Page 75 - Они защищали Москву

быппыт. Туун хабыс-харанада буойас кэлэн Колесов Уйбааны бу I Хомустаахха бары би-
тохтообута. ТаЬырдьа тахсыбыппыт тула лэллэр, дойдутутар кэлэн ер совхозка улэлээн
ертубут уу-чуумпу, уота-куеЬэ суох тонуу хаар баран кэнники ыалдьан елбутэ. Керустэдин ах-
этэ. Ханна кэлбиппит билллибэт этэ. Ойдеен сын наар махтанаахтыыр этэ.
кербутум элбэх бадайы буойас кэлбит, араас сэ- Бэйэм кэнники хаста да улаханнык
рии сэбэ толору. Туох эрэ улахан алдьархай буо- бааЬыран, Ровно куорат госпиталыгар ‘сыппы-
луохтаадын сэрэйбит курдук дьоннор саггата- тым. Ол кэнниттэн Харьков куораты босхолос-
инэтэ суох сылдьаллара. Ыар чуумпу хам баттаа- путум. Кэнники бааЬырыым элбээн дойдубар
быта. Онно Сахам сирэ тебе ыраадын, дьин- ыыппыттара. Дойдубар кэлэн ситэ утуерэ илик-
нээх тапталын дьэ билбитим. Хамандыырдар пинэ, иккиЬин сэриигэ ыггырбыттара. Чэ, ол
ыксалынан сэрии сэбин тунэппиттэрэ. туспа кэпсээн. Бээ, чаас ыраатта ээ, утуйуохха..
- Сарсыарда 6 чааска радионан тыл эппиттэ- ТаЬырдьа тахсыбытым кей угус сулустар
рэ. Ол кэнниттэн "сэрии танарата" бэйэтин чыпчын'ныы-дьиримнии тураллар. Онтон киЬи
алдьархайдаах этиитин, дьэ, онно кербутум. олодо чыпчылыйыы тугэнэ ээ... Ойуур садатын
Эргиччи урусхалламмыт сир-уот, араас сэрии толору ый куех сырдыга туналыта сырдаппыт.
сэптэрэ уонна елуктэр. БиЬиги Москва ардаа 1976-1980 сылларга бииргэ бултаабыппыт.
ертугэр турар эбиппитин ейдеетубут. Ити кур­ Кини иккис барыытын маннык кэпсээбитэ.
дук 1942 сыллаады, Москва аннынаады кимэн Бостуо сэрииттэн тыыннаах ордон кэлэн,
киирии улахан кыргыЬыытыгар кыттыыны ыл- "син дойдубун буллум ээ" - диэн уерэ санаабы-
быппыт. Икки ертуттэн тохтоло суох хардарыта та эрдэ буолан биэрдэ. ИккиЬин бэбиэскэ тут-
артиллериянан ытыалаЬыы буолбута. УеЬэнэн тардылар. Олуу-хаан бедену керсен кэлбит
естеех самолеттара буомбалаан ааЬаллара. киЬиэхэ иккис бэбиэскэ ыарахан суол буолуох-
БиЬиги самолеттарбыт кыырай халлаанна ох- таах. Элбэх баастаах биир киЬини муччу туп-
суЬаллара. БиЬиги атаакада киирбиппит. Сорох паттара сурдээх суол эбит. Баастара оспокко
самолеттар кэннилэриттэн хойуу буруону субу- сылдьаллара. "Бу сырыыга дьэ теннубэт киЬи
тан аллараа курулууллара. Сирдиин-халлаанны- буоллум", - диэн сирин-дойдутун, дьонун-сэр-
ын ере ньиргийэн олороро. Сатыы пехота наар гэтин, етедун кытта букатыннаахтык бырас-
CYYPYYH3H киирбиппит. Олуу-сутуу хойдубута. тыылаЬан ыар санаада туЬэн барбыта.
