта санаан биирдэ эмэ хатылыах буолабыт. Уоппускабар сайылыы бэйэм ейуенэн
куораттыы астаах олорорбун билэр буолан, итинник истин" керсуйуугэ нууччалыыта
мин «имиджпын» дьуегэм урдэтэргэ кыйаллыбытын, кэлин ордук сыаналаан мах-
тана саныыбын.
Байылайыныын 5 одолоруттан 11 сиэн минньигэс сытын билэн, бу дойдуттан
барбыттара. Улахан уоллара Степа налоговай сулууспада суоппарынан улэлээн
кэллэ, уол, икки кыыс; Марианна экономист уерэхтээх, Дьокуускайга налоговай
сулууспада, кэлин Уус Алдан улууйугар ревизорунан улэлиир, кыыс, уол; Вася бас-

Кэпсиэхпин бадарабын 667