Page 13 - Курбуһахтар. Петр Аммосов
P. 13
кытта эрэ буолбакка, aga уустара бэйэлэрин икки ардыларыгар сир-
дэрин, суеЬулэрин былдьаЬан естеЬеллере, сэриилэЬэллэрэ. Ити кэм
кыргыс уйэтинэн ааттаммыт. Ол иЬин ыаллар дьиэлэрин саЬыаран
тутталлара. СуеЬулэрин олус харыстыыллара, елуехтэригэр диэри
кемускууллэрэ. Олох чугас аймахтыылар хас да ыал хотоннорун ту-
латыгар дьиэлэрин тутталлара, хотонноро дьиэлэр ортолоругар буо-
лара. Дьиэлэрэ ypaha курдук, ол гынан баран бала^аикта маарынны-
ыр. Туерт муннуктаан буорунан туталлара. Ити кэмн'э туттар тэрил-
лэригэр уруккуттан атына — тимири, алтаны туттар буолбуттар.
Боруонсаттан оьгоЬуллубут дьахтар киэргэлэ: ытар^а, боробулуо-
xaga тиЬиллибит араас дьуЬуннээх ogypyo кестубут. Укаанньаттан ус
руническай знактаах тостубут o h o q o c булуллубута. Онон Х1Ууйэ§э
Дьокуускайтан 200 биэрэстэ сиргэ олорор сахалар терут обугэлэрэ
руническай знактаах суругу-бичиги билэллэр эбит диэн тумук онюр-
буттара. Ити Енисейскэй руническай алфавит VII-c уйэттэн XIII
уйэгр диэри угус туурк хааннаах омуктарга тардаммыт. Ити са§а-
нааг>ы сахалар cyehy иитиитин таЬынан кунду туулээ^и бултууллара.
СуеЬулэригэр оттууллара. Оттуур, мэччирэьг сирдэрин оьгостоллоро,
ыраастыыллара. Очного даманы сир былдьаЬыга баар эбит. Онон ку-
руук харабылланан кемускэнэргэ бэлэм сылдьаллара. ЭЬэни, тайа^ы,
куоба§ы, мае, уу кетерун, балыгы бултаан аЬыыллара уонна тайле
оностоллоро. БиЬиги торут ебугэлэрбит нууччалар кэлиэхтэрин ин-
нинэ итинник олорбуттара биллэр.
КурбуЬах тердун уонна “Уус-Кувлэ”
аат у0СКЭЭЬинин туЬунан уЬуйээн
Саха биллиилээх фольклорист- учуонайа Иннокентий Васильевич
Пухов 1957 сыллаахха бэс ыйын 2 кунугэр Дьокуускай куоракка
Афанасий Андреевич Пестряков — Мандыс Уола кэпеээбититтэн су-
рунан ылбыт “КурбуЬах терде” диэн матырыйаалыгар маннык су-
рул лар:
— КурбуЬах оьрнньор Укаанньыттан алта биэрэстэ илин баар “Ку-
талаах” диэн сир халдьаайытыгар “Бэйики” диэн дуедэ^э олорбут.
КурбуЬах о^онньор а§ата хантан кэлбитэ биллибэт.
Бэрт ердее§утэ буолуо диэн буолар.
“Сурэхтэрэ” суох, миэрэ уескуен иннинэ олорбут дьон эбит. Кур
буЬах огрнньор туерт уоллаах:
1. Хар диэн — Дьаарын терде
2. Добун диэн — Оттоохой терде
3. Кулан диэн — Кулады терде
4. Доххон диэн — Сараах терде.
Бу дьонтон ким уескээн тэнийэн барбыта биллибэт. А§а уустарын
терде эрэ буолбута баар.
9