Ол эрээри кэннибититтэн, сагга сэриилэр Хата, кини дьолугар хамыыЬыйа бааЬа улаха-
халдаЬалыы ыга анньан испиттэрэ. нын керен, син итэдэйэн ардаа ыыппакка, Чи-
Сотору естеех инники окуопатыгар кетен тада тимир суол харабылыгар хаалларбыттар.
туспуппут. Ыстыыгынан анньыЬыы, хабыр Ардаа сэриилэрэ бутэн, аны урдуку салалта, по­
oxcyhyy буолбута. Бу атаакада биЬиги ахсыа литбюро, Генштаб ургулдьу Японияны улту ох-
буолан, фашистар пулеметунан ыта сытар блин- сор санаалаах эбиттэр. Аны сэриитин ардаатган
дажтарын аттыгар баар буолбуппут. Бу блиндаж илин кеЬерер. Ол тимир суол харабылынан ту-
кыра туннугунэн хас да гранатаны иЬирдьэ бы- ран Бостуо манныгы кербут. Кэмэ суох элбэх сэ­
рахпытым. Дэлби тэбии кэнниттэн кербуппут, рии сэбин тиэммит буойастар тууннэри-куннэ-
8 фашист саллаата еле сыталлар этэ. ри илин аайаллар. Сабыылаах богуоннарга сэрии
- Остеех сэриитэ oxcyha-oxcyha улам чугуйан дьонун саллааттары ыга тиэйэн илин ааЬаллар.
испитэ. БиЬиги санаттан сана окуопалары Биирдэ еребул кунугэр хамандыырдара кинини
ылан испиппит. Ол сылдьан бэйэм оройуонум булка илдьэ бараллар. Сорох сирин массыына-
кийитин КыЬыл Сыыр уолун Колесов Уйбааны нан, сорох ертун сатыылаан. Сылдьыбатах сир-
керсубутум. Ол онно сахалыы кэпсэтэн дэрэ да буоллар, Борокуоппайы сирдьит онос-
теЬелеех уербуппутуй! толлор. Саха булчутун билэр буоллахтара.
Атаака кэмигэр Уйбаан еруу мин аттыбар Арай кербуттэрэ таас хайа сынаЬатыгар,
сылдьыбыта. Эмиэ буулдьа, снаряд ортотунан суусчэкэ сайааннаах сиргэ хайа бараана кын-
сырсан ыта-ыта кимэн киирбиппит. Эмискэ таллан турар. Эпписиэрдэр солбуЬа сылдьан
аттыбар сахалыы ыЬыы-хаЬыы буола тустэ: бинтиэнкэ саанан ыталлар да таппаттар. Кы-
"Сиэтилэр, Борокуоппай, быыЬаа-абыраа!", - ыллара барыах курдук буолла. Ыксаан саала-
диэн Уйбаан табыллан аймана туспутэ. Мин рын Борокуоппайга биэрэллэр. Борокуоппай
кинини сэрии хотоолуттан, сугэн-кетеден ты- саа прицелин керен, кеннерен баран биир
ылга таЬаарбытым. Ол ийэн бэйэм хаста да ытыынан суулларан туЬэрэр. Ону сулэн, аста-
тыбыллыбытым, санитардар керсен киЬибин ан массыыналарынан илдьэ бараллар. Онтон
ылбыттара, бэйэбин бэрэбээскэлээбиттэрэ ыла, ол "кыайардар" (офицердарын итинник
уонна сэрии хонуутутар хат киирбитим. Ин­ ааттыыр) кинини булчут оггостоллор. Сородор
ники кирбиигэ тиийэн ытыалаЬа сылдьан, харабылыттан босхолоон, наар булка ыытар
эмиэ бэйэм оройуонум кийитин Хатын’ Арыы буолбуттара. Бостуо биир тыла ейбер баар:
нэЬилиэгин уолун Сивцев Куонааны сыйан- "терут идэбэр тубэЬэн, кенул тыада сылдьан,
соЬон тайааран санитарнай чааска туттар- дьэ абыраммытым", - диирэ. Саатын ылан, со­
бытым. родор содотох тыада, хайада бултуу барара. Ку-

71