Page 111 - Ульяна Винокурова. Е. П. Жирков Сайдыы суолун солоон...
P. 111
Саҥа суол саҕаланыыта
Жиркову кытары үлэлиир ыарахан даҕаны, судургу
даҕаны. Ыарахана диэн — барыта саҥа, урут хаһан да
билбэтэҕиҥ, оҥорботоҕуҥ, барыта далааһыннаах, ба-
рыта тэтимнээх. Судургута диэн — Егор Петрович киһи
кугун-сүрүн баттаабат, ыкпат-түүрбэт, эдэр-кырдьаҕас
дьон кыаҕын сатаан арыйар, сүбэлээн-амалаан киһи
сүргэтин көтөҕөр сырдык сыдьаайдаах киһи. Кинини
кытта суох да көстүө, ыарахан да кыаллыа, сатаммат да
сатаныа диэн, эрэх-турах сананан, илииҥ-атаҕыҥ тах-
сан үлэлиигин.
* * *
Национальнай оскуола концепцията саха норуотун
айар күүһүн уһугуннарбыт сүдү үтүөлээх. Ол төрүтэ
диэн соҕотох биир — бэйэ омугун сыаналааһын, бэйэ но-
руотун күүһүн итэҕэйии.
Концепцията бастаан киирэригэр “Төрүт куль-
тура” диэн саҥа предмеккэ биир да программа,
биир да көмө кинигэ суох этэ. Ол биһиги “намыһах”
культурабытын, “куһаҕан” итэҕэлбитин, “хаалынньаҥ”
үгэспитин, “сайдыыта суох” дьон аспытын-таҥаспы-
тын, “былыргы” төрдүбүтүн-төбөбүтүн хаһан эрэ ос-
куолаҕа үөрэтэр буолуохпут диэн түһээн түүлгэ киир-
бэтэх суол этэ буоллаҕа дии! Уонна хантан кэлэн про-
грамма, учебник баар буолуоҕай?
Концепция автора онтон куттамматаҕа — кини но-
руот күүһүгэр эрэнэр этэ. Кырдьык даҕаны, сыл
иһигэр предмет ахсын хас да варианнаах программа
баар буолбута — сөбүлээбиккинэн үлэлээ! Кинигэ да,
суруйар дьон да тахсыбыттара, үп-харчы да көс-
түбүтэ. “Кто не хочет работать — найдет причину, кто
хочет — найдет средства” диэн бэрт сөпкө этэллэр.
Айар күүһэ уһуктубут норуот туохтан да иҥнэн
турбат буолар эбит. Аҕыйах сыл иһигэр үөрэх-иитии
эйгэтигэр урут хайа да бэйэлээх реформа кыайбатах
107

