Page 16 - Бастыннартан бастакы

Үлэ дьоруоиа k БАСТЫҤНАРТАН БАСТАКЫ
БУРЦЕВ ДАНИЛ ГАВРИЛОВИЧ - ТАЙЫЛА

БОРИСОВ АНТОН ИЛЬИЧ

1903 сыллаахха Мэҥэ Хаҥалас оройуонун Дьабыыл нэһилиэгэр дьа-
даҥы дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүтэ.
Антон Ильич дойдуга буолбут историческай уларыйыылар тыыннаах
туоһулара, быһаччы кыттыылааҕа этэ. Өктөөп өрөбөлүүссүйэтин кэн-
ниттэн ликбезкэ үөрэнэн ааҕар, суруйар буолбута. «Ыраас олох» түмсүү,
бастакы артыаллары тэрийии, сир түҥэтигин, култуурунай өрөбөлүүссү-
йэ актыыбынай кыттыылааҕа этэ. Кини «Кэскил» артыал, кэлин хас да
артыалы холбоон С.М. Киров аатынан холкуос үлэтин салайбыта. 1929-
1935 сылларга Борисов Дьабыыл сель-сэбиэтин бэрэссэдээтэлинэн үлэ-
лээбитэ. Дьабыыл нэһилиэгин олоҕун, ситиһиилэрин сырдатар «Строим
новую жизнь» диэн кинигэҕэ этиллэринэн, 1933 сыллаахха суол оҥо-
һуутугар 480 күн үлэлэниэхтээҕин кинилэр 2176 күн үлэлээн, ылыммыт
былааннарын 452 бырыһыанынан куоһарбыттар. Улахан дьону үөрэхтээ-
һининэн 114 киһи хабыллыбыт.
1934 сыллаахха муус устар ыйга дьабыыллар «Главдорстрой» Бочуотунай Грамотатынан наҕа-
раадаламмыттара. Бу сыл А.И. Борисов ВЦИК бэрэссэдээтэлэ М.И. Калинин илии баттааһыннаах
грамота туппута, ону тэҥэ 500 солкуобай харчынан бириэмийэлэммитэ. Антон Ильич ол харчыты-
нан оҕуруот хомуйууга туттуллар массыына, от oxcop, от мунньар уонна бибилэтиэкэҕэ кинигэ
атыыласпыта.
1935 сыл от ыйын 5 күнэ Дьабыылларга бэлиэ күн, бу күн А.И. Борисовка «Үлэ Дьоруойа»
албан аат Грамотата туттарыллыбыта. 1937 сыллаахха кинини «САССР 15 сыла» уордьаҥҥа тэҥнээх
түөскэ иилиллэр Бэлиэнэн наҕараадалаабыттара.
Аҕа дойду Улуу сэриитэ норуот эйэлээх олоҕун сарбыйбыта. 1941 сыл алтынньы ыйыгар Бори­
совы сэриигэ ыҥыраллар. Арҕаа тиийэн, кини 1942 сыллаахха Сталинграды босхолооһун уоттаах
кыргыһыытыгар кыттыбыта. Онно улаханнык бааһыран, дьиэтигэр эргиллэр. Сэрии кыттыылааҕын
хомуньуус киһини оройуон киинигэр баартыйа инструкторынан үлэҕэ аныыллар. 1946-1950 сыл-
лардаахха Антон Ильич Догдоҥо нэһилиэгэр, салгыы төрөөбүт-үөскээбит Дьабыыл нэһилиэгин
Нуораҕанатыгар Сэбиэт бэрэссэдээтэлинэн үлэлиир. Биир дойдулаахтара кинини ити кэмнэртэн
ыла улаханнык убаастаан: «Биһиги бастакы бэрэссэдээтэлбит», - диир буолбуттара. 1958 сыллаах-
тан бочуоттаах сынньалаҥҥа олорор, норуот дьокутаата. Улуу сэрии кыттыылааҕа, тутуу бэтэрээнэ
А.И. Борисов үтүөтэ-өҥөтө Аҕа дойду Улуу сэриитин I истиэпэннээх уордьанынан, элбэх мэтээли-
нэн, Бочуотунай грамоталарынан бэлиэтэммитэ.

14