Page 91 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

................... :...................... :.. = Хоро нэһилиэгин историята .. ....................................................

Аҕам Алексеев Дмитрий Андреевич туһунан ахтыы
Мин аҕам Алексеев Дмитрий Андреевич 1862 с. төрөөбүтэ. Кини Сыҥаах нэһилиэгин олох-
тооҕуттан төрөөбүт. Кыра сааһыгар тулаайах хаалан урукку олох эрэйин-кыһалҕатын этинэн-
хаанынан билбитэ. Бастакы кэргэнин Турантаева Елена Федотовнаны бандьыыттар Мүрү Том-
торугар кыыллыы өлөрбүттэрэ.
Алексеев түөрт кэргэнин, 26 оҕотун көмөн олоҕор улахан охсуулары ылбыт киһи. Ол да буоллар
дьонтуһугар бэйэтин оройуонугар элбэхүлэни ыытыспыта. Саналары киллэрсибитэ. Хороҕо ком-
мунаны, ТОЗ табаарыстыбаны тэрийтэлии сылдьыбыта. Итинтэн кэлин «Кыһыл агроном» колхоһу
тэрийэн председателлии сылдьыбыта. Бэйэтин чааһынай сүөһүлэрин, сылгытын холбообута.
ККОВ-ки үлэлээбитэ, ити үлэлиир сылларыгар элбэх үлэни ыыппыта. Орто-Эбэ оскуолатын
туттарбыта. Суотту айанын суолун баһылаан-көһүлээн солоппута. Оройуонтга бастакы электри-
ческай уоту умаппыта, оройуон киинигэр нэһилиэнньэҕэ оту охсор, мунньар массыыналары улар-
сыыны тэрийбитэ. Бурдук тардар барабыыты үлэҕэ киллэрэн, нэһилиэнньэҕэ биллэр-көстөр чэпчэ-
тии оҥоһуллубута. 1933 с. Москваҕа Калининтан харчы ылан диспансер, ККОВ дьиэни туттарбыта.
Гражданскай сэрии кэнниттэн дойдутугар тахсан бастакы ревкомнартан биирдэстэрэ. Кулаак-
тары кылаас быһыытынан эһиигэ, дьиэттэн хотону араарыы курдук культурнай революцияҕа
актыыбынайдык кыттыбыта.
Хас да төгүл нэһилиэк, оройуон Советын депутаттарынан БСК/б/ и РК чилиэнинэн, норуодунай
сэтээтэлинэн быыбардана сылдьыбыта. 1933-1935 сылларга ЯЦИК чилиэнинэн быыбардана сыл­
дьыбыта. Икки мэтээллээҕэ, элбэх оройуоннай, республикатааҕы грамоталардааҕа. Бэйэтин иэһин
достойнайдык толорбута. 1928 сылтан коммунист этэ. Кини 1958 сыллаахха от ыйын 22 күнүгэр
өлбүтэ. Унуоҕа Кэптэнигэ сьггар. Ханнык да мемориальнай дуоска, пааматынньык оҥоһуллубатаҕа.

Ахтыыны оцордум, кипи төрөппүт кыыһа АЛЕКСЕЕВА.
Ахсыннъы 15 кунэ, 1991 с.

20-с сыллааҕы комсомолецтар
1. Находкин Семен Евтропеевич. 1920 с. ЫРКС чилиэнэ. Ити сыл М.К.Аммосов быһаччы
салалтатынан тэриллибит Дьокуускай куораттааҕы аан бастакы ЫРКС тэрилтэтэ үөскүүр, онно
тэрээһин үлэтигэр кыттыбытынан барар. Бастакы губернскай конференция /комсомольскай/ кулун
тутар 25 күнүгэр 1921 с. аһыллар. Онно секретарынан Рая Цугель Аммосова талыллар. Онно
Семен Губком /Дьокуускайдааҕы ыччат губернатааҕы комитетын/ чилиэнинэн талыллар. 1921 с.
ыам ыйыгар Бороҕон улууһугар тахсан бастакы комсомольскай ячейканы тэрийбитэ. Күһүнүгэр,
атырдьах ыйыгар ЫРКС Дьокуускай куораттааҕы бастакы губкомун чилиэнинэн талыллар уонна
ЫРКС Саха сиринээҕи губкомун информационнай подотделын сэбиэдиссэйэ, 1922 с. тохсунньу
ыйга ЫРКС Саха сиринээҕи губкомун секретара. 1922 с. күһүн Москваҕа коммунистическай
университет истээччитинэн үөрэнэ сырыттаҕына, комсомол Бүтүн Россиятааҕы Ш-с съеһигэр
Москватааҕы комсомольскай тэрилтэттэн делегатынан талаллар. Ити съезд аан бастаан
пионерскай тэрилтэни тэрийии, дэриэбинэҕэ ыччаты кытга үлэни тэрийии, о.д.а. боппуруоһу көрөр.
1923 с. ахсынньы ыйга ЫРКС саха уобаластааҕы комитетын секретарынан талыллар.
2. Бурцева Мария Гаврильевна. 1927-38 сс. ЫБСЛКС чилиэнэ.
3. Находкин Иван Евтропеевич. 1921 с. ЫРКС чилиэнэ. Бороҕон улууһун маннайгы комсо­
мольскай ячейкатын чилиэнэ.
4. Находкин Илья Михайлович. 1924 с. ЫРКС чилиэнэ, Бороҕон улууүун 1924 с. комсомольскай
ячейкатын чилиэнэ. Бастакы комсомольскай үлэһит.
5. Находкин Спиридон Егорович. 1921 с. ЫРКС чилиэнэ, 1921 с. тэриллибит Бороҕон улууһун
маҥнайгы комсомольскай ячейкатын чилиэнэ.
6. Бурцев Иван Афанасьевич.
7. Ноговицын Роман Николаевич.
8. Мигалкин Василий Николаевич. 1929 с. ЫБСЛКС чилиэнэ. Комсомольскай линиянан Уус-
Алдан оройуонугар Чараҥҥа маҥнайгынан тэриллибит пионерскай лааҕыр начальнига, оройуоҥҥа
лагерьнай комиссия председателэ. Комсомольскай иитэр үлэни үтүө суобастаахтык уонна актив-
найдык бириэмэтигэр толорорун иһин ЫБСЛКС райкомуттан хаста да бириэмийэлэммитэ.
9. Бурцев Петр Васильевич- 1928-31 с. ЫРКС чилиэнэ. 1934 с. ЫБСЛКС райкомун путевкаты-
нан оройуоннааҕы профсоюз советыгар инспекторынан анаабыта. 1935 с. күһүн комсомол райкома
ыччат сүөһү иитиитигэр шефтэһиитинэн сибээстээн, «Кыһыл маяк» колхозка илин үрэх «Кыйма-
87