Page 705 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУЬА

кытта баламат тугэннэр хатыламмыттарын, арыгы испитин, кими эрэ кытта айдаар-
сыбытын ейдеебеппун.

Ыала Олоксвй

Yc кыракый балтыларын аЬатаары куустээх улэдэ умса-тенне туЬэр ийэтигэр
кемелейееру, кыра саастаахпын дэммэккэ улахан дьону кытта барыга сыстадастык
улэлии сатыыр уолу кере-истэ сылдьан, ыала А.П.Бурцев-Орулуур влексей одонньор,
БаЬылай кэпсээнинэн тоггуй майгылаах курдук эрээри, киниэхэ учугэйдик сы-
ЬыаннаЬара. Ол курдук, ханна эмэ балыктааЬын буоллар эрэ елуу ыллаттараары
илдьэ барарын, сорохтор «куруук самалыктаах сылдьадын» диэн себулээбэттэр эбит.
БаЬылай 16—17 саастаадар, влоксей: «Идэйэбин Лэглээс уолугар елеттерер этим,
эн ададын батаннын сэниэлээх чинчилээххин, аны эйиэхэ елеттеруем этэ», —
диэбит.
«...Кини одус суейутун 4—5 саастарыгар диэри байтайырдан баран, идэЬэ
оггорон сиирэ. Олор орулайаннар хос аат иггнэдэ. Мин бедене бэрдиттэн саллан
уонна хаЬан да cyehy олерен кербетех кийи, аккаастанным. Сотору: «Булгуччу эн
олор, бэлэмнээтим» диэн, Октееп бырааЬынньыгын кун, кууЬунэн илдьэ барда.
Оччолорго СылгыЬыкка олороллоро. Кылыкынай сэргэтэ баарыгар, ogyhyn чороччу
баайан бэлэмнээбит. Сууйун ортотунан «манан одус» диэбит миэстэтинэн хорсун
санаабын ылынан, харса суох одус да одус буоллум. ТубэЬэ кэлбит икки одонньор:
«Нохоо, тохтоо, мэйиитин барытын ыЬаары тынный», — диэн хайыытастылар. Он-
тум, тебетуттэн кытаанахтык хороччу кэлгиллэн, сууллан туспэт эбит. Онно одус
ан аар атадын биэрбитэ», — диэн Алексей Бурцев туйунан БаЬылай махтана саныы-
рын кэпсээтэ. Ол, Олоксой биир уксун Бараскыай одолорун аЬынан, эт сиэтээри
«кемелеЬ уннэрдэдэ»...
... Сэрии саданаады сут-кураан кэмигэр Дьара куел кубус-кураанах гына куурбу-
тугар, анныттан хаппыт тиит мастар адаарыйа сыталлара тахсыбыта. Онтон чугастыы
ogo-дьахтар мастанан оЬохторун оттубуттара, copogo билигин да сыттахтара. 1949—
1950 сс. Тыаматтан уу кэлиитигэр урэди быйан уутун хаайан Дьарада уу киллэрээри,
олохтоохтор М.П.Сергеев-Лэглээс, И.И.Аржаков-Манчаары, А.А.Бурцев-Орулуур
дулданан, сир кырсынан томтор курдук кыстаан, ОыЬыт оггорбуттара уонна миэтэ-
рэ ангара дириннээх хаЬыы-хоруу онороннор уу киллэрэн, куелу урукку челугэр
туйэрбиттэрэ. Кэнники сыанабылбынан, адыйах киЬиэхэ олуЬун да улэлииллэр
эбит. Мин 1955 с. диэки дирин'ин мээрэйдээн, куел ортотунан Кердугэглтэ диэри,
атахпынан сири билэн туран эрэ харбаан, быдылыны кэйэн кэриэтэ туораабытым,
дирин'э — моонньубунан эрэ этэ...

Улахан ойуун олорон ааспыт

БаЬылай Хаптагга кырдьадастара оччолорго кэпсииллэрэ диэн уллэстэр:
... Тимир Чарапчы диэн улахан ойуун олорон ааспыт. Кини кыырбат эбит.
Устуу сыл буола-буола саас-куЬун кетердер кэлиилэригэр-барыыларыгар тимир-
тэн он'оЬуллубут чарапчылаах бэргэйэлээдин кэтэн тадыстадына, кетердер урдунэн
эргийэ сылдьаллара yhy. Онуоха чарапчытын атытан кердедунэ, кетердер еден сак-
кыраан туЬэллэр эбит. Ол ойуун унуода Кердугэн хоту солооЬунунан АлыЬардаахха
тахсар аартык аттынан сытар дииллэрэ. Мин тахсан кердуу сылдьыбытым да кы-
лаабыр да уга баппат иЬирик тыа ууммут буолан, хаххаламмытын курдук туту да
кербетедум.
Хаптаггаттан теруттээх киЬи елееру гыннадына, одонньор кыаЬаанын тыаЬа
сарсыардаантгы дьыбарга иЬиллэрэ. Кэнники Дьаакынап Мэхээлэ: «Дунурэ тыа-
Ьаабат буолбут, одонньор даабынаЬа ааспыт буоллада. Олеругэр иккиЬин эргиллиэм
диэбит этэ», — диирэ.
Хаптаггада куустээх холорук элбэхтик турарын, «кырдьадаспыт сылдьар» диил-
Кэпсиэхпин бадарабын 663