Page 205 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

:................. =..... — ........... == .. = = Хоро нэһилиэгин историята г::: ............. = ................ ....................
кыахтаабыттар. Аны олоҕун бүтэһик сылларын саҕана куртаҕынан рак буолан, хаста эмэ эппэрээс-
сийэлэнэн олус эрэйдэммит. Өр барбатын билэ сытан олоруон ситэ олорботох, айыан, суруйуон
ситэ толорботох хомолтотун тулуйа сатаан, олоххо тардыһар мөккүөрэ олус ыараабыт.
Саха биир ньургун уола, талааннаах драматура, хаарыаннаах үтүө артыыс Илья Иванович
Находкин этэ-хаана баранан, дууһата улам умуллан эрэй бөҕөтүн коре сытан, 1976 сыллаахха
сэтинньи 3 күнүгэр олоҕо быстыбыта.

Артыыс быһыытынан үлэтэ

Илья Находкины кытта бииргэ үөрэммит Татьяна Иннокентьевна Филиппова «Саха театра
1930-1980» диэн ахтыытыгар бу курдук суруллар:«1944 сыллаахха студияҕа бииргэ үөрэниэхпиттэн
билэбин, оччолорго төһө да 18 саастаах буоллар, талааннаах, үчүгэй көрүҥнээх артыыс буо-
луохтааҕа оччолортон биллэрэ». Илья Иванович студияны бүтэрээт, Саха театрыгар артыыһы-
нан ылыллыбыт уонна театр труппатыгар киирбит. 1952 сыллаахха Щепкин аатынан Малай театр
студиятыгар, училищеҕа үөрэххэ киирбит гынан баран, ити училищены доруобуйата кыайбатах.
Бастакы оонньообут уобарастартан биирдэстэринэн Коля Манасов буолар. Бу оруолга оонньооһуна
кыаҕын холонуу курдук буолбут. Сценическэй уобараһы ситэрэн уонна байытан, айымньы
тылыттан туораабакка, төһө кыалларынан бэйэтин геройун ис санаатын сайдыытын толору биэрэ
сатаабыт, өйдөөһүнэ диринээн испит. Ол гынан баран бу бастакы оруола буолан, эдэр киһи дьоҕура
ситэ аһылла илигэ. Кэнники оруолларыгар курдук холкутук оонньуур талаана аһылла илигэ.
Н.Островскай «Ыстаал хайдах хатарыллыбыта» романы Эрилик Эристиин «Маарыкчаан ыч-
чаттара» романыгар чугаһа, майгынныыра 1940 сылларга режиссер С.Григорьевы айымньыны
туруорарга ой киллэрбит. Павел Корчагин уонна Коля Манасов оруолларын биир актерга толоро-
ругар соруйбуттар. Ол, Илья Находкинтга. Эдэр Илья Находкин Коля Манасов характерыгар
табыллан киирэн толорон, бэйэтин кыаҕар эрэнэн эппиэттээх Павел Корчагин оруолун үлэтин кытта
ылсыбыт.
Режиссер-постановщик С.Григорьев ахтыбыт: «Спектаклга Павел Корчагин темпераменнаах
эдэр актер Илья Находкин чаҕылхайдык костор». Оттон Егоров П. 1955 сыллаахха «Эдэр комму­
нист» хаһыакка бу курдук суруйбут: «Саха театрын эдэр артыыһа Илья Находкин кыайтарары
билбэт ТӨЛӨННӨӨХ коммунист дьэҥкэ уобараһын айда. Кини Корчагины кырдьыктаахтык кордор-
до». Ити курдук Илья Находкин оонньообут оруолларын ааҕан, үөрэтэн көрдөххө бииртэн биир
чаҕылхайдык оруолу толороро көстөн иһэр. Кини уопсайа 50-тан тахса араас характердаах оруол-
ларга айымньылаахтык оонньообут. Олортон сорохторун ааттаатахха:
• Уйбаан - «Олох оонньуута», А.Софронов.
• Миша - «Ини-бии», С.Ефремов.
• Павел Корчагин - «Ыстаал хайдах хатарыллыбыта», Н.Островскай.
• Урсик - «Маҥнайгы кыымнар», А.Малькова-Клиорина.
• Кинээс Бииктэрэ - «Күкүр уус», Суорун Омоллоон.
• Сатараал - «Сайсары», Суорун Омоллоон.
• Коля Манасов - «Маарыкчаан ыччаттара», Эрилик Эристиин.
• Наара суох - «Наара суох», И.Гоголев.
• Дивана - «Ый өлүүтүн түүнэ», Мустай Карим.
• Артур - «Тигээйи», Э.Войнич.
• Паратов - «Энньэтэ суох кыыс», Н.Островскай.
• Вурм - «Таптал уонна уодаһын», Ф.Шиллер.
• Критицкэй - «Биир да харчы суоҕа, эмискэ элбэх харчы», А.Островскай.
• Родриго - «Отелло», В.Шекспир.
• Ахмет - «Чудак», Назым Хикмет.
• Клещ - «Түгэххэ», М.Горькай.
• Барахсаанап - «Чуумпу кытыл», С.Ефремов.
• Арамаан - «Улахан доҕор», И.Находкин.

201