Page 300 - Кун кууьар хайатыттан

бити кэпсээн кэбистэххинэ булгуччу туоларын билэллэрэ, ол
иһин бэйэлэрин санааларын-оноолорун кистииллэрэ. Оттон
кэпсээбэтэххэ, барита атыннык салаллан хаалыадын сөп —
Айбыт барытын өйдүүр-билэр уонна аһыныгас буоллада.
Ити модой сылын күһүнүгэр Шумкалпагы4 сор-муҥ буу-
лаабыта.

II
Шумкалпак кэбиһиилээх окко хастан оҥостубут ордууту-
гар нухарыйа сыппыта. Ол бэрт кылгастык уонна олус тэһии-
тик нуктаан ылыытыгар маннык түүлү көрбүтэ.
Арай күөлгэ киирэн кубалары аһата сылдьар эбит. Элбэх да
элбэх маҥан кубалар... Бу күөлгэ бачча элбэх хаһан да тодуо-
руһа илигэ. Ону Шумкалпак бэркэ билэр — хара төрүөдүттэн
манна отут сэттэ сил олордодо.
Кубаларга ас тамныыр. Онтон көрбүтэ: лэппиэскэнэн aha-
тар эбит. Эмискэ бэйэтэ аһыан бадаран кэлбитэ. Лэппиэскэ
тоороххойун ылан айадар уктан ыстаан ыллаҥнатта. Ол эрэн
бурдук ас амтана ханан да суох этэ! Баатаны ыстыыр курдук...
Кубалар Шумкалпакка ыга устан кэлэннэр, илиититтэн лэп-
пиэскэтин тардыалаһан бардылар. Анньыалыы, киэр үтүөлүү
сатыыр да, арахсар санаалара суох, адьас иилии эргийэ сыл-
дьаллар уонна эргэ холуста хаппартан хостуур тооромосторун
сырыы аайы быһыта тардан былдьаа да былдьаа буолаллар...
Шумкалпак харадын арыйда. Силин быһа ыйыһынна. Кур-
тада курулаата. Саҥа таһаара сатаата:
— Билигин лэппиэскэ тооромойо баара буоллар ньии!..
Уоһа биллэр-биллибэттик ибигирээн ылла. Харадын инни-
гэр түүлүгэр көрбүт лэппиэскэтэ турарга дылы, ойо-санаата
бүтүннүү ас туһунан эрэ.
Ойодоһугар эргийдэ, сирэйигэр үөһэттэн түспүт хатыы-
лаах оту ытыһынан туора тарыйда. Эмискэ күнүс хомуйбут
маймындьаанын5 саныы биэрдэ. Утуйуон иннинэ маймын-
дьааннаах бэргэһэтин баһын диэки уурбута. Илиитэ бэргэһэ

4 Шумкалпак — бу аат суолтата «дьээбэ калпак» диэн. Калпак кыргызтар ураты
бэргэһэлэрэ. Бу тыл аныгы саха тылыгар «хаппах» диэн көрүҥүнэн сылдьар, итиннэ [л]
дьүөрэлэһэн хаалбыт. Калпак — төбө хаппаҕа (халпаҕа).
5 Маймындьаан (маймынжан) — ежевика.
298