Page 74 - Они защищали Москву
P. 74

Ол ийин икки еттуттэн суостаах кыргыЬыы  лээбитим. Саллаат хаЬан бадарар, ханна бары-
           бара турара. Сорох куораттар, нэЬилиэнньэлэ-  тыгар мэлдьи саллаат.
           эх пууннар хастыы да тегул илииттэн илиигэ
           киириилэрин тумугэр ынырык урусхал-                                  Иван Николаевич ПРОТОПОПОВ,
                                                                                          сэрии кыттыылаа^а
          лааЬынтга тубэспиттэрэ.
                                                                             Ыам ыйын 1 к. 1985 с. "ЛС" хайыат
             Алдьаммыт танка, массыына, араас сэрии сэ-
          бин ултуркэйдэринэн, елбут киЬи, cyehy
          елуктэринэн суоллар туолан иЬэллэрэ. Улахан
          иэдээннэ Москва аннынаады куораттар,                СЭРИИ, УЛЭ
          нэЬилиэнньэлээх пууннар тубэспиттэрэ. Фа-
          шистар киЬиэхэ кыыллыы сыЬыаннарын                  ВЕТЕРАН ЫН
          биЬиги бастаан онно кербуппут. Кемускэлэ
          суох одолору, дьахталлары, кырдьадастары ыл-        КЭПСЭЭНЭ
          быт сирдэригэр харса суох кыдыйан, уматан
          Москва диэки кэлэн испиттэрэ. БиЬиги армия-              ркый ойуур садатыгар, быыкаайык
          быт модун кууЬуттэн теттеру охсуллан теннен  Ы           уучээн им-балай харагга ортотугар,
          иЬэн ессе ордук кыыллыы сидьин ник сыЬыан-               содотодун тонуу хаарга харааран костер. Тимир
          наспыттара. Куораттары, дэриэбинэлэри  ohox турбатыттан бииртэн биир кыйыл кыым-
          кураанахтаабыттара.                              нар ере кетен тахсан, им-балайга сутэллэр. Ту­
             БиЬиги полкабыт кулун тутар 9 кунугэр Су-  ла ертубут уу-чуумпу. Икки ат уучээн аттыгар
          хиничи куораты естеех хас да тегуллээн харда-  сэргэдэ бааллан тураллар. Уучээн ийин тегурук
          ры атаакатын саба охсон босхолообута. Ити ин-  остуолга турар сыа чумэчи балайда сырдатар.
          нинэ Калуга куораты уонна элбэх оройуоннар  Манна совхоз икки булчута бугун бултаан адал-
          кииннэрин, нэЬилиэнньэлээх пууннары босхо-  быт андаатардарын сулэ олороллор. ТаЬырдьа
          лообуппут. Остееххе обороналанар кыады биэр-  тыал кууЬурэн мастар тебелерун куугунатан
          бэккэ Москвада иккиЬин эргиллибэт тына  барда. Уучээни иилээн турар кырдьадас тииттэр
          сан аттан сан а охсуулары героическай армиябыт  кыычыгыраЬаллар, ыйанан турар булт
          салдаан испитэ.                                  хайыЬарын охсон таЬырдатар. Бу биЬиги Боро-
             Кулун тутар 11 кунугэр мин биир урдэли  куоппайдыын туулээх булдугар тахсан олорор
          ылар ийин кыргыйыыга баайыран ыраах тыыл-  дьиэбит. Таах олоруохтаадар тэЬийбэккэ ону-
          га госпитальга эмкэ барбытым уонна сэттэ ый  маны кэпсэтэбит.
          эмтэнэн баран армияттан сыыйыллан куйун             - Борокуоппай, байаалыста, сэриигэ сылдьы-
          дойдубар кэлбитим. Кэлэн биир нэдиэлэ сын-  быккыттан кэпсээ эрэ.
          ньаммытым кэннэ оройуоннаады сберкассада            - Туун да уЬун, кэпсиэххэ дуу...
          сэбиэдиссэйинэн анаабыттара.                        Борокуоппай тимир ohoxxo мае бырадан би-
             Оччолорго "Барыта фронт туЬугар, естееду  эрдэ уонна оронун оностон тиэрэ туЬэн сытта.
          бутэЬиктээхтик кыайыахха диэри бары кууЬу!"  Кини сэриигэ ылбыт баастарыттан билигин да
          диэн девизтээх улэ-хамнас тынааЬыннаахтык  чэпчэки сааны кыайан сукпэт. Хаана элбэхтик
          барара. Тебе да уп-ас татымын урдунэн оро-  баран, тымныыны тулуйбат буолан халыннык
          йуон улэЬиттэрэ патриотическай холобурдары  таннар. Борокуоппай билигин 67 саастаах, ол
          кердереллере. Устуу-туертуу ыйдаах хамнаста-  да буоллар совхоз улэтигэр тиритэ-хорута улэ-
          рын заемнарга, оборона фондугар биэрэллэрэ.  лиир. Кыйынын совхозка дуогабардаах
          СэриилэЬэр армияда анаан ичигэс танастары,  туулээхеит.
          атын да бэлэхтэри ыыталлара. Ордук колхоз­          Соловьев Прокопий Дмитриевич 1933-41
          таах дьахталлар, одолор, кырдьадастар уопсай  сылларга Таастаах нэЬилиэгэр колхоз бэрэссэ-
          хаЬаайыстыбаны бедергетер, фронна  дээтэлэ, 1947 сыллаахтан ССКП чилиэнэ, кини
          кемелеЬер туЬугар икки харананы ыпсаран  сэрииттэн теннен кэлээт, эмиэ бэйэтин кол-
          улэлииллэрэ.                                     хоЬугар бэрэссэдээтэл этэ. Онтон Жданов ааты­
             Оройуон бары тэрилтэлэрин салайааччыла-  нан колхоз биригэдьиирэ, онтон да атын
          ра, совегскай уонна партийнай актыып  хаЬаайыстыба теЬуу улэйитинэн сылдьыбыта.
          бутуннуутэ производствода быЬаччы кыттара,       Кини Ада дойду Улуу сэриитигэр Москва анны-
          тэрийсэрэ. Мин оччотоодуга "КыЬыл ыллык",  наады кыргыйыыга сылдьыбыта, Тула, Смолен­
          Молотов аатынан, Шмидт аатынан колхозтарга  скай, Харьков куораттары босхолоспута.
          сыйыарыллан сааскы ыЬыы бэлэмиттэн садала-          Борокуоппай оронун оностон сытан баран,
          ан, куйун уунуу хомуура, сородор бурдук ас-  кэпеээнин садалаата...
          тааЬына бутуер, госзакуп былаана туолуор ды-        - Аан бастаан Читада уерэппиттэрэ. Онтон
          лы улэлэЬэр этим. Сэрии буппутун кэннэ 30  сур ыксалынан буойаска тиэйэннэр ардаа илдьи-
          сылга эйэлээх олох онойуутугар партия ыып-  биттэрэ. Киин куораппыт улахан кутталга киир-
          пыт бары улэтигэр, общественнай да сорудахта-  бит, онно барарга дьаЬал биэрдилэр. БиЬиги
          ры толорууга кыадым иЬинэн кыЬанан улэ-  аан бастаан саата суох, хочулуоктаах эрэ бар-


                                                         70
   69   70   71   72   73   74   75   76   77   78   79