Page 60 - С.С.Аржаков, Н.Н.Петров. Военное лихолетье

УМНУЛЛУБАТ ТҮГЭН - БЕРЛИНИ КӨНҮ КӨТҮҮ

Мин, Попов Макар Никифорович, 1914 с. Сунтаар
оройуонугар Кириэстээх нэһилиэгэр төрөөбүтүм. Той-
бохой 4 кылаастаах оскуолатын 1932 с. бүтэрэн баран
1934—36 сс. А.Я. Овчинникова дэһээтинньик салайаач-
чылаах Сунтаар — Кэмпэндээйи суолун тутуутугар рабо-
чайдаабытым. 1936—41 сс. Ньурба лесхоһугар тыа объез-
дчигынан үлэлии сылдьан 1941 с. балаҕан ыйын 5 күнүгэр
армияҕа ыҥырыллыбытым. Сунтаартан 700-чэкэ киһи
буолан Туруктаҕа диэри сатыы барбыппыт. Сэрииттэн
кэлэн баран оройуон үбүн салаатыгар, сберкассаҕа уһун-
нук ситиһиилээхтик үлэлээбитим.
1941—42 сс. Нерчинскэй куоракка толору байыаннай
үөрэҕи барбыппыт. 294 № -дээх артиллерийскай-мино-
метнай полкаҕа сулууспабын саҕалаабытым. Ити полк
иһинэн младшай командирдар курстарыгар үөрэнэн млад-
шай сержант буолбутум уонна 120-мм полковой миномет расчетун командирынан
ананан 1943 с. саҥатыгар толору састаабынан арҕаа сэриилэһэ аттаммыппыт.
Тиийээт, историяҕа киирбит кырыктаах Орловскай-Курскай тоҕой кыргыһыы-
ларыгар кыттыспыппыт. Бастаан сүүрбэччэ хонуктаах сэрии кэнниттэн ахсаанна-
ах киһибит орпута. Тыылга таһаараннар, хаттаан дьону хомуйан эмиэ сэриигэ кил-
лэрбиттэрэ. Мантан ыла немецтэри чугутарга, кыайарга суол аһыллыбыта. I Укра-
инскай, онтон II Украинскай фроннар састааптарыгар уһуннук сэриилэспитим.
Элбэхтэ чэпчэкитик бааһырбытым, биирдэ контузияламмытым. Харьков куораты
босхолоһон баран, састааппытын эмиэ толоруммуппут уонна салгыы айаннаабып-
пыт. Бу сырыыга кимэн киириибит ураты дохсун уонна кыайыы кынаттаммыта.
Белоруссияны олорчу босхолоон баран, Польшаҕа тоҕо анньан тахсыбыппыт. Вар-
шава босхоломмута, Штеттин бэриммитэ.
Сэриигэ саамай умнуллубат түгэнинэн 1945 с. ыам ыйын 2 күнүгэр Берлиҥҥэ
көҥү көтөн киириибит этэ. Тула көр — түннүк, аан аайы маҥан таҥас, илиилэрин
өрө ууммут немецтэр. Дьэ, сүрдэрэ-киэптэрэ тостубут, умса көрбүт этилэр.
Ити 1400 хонуктаах сулууспам туһунан кэпсээтэххэ судургу курдук, дьиҥинэн
Кыайыы төһөлөөх эрэйинэн, сиэртибэнэн ситиһиллибитин, ол сыанатын билиҥҥи
ыччат өйдүөн баҕарабын.
Макар ПОПОВ

СЭРИИНИ ФАШИЗМ УЙАТЫГАР ТҮМҮКТЭЭБИТЭ
Попов В.А. 1922 с. Мэҥэ-Хаҥаласка I Холгума нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Василий
Афанасьевич 1942 с. бэс ыйын 27 күнүгэр Кыһыл армия кэккэтигэр ыҥырыллан,
120-с хамаанда састаабыгар киирэн барбыта. Бэрт уһуннук айаннаан Молотовскай
уобалас Юг станцияҕа баар Вершек лааҕырыгар тохтообуттара. Манна 29-с туспа
хайыһар батальонугар түбэһэн икки ыйдаах курсу барбыта. Ол кэнниттэн байыастар
фроҥҥа атаарыллыбыттара. 1943 с. бэс ыйын 23 күнүгэр Калининскай фронт 23-с
гвардейскай Кыһыл Знамялаах стрелковай дивизиятын 68-с гвардейскай стрелковай
полкатын 4-с батальонун солбуйбуттара. Манна саха уола аан бастаан буулдьа, мина,
снаряд урусхалын көрбүтэ, бастакы бойобуой сүрэхтэниитин ааспыта. Сайын кэл-
битэ, Баһылай кырдьаҕас саллааттар ахсааннарыгар киирэн эдэрдэри такайара.Би-
ирдэ өстөөх күүскэ бөҕөргөтүммүт дэриэбинэтин ыларга, куоппут немецтэри кый-
даһа сылдьан, Баһылай атахха таптарбыта. Онон 1085№-дээх госпитальга сыппыта.

58