Page 203 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

.................. :... = Хоро нэһилизгин историята .................. .................... :..=

Михаил, Данил, Иван Бурцевтар ааттара оройуоҥҥа да, республикаҕа да киэнник биллэллэр.
Итинтэн да атын элбэх эдэр, үүнэн иһэр талааннаах ыччаттары ааттаталыахха сөп.
1962 сылга диэри Чараҥ биригээдэтигэр кулууп оннугар оччотооҕу «ородобуой» хонтуора ыал
дьиэтигэр үлэлииллэрэ. Холобур, Воробьевка Аргылла Андросов дьиэтигэр, Чаранна Уус Ыстапаан
сахатын балаҕаныгар, билигин Шарин Уйбаан олорор дьиэтэ. Онтон кэлин Иннокентий Иванович
Бурцев салҕаныан иннинээҕи дьиэтигэр буолуталаабыта. Ол саҕанааҕы кэмнэ үҥкуү, концерт,
спектакль туруорар условията суоҕа. Ол да буоллар, оччотооҕу ыччат оонньууга-корге
тардыһыытын син биир тохтоппотоҕо. Ол кыра дьиэлэргэ оонньоон уонна «оҕуруот» «Мындааба»
Майаҕас кулууптарыгар түүннэри сатыы сылдьан оонньооһун буолара. Ити эрэйдэр бэйэ
дэриэбинэтигэр кулууп баар буолуутугар күһэйбитэ. 1949 сыл «Маяк» колхоз комсомолецтара
уонна ыччаттара сүбэлэһэн «Воробьевка» бөһүөлэгэр 100 миэстэлээх кулууп тутарга тэринэн 300
шт. бэрэбинэни Чараҥ уонна Халдьаайы бөһүөлэгин ыччаттара кыттыһан сүгэнэн кэрдэн, оҕус,
ат көлөнөн киллэрбиппит. Ону ол саас промкомбинакка «Маяк» колхоз бэрэбинэ киллэрэр былаанын
толорбокко олорорунан уонна колхозтаахтар олорор 7 дьиэлэрин былаана кэлбитинэн олоччу олох
былдьаан ылбыттара. Ити кэнниттэн 14 сыл буолан баран 1962 с. Бу Чараҥ бөһүөлэгэр сана
кулуубу тутарга былааннанан, саас муус устар ыйга маһын кэрдэн киллэрэн, окко киириэххэ диэри
бу билишти эргэ кулууп көҥдөйүн бүтэрбиппит. Муостатын, үрдүн маһа хайытыллан куурдул-
лубута. Күһүн от үлэтиттэн кэлэн баран үлэлээн, 1962 сыл сэтинньи ый 6 күнүгэр Октябрь быраа-
һынньыгын миитинин оҥорбуппут. 44 киһи кыттыылаах улахан концерт бэриллибитэ. Буфет тэрил-
либитэ, маассабай оонньуулар ньиргийбиттэрэ. Бу кулууп эргэтэ оччотооҕуга 729 солк. тутуллубута.
Кулууп тутуутугар 405 киһи күнэ ороскуоттаммыта. Үлэ олус күргүөмнээхтик үксүн субботниктар
күүстэринэн тутуллубута, дьон турунуута сүрдээх күүстээх этэ. Ким да мин маны онордохпуна
харчыта төһөнүй диэн ыйыппат этэ. Оҕо, оҕонньор, эмээхсин барыта тугу кыайалларынан босхо
үлэлээбиггэрэ. Общественнай интэриэс оннук күүстээх этэ. Дэлэҕэ даҕаны Октябрь бырааһын-
ньыгын 6-е чыыһылаҕа ылар туһунан программа ыйаныа дуо? Дьон үлэтигэр итэҕэл баара, ол
сорук болдьоммут кэмигэр толоруллубута. Онтон ыла Чараҥ бөһүөлэгэ 150 миэстэлээх, оччотооҕу
кэмнэ биир бастыҥ кулууптар ахсааннарыгар киирэр дьиэлэммиппит.
Кулууп дьиэтин маһын таһыытыгар ордук активнайдык кыттыыны ылбыттара: оччотооҕу
трактористар Гуляев В.В., Свинобоев Н.С., Копырин Р.Е., Гуляев В.Д., Бурцев С.Ст. Кинилэр
мае таһыытыгар түүннэри үлэлээбиттэрэ. Дьиэ коҥдөйүн тутуутугар: Свинобоев С.Е., Ноговицын
Н.А., Бурцев Е.К., Егоров П.П., Конников Г.И., Бурцев П.И., Бурцев С.Д., Бурцев В.И., Бурцев
Сем.Сем., Сергеев М.П., Аргунов О.Е. о.д.а. Түннүгүн, аанын ис оҥоһуктарыгар Тролуков Е.С.,
отоплениетыгар Никифоров Р., общественнай тэрилтэлэр уонна биригээдэ салалтатыттан Орлов
Н.А., Аммосов С.И., Неустроев И.Я., Винокуров Д.Ф., Бурцев Е.В., Гуляев Д.И., Бурцев В.Ф.,
Бурцев Г.В. уо.д.а. Ити кэмтэн быйыл 20 сыл ааста. Урукку кулууп аччаата. Билинҥи көрдөбүлгэ
эпиэттээбэт буолла. Онон саҥа киэҥ саала, сцена, фойе наадата үөскээтэ. Дьэ, ол иһин урукку
кырдьаҕастарбыт оҥорбут традицияларын салҕаан, билиҥҥи көлүөнэ ыччат эмиэ бу көрөргүт
курдук бэрт үчүгэй сааланы бэрт чэпчэки сыанаҕа тутан дьэргэттэ. Бу 300 миэстэлээх саала үксэ
олохтоох нэһилиэнньэ бэйэтин үбүнэн көмөлөһөн тутуспутун ахтыбат буолуохха сатаммат. Манна
эмиэ общественность уруккутук курдук эмиэ улахан өҥөлөөх. Егоров колхоһунан олорон бу кулууп
эргэтэ да, саҥата да оччотооҕу колхоз салалтатынан өйөммөтөҕө. Кэлин 1979 сылга «Сардана»
совхоз тэриллэн баран, 1981 сылтан ыла үбүлээн бу быйыл үлэҕэ киирдэ. Бу кулууп тутуутугар
саамай активнай кыттыыны тутуу үлэһиттэрэ Бурцев Сем.Сем., Аргунов Н.Д., Ушницкай В.В.,
Кривошапкин А.И., Копырин А.Д., Сергеев Я.М., Атласов Г.Г., Аргунов М.А., Находкин В.П.,
Бурцев И.И., Гуляев В.Д., Бурцев В.И., уо.д.а. Тимир ферма оҥоһуутугар Орлов М.Д., Готовцев
Ф.Д. Отоплениеҕа Макеев М.Е., Бурцев И.С., Гуляев В.В. /токарнай үлэтигэр/.
Сана культура дьиэтигэр Саха АССР үтүөлээх артыыһа, драматург Находкин Илья Иванович
аата иҥэриллибитэ. Бу аат түбэспиччэ буолбатах. Илья Иванович манна үөскээбитэ, үөрэммитэ,
олорбута. Быһатын этгэххэ бу Чараҥ буоругар буккуллан, уутун иһэн, салгынынан тыынан үөскээ-
бит киһи. Илья Иванович 1926 сыллаахха кулун тутар 23 күнүгэр Хоро нэһилиэгэр бу Чаран
бөһүөлэгэр төрөөбүтэ. Аҕата Иван Дмитриевич 1929 сыллаахха Чаранна бастакы тэриллибит

199