Page 67 - С.С.Аржаков, Н.Н.Петров. Военное лихолетье

МОРСКОЙ ПЕХОТА БАЙЫАҺА

Мин бүгүн быйыл кыһын 80 сааһын туолбут морской
пехота байыаһа гвардеец Мекюрдянов Афанасий Яков-
левич туһунан кэпсиир соруктаахпын.
Афанасий Яковлевич оччотооҕу Таатта оройуонун Эһэ
нэһилиэгэр “Кыһыл Арыы” колхозка үлэлии-үлэлии ула-
хан дьону үөрэхтээһиҥҥэ кыттан сүүрбэччэ киһини ааҕар-
га-суруйарга үөрэппитэ. Онтон салгыы, 1940 сыллаахха,
ПВХО диэн салгын сэриититтэн көмүскэнэр оборонаҕа
инструктордаабыта. Ол сырыттаҕына, Аҕа дойду сэриитэ
саҕаланан, 18 саастааҕар, 1942 сыл бэс ыйыгар армияҕа
ыҥырыллар. Биир дойдулаахтарыныын Ф.В. Степановы,
И.В. Винокуровы, И.П. Сыромятниковы кытта Хочоттон
быһа Ытык Күөлгэ сатыы тахсыбыттара. Онтон Майаҕа
тиийэн массыынаҕа олорон айаннаабыттарыгар Федор
Попов баара үһү. Киниэхэ, ол аата Федорга, биир кыыс
кыракый саппыйаны туттарбытын өйдүүрүн Мекюрдянов кэпсиирэ.
Дьокуускайтан 600-кэ буолан духовой оркестр доҕуһуолунан, атаарааччылар алгыс
тылларын истэн айаннаабыттар. Мальтаҕа тиийэн биэс ый байыаннай үөрэҕи бар-
быттар, Афоня уруһуйдуур талааннаах буолан, политчааска художнигынан сылдьы-
быт.
1943 с. фроҥҥа аттаныы буолар. “Москваны ааһан биир станцияҕа тохтообуп-
пут — ханан да дьиэ-уот суох, оһохтор эрэ хороһон тураллара. Биһиги ырыа-тойук
аргыстаах айаннаабыппыт мэлийбитэ, оччо-бачча аһыахпытын да баҕарбат буол-
лубут”, — диэн ахтар оҕонньор. — Фронтан чаастар командирдара кэлэн биир-
биир сүүмэрдээн ыллылар. Миигин кытта Уус-Таатта уола П. Колодезников,
Орджоникидзеттан И. Артамонов, Винокуров, Олесов, Устинов түбэстилэр. Чаас-
пыт аата 15-с гвардейскай оһуобай морской биригээдэ диэн. Бу чаас Балтийскай
флот моряктарыттан састааптаах эбит, Сталинграды босхолооһуҥҥа кыттан гвар-
дейскай буолбут.”
Олунньуга инники кирбиигэ, Ловати өрүс диэки, айан киэнин кытаанаҕын,
буомбалааһыҥҥа түбэһэ-түбэһэ, хаарга хоно-хоно, аара минаҕа таптарбыт Петр
Колодезниковтарын сүтэрэн тиийбиттэр. Онтон Меныпево диэн дэриэбинэҕэ не-
мецтэри кытта бастакы хабыр хапсыһыы буолбут. Сүтүк улахан этэ. Хас да хонук
сынньанан баран Афанасий разведкаҕа барса сылдьыбыт, онтон салгыы сэриигэ
моонньугар бааһыран госпитальга атаарыллыбыт. Үтүөрэн кэлэрин кытта Ловати
өрүскэ катерынан сэрии сэбин, бородууктаны таһыыга ыыппыттар, ол сылдьан
моонньун бааһа иһэн хаттаан госпиталламмыт. Онно операция оҥорбуттар. Кэ-
лин Красноярскай госпиталыгар сытан, уоппуска ылан, дойдутугар кэлэн военко-
макка учуокка турбутун, иккис группалаах инбэлииккэ таһаарбыттар, онон чааһы-
гар төннүбэтэх.
1975 сыллаахха оройуон хаһыатыгар ‘Твардеец находит однополчанина” диэн
Мекюрдяновы кытта бииргэ сулууспалаабыт Владимир Иванович Соков ыстатыйата
бэчээттэммитэ. Онно маннык тыллар бааллара: “Уважаемый Афанасий Яковле-
вич! Прочитав в газете “Красное Знамя” статью, я признал в Вас однополчанина.
Наша 15-я отдельная гвардейская бригада морской пехоты раныпе была 154-й
бригадой. Она защищала Сталинград... Бригада была переброшена на Великолук-
ское направление. Она укомплектовалась около города Горопца. Вы, верояно,
помните... А помните ли Вы, как казнили через повешение двух изменников Ро-
дины? Это было на берегу Ловати в штабе бригады. От каждой части выделяли
представителей по 10—15 человек.
5 Аржаков, Петров
65