Page 95 - Они защищали Москву

дук, БСК(б)П КК ийинээди Ленинскэй куурус- хаалларбыт ахтыыта маннык: "...Бийиги Москва
ка уерэнэ Москвада кэлбитим. Уерэхпэр анныгар тиийбиппит. Столица анныгар естеех
учугэй уерэнээччинэн сылдьыбытым. Ол уерэ- дуолан сэриини муспута. "Бугун-сарсын Моск-
нэ сырыттахпына бийиги дьоллоох олохпутун ваны ылабыт" диирэ Гитлер. Москва анны-
алдьатарга, бийигини барыбытын кулут онос- наады сэриилэри Жуков Г.К. хамаандалаабыта.
торго сорунан Германскай фашизм Сэбиэскэй От ыйын 3 кунугэр И.В. Сталин радионан тыл
территорияда эмискэ кыыллыы саба туйууну эппитэ. Ону Москва оборонатыгар сытан исти-
оггорбута. биппит. Мин элбэхтик уерэнэн дуу, ытар саа
Тиийигэр диэри сэбилэммит ерегейдеех биийин матырыйаалынай чаастарын учугэйдик
естееду утары хаан тохтуулаах сэрии садаланна. билэрим - винтовканы, автоматы, пулеметтары.
Бэйэлэрин чиэстэрин, кенуллэрин уонна Ада Ол ийин ротабар "оружейнай маастар" диэн аат-
дойдуларын кемускуу мелуйуенунэн сэбиэскэй танарым. Москва анныгар ыарахан кыргыйыы-
дьоннор oxcyhyyra турдулар. Мин билигин сэ- лар буолтара. Икки еттуттэн кэмэ суох сутук
риилэйэр аармыйа чаастарыттан биирдэстэри- тахсара. Бийиги чааспыт Москва ардаа еттунэн
нэн политотделга бардым. Oxcyhyy сыралдан- киирбитэ. Ити от ыйыгар этэ.
наах уотун аттыгар сылдьааччылар, бийиги, са- Кийи утумэн угус елбутэ. Икки еттуттэн
наабыт кытаанах, кууспут-уохпут куннэтэ окуопа траншея ахсын дьон елугэ сытар буола-
эбиллэ, бедоргуу турар. Мин коммунист буола- ра, кыргыйыы буолбут хонуутугар кийи елугэ
рым быйыытынан, естееду кыайыылаахтык беде сытара. Салолина самолеттар быыстала
улту сынньары тэрийэргэ oxcyhyy инники кир- суох кетеллере. Мин ус суукка устата сэриилэс-
биитигэр сылдьыам. питим. Ручной пулеметчик взвод хамандыырын
Эйиги ыраах тыылга олорооччулар эмиэ солбуйааччы этим. Пулемет ствола ытар
туох-баар улэдитин уонна куускутун Кыйыл кууйуттэн кытаран хаалара, оччодо саппаайы
Аармыйа фронун интэриэЬигэр биэриэхтээх- угарбыт, биитэр елбуттэр киэннэрин ыларбыт.
хит. Улэ онорон таЬаарыытын хас да тегул Кыргыйа сылдьан рота хамандыыра Попов Ва­
урдэтиэххэ. Биирдии бэйэдит 2-3 кийи улэтин силий Алексеевич - старшай лейтенант ыара-
толорорго бэлэмнэниэхтээххит. Улэ чаайыгар ханнык баайырбыта. Ону иккиэ буолан тыылга
биир да борогуулу тайаарыа суохтааххыт. тайаарарга бирикээс ылбыппыт. Баара-cyoga 1
Р.К. Дедюкин" км сири биир суукка айаннаабыппыт. Остеех
Роман Кондратьевич сэрии иннинэ кэргэн- уота сойуолаан, кирийэн ийэрбит. Оннук
нэммитэ, Рома уонна Егор диэн уол одоломму- алдьархай этэ. Yhyc сууккабар кимэн киирии
та. Рома республика тас ертугэр, Егор Дьокуус- бириэмэтигэр моонньубар уонна кехсубэр
кай куоракка олороллор. баайырбытым. Онно тыылга тахсан ийэн,
Моржотов Роман Иванович бийиги сэриилэрбит халдайа курдук ардаа ба-
Роман Иванович 1910 сыллаахха сэтинньи 15 ралларын кербутум.
кунугэр Боотурускай улууйугар Тааттада Тыа- Госпитальтан утуерэн баран, Илинни
paha нэйилиэгэр быстар дьаданы ыалга фронна бырадыллыбытым. Японияны кытта
тереебутэ. Тереппуттэрэ уерэттэрэр кыахтара сэриигэ кыттыбытым, границаттан Гоби ку-
суода, онон оскуолада уерэммэтэдэ. Кэлин ула- мады, Хинган хайатын чиэрэстээн Хайлар куо-
хан дьону уерэтэр (ликбез) уерэххэ уерэнэн раттан Чанчунна диэри естееду сойуоласпы-
уонна бэйэтэ уерэнэргэ дьодурдаах буолан хол- тым. Траншеяда олордохпуна граната эстэн
кутук аадар-суруйар, учугэйдик ахсааны суот- (сайан хаалбыт японец бырадан) булгуммэр
туур буолар. 1929 сыллаахха комсомол чилиэнэ, чэпчэкитик баас ылбытым", - диэн ахтыытын
биир актыыбынай байыайа буолар. 1940 сылтан тумуктуур.
компартия чилиэнэ. Роман Иванович 1946 сыл от ыйыгар дойду-
1934 сыллаахха Саха напиональнай байыан- тугар Тааттада эргиллэн кэлбитэ. Оччотооду
най оскуолатыгар уерэххэ ыыталлар. Ити оскуо- оройуон салалтата эппиэттээх салайар
ланы 1935 сыллаахха ситийиилээхтик бутэрэр, дуойунастарга улэлэппитэ. Ол курдук олохтоох
сержант чыынын инэрэллэр. Ити кэнниттэн промкомбината директорынан, оройуон биир
офицердары бэлэмниир уерэххэ ыыталлар, он- улахан нэйилиэгэр Черкееххе эргиэн тэрилтэ-
но ситэ уерэммэтэдэ. тигэр селыюда правление бэрэссэдээтэлинэн
1941 сыл бэс ыйын 24 кунугэр, сэрии уонна да атын дуойунастаах улэлэргэ 1968 сыл-
садаламмыта yhyc кунугэр КыЬыл Армия га пенсияда тахсыар диэри улэлээбитэ.
кэккэтигэр ынырыллар. Ити бириэмэдэ аас- Роман Иванович сэрии кэнниттэн кэргэннэ-
пыт ертугэр байыаннай уерэди бутэрбиттэри. нэн 4 кыыс одоломмута, кыргыттара бары ыал
саппааска олорооччулары, бастакынан аар- ийэлэрэ, улэлииллэр.
мыйада ынырбыттара уонна тута сэриигэ Михайлов Дементий Иннокентьевич
атаараллара. Дементий Иннокентьевич 1917 сыллаахха Та-
Роман Иванович 1975 сыллаахха бэйэтин атта улууйугар Дьохсодон нэйилиэгэр дьаданы
кылгас бойобуой сырыыларын туйунан суруйан дьиэ кэргэннэ тереебутэ. Кыра уерэхтээ.х. 1941

91