Page 206 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

......... : : : : = = = : = = Дойдум - Уус-Алдан Хорою = = = ^ = - - - - - - - -
• Антонио Террачини - «Өйдөбүл», А.Корнейчук.
• Платон Ойуунускай - «Сахалар ааттарыттан».
С.Данилов уонна элбэх киһи ааҕан сиппэт дьоҕус уобарастарын толортообута. Ити уобарастара
ханна да маарыннаспат араас жанрдаахтар. «Овод» Артурун курдук трагедийнай уобарастан
Наара суохха эбэтэр чиччик оҕо оруолугар (Дивана) тиийэ айарыгар артыыс ис-тас туругун түөрэ
эргитэ тутан туран уларыйан, эт-хаан уонна майгы-сигили өттүнэн тосту кубулуйары сатыыр
кыахтаах улахан артыыс итинниктэри көрөөччүгэ тиийэр тына айыан сөптөөх. Илья Находкин
оннук киэн хардыылааҕы уонна дэгиттэр айар кыахтааҕа ити уобарастырыттан көстөр. Ойуунускай
уонна Урсик уобарастара оһуоба турар идейнай геройдар буолалларыттан эмиэ туспа сыһыаны
эрэйэллэрэ. Талааныгар эбии артыыс духовнай култуурата, интеллега баһыйар оруоллаахтара.
Илья Иванович айбыт уобарастарыттан П.А.Ойуунускай («Сахалар ааттарыттан» В.И.Ленин
100 сааһын туолуутугар анаммыт) уонна Клещ («Түгэххэ») оруоллара уһулучу айыллыбыт буо-
ланнар Россия драмтеатрын фестивалыгар (А.М.Горькай 100 сааһыгар анаммыт) I степеннээх
дипломунан наҕараадаламмыттара. 1957 сыллаахха Саха АССР үтүөлээх артыыһын Бочуоттаах
аата инэриллибит. Саха Верховнай Советын Президиумун грамотатынан наҕараадаламмыт.

Талааннаах драматург

Илья Иванович Находкин 1950 сыллаахтан ыла драманы суруйан барбыт. Уонна айымньылара
хара маҥнайгыттан үрдүк таһымнаах профессиональнай айымньы быһыытынан сыаналаналлар,
тута театрга туруоруллан испиттэр:
1. 1958-1959 сс. «Суол төрдүгэр», режиссер А.Федоров.
2. 1960-1961 сс. «Улахан доҕор», режиссер Ф.Потапов.
3. 1963-1964 сс. «Күөрэгэйдээх алааска», режиссер Ф.Потапов.
4. 1971-1972 сс. «Хабырылла Дьөгүөрэп», режиссер Ф.Потапов.
5. 1976-1977 сс. «Оонньоммотох оруола», режиссер Ф.Потапов.
Олоҕун саамай тиһэх сылыгар суруллан бүппүт «Оонньоммотох оруола» кини тыыннааҕар
баттаһа тахсыбакка хаалбыт. Ол да буоллар, авторы биллэр драматург быһыытынан өссө төгүл
бигэргэтэн театр репертуарыттан түспэккэ санардыынна диэри оонньоммута. 1973-1974 сс. Ньурба
көһө сылдьар театра ханна да сурукка киирбэтэх. С.Слепцов туруоруутугар «Олохпут нннибитигэр»
пьесатын туруорбут.
Драматург быһыытынан үлэлиирин таһынан, 70-с сыллар саналарыгар уруккута культпросвет
училищеҕа үлэлээн актер маастарыстыбатыгар элбэх ыччаты үөрэппит кэмнээҕэ уонна Москваҕа
Щепкин аатынан училищеҕа үөрэнэ сылдьар оҕолор туруорар спектаклларыгар консультант педагог
быһыытынан эмиэ ыҥырылла сылдьыбыттааҕа. Бу дьоро киэһэнэн туһанан, Хоро нэһилиэгин
олох биир дойдулаахтарбытыгар мин уонна убайым үс оҕолорун ааттарыттан Ылдьаа Уйбаанабыс
төрөөбүтэ 70 сылатуолбутунан сибээстээн, кини сырдык кэриэһигэр анал биэчэри тэрийэн ыыппыт
нэһилиэк салалтатыгар, тэрийсибит комиссия чилиэттэригэр уонна В.Кулантай аатынан литера-
турнай комплекс үлэһиттэрин, улуус «Мүрү саһарҕата» диэн хаһыакка Ылдьаа олоҕун толору
сырдаппыт убайым доҕоругар Михаил Аржаковка, убайым саастыылаахтарыгар уонна бүгүнҥү
биэчэргэ Ылдьаа туһунан ахтыы онорбут табаарыстарга манна мустубут дьоннорго мунура суох
улахан махталбытын тиэрдэрбин көҥүллээн.
Мин Ылдьаа артыыс, драматург буола үүммүтүн ханнык оруоллары, пьесалары суруйталаа-
быттарыгар сөптөөх өйдөбүнньүктэр оҥоһуллубуттарынан кэпсии барыам суоҕа. Мин Ылдьаа
бииргэ төрөөбүт балта буоларбынан, убайым кылгас кэмнэ олорон ааспыт олоҕун сорох түбэл-
тэлэриттэн билиһиннэриэхпин баҕарабын.
Ылдьаа кырдьык Саха драматическай музыкальнай театрыгар үлэлиэҕиттэн биир сүрүн оруол­
лары толорооччу, чаҕылхай талааннаах артыыс этэ, кини оонньуурун көрбүт уонна сөбүлээбэтэх
киһи суох буолуохтаах. Кини бэйэтэ сөбүлээн талан ылбыт артыыс идэтин бэркэ сөбүлүүрэ.
Элбэхтик дьарыктанара, элбэҕи ааҕара.
Убайым 1947 с. кэргэннэммитэ, Нам улууһун кыыһын артистка Колесова П.Н. ылбыта. Убайым

202