Page 61 - С.С.Аржаков, Н.Н.Петров. Военное лихолетье

Ити охсуһууга хорсунун көрдөрбүтүн иһин “Бойобуой
үтүөлэрин иһин” мэтээлинэн наҕараадаламмыта. Балачча
уһуннук эмтэнэн 140-с саппаас стрелковай полкаҕа анам-
мыта. Итиннэ уһаабатаҕа.
1943 с. ахсынньы ыйга 53-с гвардейскай Кыһыл Зна-
мялаах стрелковай дивизия 161-с полкатыгар сулууспа-
тын салгыыр. Аҕыйах ый үөрэнэн баран чаастара Ленин-
градтааҕы фроҥҥа быраҕыллыбыта. Манна үс түүннээх
күн тыа быыһыгар хаары хастан кирийэн сыппыттар.
Төрдүс түүннэригэр тимир суол станциятын атаакалаа-
быттара. Немецтэр утары уоту аспыттара. Кимэн киирэн
иһээччилэр хаптайарга күһэллибиттэр. Ол да буоллар,
бирикээс кытаанах — атаакаҕа эмиэ киирии буолбут.
Дэриэбинэ илииттэн илиигэ көһө сылдьыбыт. Попов
куттаҕаһа суоҕун, биэрбит бирисээгэтигэр бэриниилээ-
ҕин көрдөрбүтэ. Баһылай бу кыргыһыыга иккистээн бааһырар. Онон тохсунньуга
94 №-дээх госпитальга киирэр. Икки ый курдук эмтэнэн үтүөрэн баран II При-
балтийскай фронт 189-с стрелковай дивизиятын 431-с полкатыгар анаммыта.
1944 с. кулун тутарга сержант Гуреев отделениета аата суох үрдэли кэтээн көрөр
пуун оҥосторго анаан былдьыырга бирикээс ылбыта. Манна Попов үс саллаатты-
ын маҥан халаат кэтэн, толору сэбилэнэн, үрдэл хаҥас өттүгэр баар землянкаҕа
саба түһэргэ бэлэмнэммиттэр. Землянканы бэргэһэтин хараҕар диэри саба тар-
дыммыт, хаатыҥкалаах атаҕын өрбөҕүнэн сууламмыт часовой харабыллыырын
көрөн, үөмэн кэлэн дөйүтэн бараннар, землянкаҕа утуйа сытар 11 немеһи билиэн
туппуттар. Бу дьону кэлгийэн, таһыттан хатаан, часовой туруоран баран, бэйэлэрэ
немец позициятын чуҥнаан сыаналаах разведцаннайдары чаастарыгар аҕалбыттар.
Ити кэнниттэн немецтэр телефоннаһа сатаан баран землянкаҕа икки связиһы
ыыппыттарын, чугаһатан баран, ытыалаан кэбиспиттэр. Немец икки төгүл атаака-
лаан көрбүтүн төттөрү охсубуттар. Бу сырыыга Баһылай “Хорсунун иһин” мэтээ-
линэн наҕараадаламмыта.
Салгыы Попов Прибалтика нэһилиэнньэлээх пууннарын, Рига, Таллин куо-
раттарын босхолоспута. Таллин таһыгар өстөөх күүскэ бөҕөргөтүнэн, промышлен-
най объект баарыгар онно сытара. Өстөөх төһө күүстээҕин билэргэ “тыл” наада
буолбута. Онуоха аҕыс киһилээх бөлөх барар буолбута, саха Попов эмиэ онно ба-
ара. Хорсун разведчиктар икки немеһи билиэн ылан, инники кирбиини туораан
истэхтэринэ, немецтэр күүстээх уоту аспыттара. Үс киһилэрин өлөттөрөн, Васи-
лий Попов ыараханнык бааһыран эргиллибиттэрэ. Попов 4175 ө-дээх госпитальга
киирбитэ. Уһулуччу суолталаах сорудаҕы толорбутун иһин Аҕа дойду сэриитин I
степеннээх орденынан наҕараадалаабыттара. Ол туһунан биһиги киһибит билбэк-
кэ өлөр-тиллэр икки ардынан сыппыта.
1945 с. үтүөрэн баран сулууспатын 793-с №-дээх минометнай полкаҕа салҕаа-
быта. Ол курдук уоттаах суолу ааһан Кыайыыны Берлин чугаһыгар көрсүбүтэ.
Ити күн кинилэр хара тыаҕа саһа сылдьар өстөөхтөрү сойуолаһа сылдьыбыттара.
Эбиэттэн киэһэ связист саллаат хаһыытыы-хаһыытыы сүүрэн иһэрин көрбүттэрэ.
“Кыайыы! Сэрии бүттэ!” — диир эбит.
Василий Афанасьевич сэриини 1946 с. сэтинньигэ Берлин куорат Майнсдорф
оройуонугар сулууспалыы сылдьан түмүктээбитэ. 1947 с. олунньуга дойдутугар иккис
группалаах инбэлиит буолан, “Германияны кыайыы иһин”, “Берлини ылыы иһин”
мэтээллэри түөһүгэр эбии иилинэн төннүбүтэ.
Василий Афанасьевич, урут ылбыт мэтээллэрин, орденын тэҥэ, туохтааҕар да
кичимнээн уура сылдьыбыт маннык докумуоннаах:

59