Page 127 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

= = = = = = = = = = = = = = Хоро нэһилиэгин историята .. =

«Нэлимтэн» үөһээ маяка киллэрилиннилэр.
«Хатыҥ сыһыытгган» Петров Семен Иванович, Крылов Дмитрий Филиппович, Крылов Николай
Михайлович, Бурцева Мария Васильевна, Протодьяконов Иван Андреевич, Петров Василий
Николаевич, Стручкова Матрена Григорьевна о.д.а. Маны тэпэ тимир уустара артыаллар тутаах
дьонноро: Бурцев Степан Егорович, Орлов Михаил Иванович, Протодьяконов Михаил Иванович,
Ховров Николай Иннокентьевич, Крылов Прокопий Александрович, Тролуков Василий Иосифович.
Бу уустар ханнык да уустук оҥоһуулартан иҥнэн толлон турбатах дьоннор. Кинилэр т/х холбонор
техникаларын саппаас чаастарын, оннооҕор трактор, комбайн, автомашина курдук собуот онорор
уустук саппаастарын кутан, чочуйан, сиэтэн оҥороллорун билигин кэлэн сөҕө махтайа эрэ саныы-
гын. Ол түмүгэр маассабайдык ыһыыга туттуллар холбонор массыыналар, от техникалара үйэлэрэ
уһаан хастыы эмэ сыл туттуллан баран списаниеҕа бараллара. Биир да тимир тооромоһо мээнэ
быраҕыллыбата. Барыта уус кыһатын иһинэн киирэн уһаарыллан, наадалаах саппаас чаас, араас
тимир туттар тэрил буолан тахсаллара.
От алаастарга, үрэхтэргэ үүммэккэ, Нам, Кэбээйи, Байаҕантай, Түүлээх от үрэхтэринэн,
бадарааннаах маардары кэһэн, киһини синньигэс биилинэн үрдүктээх дулҕа сиэллэрин кырган, уу
кытыыларын отун оттоон, орооһун хомустаан, былахтаан, дулҕалаан сүөһүнү сыл таһаарбыттара.
Маннык сыралаах үлэни, бэйэни харыстаммат хорсун быһыыны биһиги аҕа көлүөнэ дьоммут
оҥорон барбыттара.

Ынах сүөһү иитиитигэр
Сэрии иннинээҕи 1940 сылы кыттатэҥнээтэххэ, биэс сылга ортотунан 1043 сүөһү хаалан, сэрии
иннинээҕи сылтан 202 төбөнөн аччатыллыбыта. Үүт ыаһына ортотунан 630 литрэҕэ тэҥнэспитэ.
Сүөһү ырыганнааһына, сүөһү күнүнэн өлүүтэ аһылык тиийбэтиттэн элбэхтик тахсыбыта. Сүөһү
иитиитэ сэрии бүтэһик сылларыттан арыый тупсан барбыта. Арай 1944 сыл түмүгүнэн Копырин
Дмитрий Никандрович председателлээх, Бурцева Анна Петровна ЧТФ заведующайдаах колхоз
ынах сүөһү иитиитин былаанын 110,5%, ыанар ынахха 102%, төрүөҕү тыыннаахтыы иитиигэ
100%, үүт ыамын былаанын 105% толорору ситиспитэ. «Куотука» т/х артыалын ыанньыксыттара
ортотунан биир фуражнай ынахтан 1943 сыллаахха артыал үрдүнэн 723 литр үүтү ыаннар, бастыҥ
көрдөрүүлэммиттэрэ.
«Кыһыл маяк» колхоз комсомолецтара «Биир да сүөһүнү энчирэппэккэ тыыннаахтыы иитэр
туһугар» диэн ыччаттар куоталаһыыларын сүөһү иитиитигэр көҕүлүүргэ бачыымы көтөхпүттэрэ.
«Кыһыл агроном» артыал бастыҥ ыанньыксыта Ирина Ивановна Пухова социалистическай сүөһү
иитиитин маастарын бочуоттаах аатын ылбыта уонна Саха АССР 25 сыла туолуутугар республика
бочуотун дуоскатыгар тахсыбыта. Ити колхозка үчүгэй ыанньыксыттарынан буолаллара: Ку-
рилкина Мария Дмитриевна, Иванова Анастасия Васильевна, Бурцева Дария Николаевна, Курилкина
Акулина Егоровна.
«Кыһыл маяк» бастыҥ ыанньыксытгара: Андросова Ирина Николаевна, Бурцева Екатерина
Иннокентьевна, Бурцева Мария Николаевна I, Гуляева Евдокия Ивановна, Колодезникова Евдокия
Семеновна, Макеева Елена Кононовна, Ноговицына Ирина Алексеевна, Орлова Анна Алексеевна,
Орлова Евдокия Ивановна, Орлова Ульяна Прокопьевна, Свинобоева Акулина Федоровна.
Сэрии сылларыгар «Хатыҥ сыһыы» артыалыгар ордук үчүгэйдик үлэлээбит ыанньыксыттар:
Петрова Ирина Иннокентьевна, Крылова Парасковья Ивановна, Петрова Матрена Григорьевна,
Петрова Степанида Васильевна, Стручкова Евдокия Ивановна;
«Куотукаттан» Крылова Татьяна Семеновна, Крылова Марина Семеновна, «Нэлимтэн» Андро­
сова Евдокия Романовна, Курилкина Александра Илларионовна, Гуляева Анна Илларионовна,
Аммосова София Петровна;
«Кыһыл агрономтан» Курилкина Мария Дмитриевна, Копырина Елена Тимофеевна, Иванова
Анастасия Васильевна о.д.а.
Сэрии иннинээҕи таһымтан 1943 сыл түмүгүнэн сүөһү ахсаана 25% аччаабыта. Итинник улахан
кураан содулуттан ынах сүөһү көрүүтүн тупсараннар өҥ сыллар уһуктарыгар тыыннаах тиэрпит-
тэригэр махтаныахха эрэ сөп. Ынах сүөһүнү иитиигэ үчүгэй көрдөрүүлэммиттэрин иһин «Кыһыл
агроном», «Куотука» т/х артыаллара сэрии сылларыгар сүөһүнү үчүгэйдик көрөн-харайан аҕал-
быттарын учуоттаан, Саха АССР 25 сыла туолуутун үбүлүөйүнэй бочуот дуоскатыгар тахсы-
быттара.

123