Page 93 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

............ : ................ — Хоро нэһилиэгин историята 1 = =

Крым туһаайыытынан немецкэй фашизмы утары кырыктаах кыргыһыыга сылдьан сураҕа суох
сүппүтэ.
3. Бурцева Евдокия Гаврильевна- 1935 с. ЫБСЛКС чилиэнэ. Культурнай- маассабай үлэһит.
Агитатор.
4. Бурцева Парасковья Афанасьевна 1 1930 с. ЫБСЛКС чилиэнэ. 1934-40 ее. Горнай оройуонун
сберкассатын бухгалтера. 1929 с. «Тыама» диэн ТСОЗ суоччута.
5. Бурцев Николай Семенович 1937 с. ЫБСЛКС чилиэнэ. 7-с кылааһы Мүрүгэ үөрэнэн бүтэрэн
баран, бэйэтин нэһилиэгэр «Кыһыл маяк» колхозка кыһыл муннук сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ.
1942 с. сайын Кыһыл Армияҕа ыҥырыллан, 1943 с. кулун тутарга Курскай туһаайыытыгар тиий-
битэ. Кини младшай лейтенант званиелаах 303 стрелковай дивизия 845-с стрелковай полкатыгар
взвод командира этэ. 1943 с. атырдьах ыйын 12 күнүгэр «Каменная Яруга» диэн сэлиэнньэ иһин
сэриилэһиигэ биир күн устата өстөөх 4 атаакатын төттөрү охсон, байыастарыныын немец 45
саллааттарын уонна офицердарын суох оҥорбутгара. Николай Бурцевы «Кыһыл сулус» орденынан
наҕараадалаабыттара.
Младшай лейтенант, комсомолец Николай Семенович Бурцев 1943 сыл алтынньы ый 18 күнүгэр
кыргыһыы толоонугар охтубута. Днепропетровскай уобалас Верхнеднепровскай оройуонун Пуш-
каревка сэлиэнньэтигэр көмүллэ сытар.
6. Находкин Иннокентий Евтропеевич- 1938 с. ЫБСЖС чилиэнэ. 1941-42 ее. Дьокуускайдааҕы
учительскай институт 1-гы курсун туйгун сыананан бүтэрбитэ. Ити саас 1942 с. бэс ыйын 6 күнүгэр
армияҕа ынырыллыбыта. Ити сыл от ыйыттан балаҕан ыйын 13 күнүгэр диэри үөрэнэн сержант
званиетын ылан, оһуобай гвардейскай хайыһар чааһыгар отделение командирынан анаммыта.
Итинтэн салгыы Челябинскай куоракка саллааттары военнай үөрэххэ үөрэппитэ. 1943 с. муус
устар ыйга Азовскай муора таһыгар сэриилэһэ сылдьан ити сыл от ыйын 28 күнүгэр ыараханнык
баас ылан медсанбатка эмиэ киирбитэ. Кэлин сэрии бүппүтүн кэнниттэн «Ийэ дойдутун иһин
хорсуннук сэриилэһэ сылдьан өллө» диэн биллэрии кэлбитэ.
7. Находкин Прокопий Михайлович.
8. Макеев Иннокентий Дмитриевич 1938-43 сс.
9. Андросов Николай Николаевич I 1939 с.
10. Ноговицын Е.А. 1937-46 с.

Сэрии иннинээҕи комсомолецтар
Аҕа дойду Улуу сэриитэ буолуор диэри аҕыйах, сүүрбэччэ сыллары кыайбат эйэлээх бириэмэ-
ҕэ советскай норуот сана олоҕу онорууга, социализмы тутууга дьиҥ-чахчы политическай өрө
көтөҕүллүүтэ, түүннэри-күннэри күөстүү оргуйар бэйэни харыстаммат героическай үлэтэ-хамнаһа
ыытыллыбыта. Биһиги оччотооҕуга кыра оҕолор-пионердар ол героическай олох бииртэн биир
кэрдиис сүһүөх историческай күннэригэр хайдахтаах курдук күүрээннээх үлэ-хамнас барбытын
чуолкайдык өйдүүбүт. Ол үлэни-хамнаһы көҕүлээччинэн-тэрийээччинэн ыччаттар комсомоллар
буолаллара. Бүтүн нэһилиэккэ биир эмэ партиялаах киһи баара дуу, суоҕа дуу? Туох баар үлэни-
хамнаһы комсомоллар баһылыыллара. Былыр киһи барыта үөрэҕэ суоҕа. Хороҕо нэһилиэк мун-
ньаҕа буолар буоллаҕына, Томторго үөрэнэр кыра оҕолору- Петров Николай Аммосовиһы эбэтэр
кини убайын Степаны суруксутунан ыҥыраллара. Дойду үрдүнэн ыытыллыбыт культурнай ре-
волюцияҕа комсомоллар быһаарыылаах оруолламмыттара. «Үөрэҕэ суох киһи политика тас өт-
түгэр» диэн лозунунан киһини барытын үөрэтиигэ, ааҕар, суруйар онорууга аналлаах пууннар
«Ликбезтэр» /ликвидация без грамотности/ тэриллибиттэрэ. Хороҕо аан бастаан үөрэммэккэ олорор
обургу саастаах оҕолору мунньан, Майаҕас аартыгын анныгар баар Скороходкин Василий- Талыр
Баһылай улахан нууччатын дьиэтигэр Сыандара Хабырылла аччыгый уола Петров Михаил Гав-
рильевич үөрэппитэ. Онно үөрэммит оөҕолор кэлин ликбезтэргэ үөрэтээччилэринэн буолбуттара.
Үөрэҕэ суоҕу суох онорууну тэҥинэн хотонтон дьиэни араарыы, киһи барыта туспа соттордоох,
мыылалаах, уларыттар танастаах, буолуутун иһин охсуһуу культурнай революция дьоһуннаах
боппуруостарынан буолбута. Итини тэнинэн дьон өйүн-санаатын уларыта тутууга, абааһыны,
таҥараны ҥгэҕэйбэт буолууга, религияны утары күүстээх үлэ барбыта. Ыаллар уруккуларын курдук
холоруктарыгар көмүс танараларын кэчигирэппэт буолбуттара. Тыа хаһаайыстыбатын холбо-
һуктааһыны атыннык эттэххэ, колхозтары тэрийиини кытта тэнинэн кулаактары кылаас быһыы-
тынан эһии үлэтэ ыытыллыбыта. 1933 с. саас бурдук ыһыыта бүппүтүн, ыаллар сайылыкка киир-
битгэрин кэннэ Өлөҥ атахха Курилкиннар сахаларын дьиэтигэр «Куотука» колхоз уопсай мунньаҕа
буолбута. Ол мунньахха мин аҕабын батыһан бара сылдьыбытым. Оройуонтан Нестеров диэн

89