Page 15 - Курбуһахтар. Петр Аммосов

батыЬан бардахха, чугас “ЭЬэбит” диэн быыкайкаан келетке туулаан,
туЬахтаан ииттинэн олорор быстар дьада1гы ыалга кэлэн тохтообут.
Дьиэлээхтэр: “Бу туохха бааЬырдьиг?” — диэн ыйыталлар. Ону уол:
“КурбуЬахпын ОБунан Togo ыттылар” диэн туох буолбутун барытын
кэпсээн биэрэр. Оччотооду кэмн'э киЬи кутуругун yiryogyH “кур-
6yhax” диэн ааттыыллара. Бу ыал уолу аЬынаннар бэйэлэригэр илдьэ
олорпуттар. Уол 6aaha оЬон, бултаЬан-алтайан дьиэ кэргэнин курдук
олорбут уонна кэлин сиппит кыыстарын ойох ылбыт. Ойох ылан ба­
ран дьонуттан арахсан билинтги apgaa Уус Куелун илин халдьаайы-
тыгар, тумул урдугэр дьиэ туттан онно саайын тухары олорбут. Кини
етеБун ырааЬыйатын оннугар Ленин аатынан колхоз бастакы улахан
гараЬын туттубута. Ол эмискэ кунус умайан хаалбыта, техника был-
дьамматаБа. Отон ЭЬэбиккэ, Курбуйахха бастаан тохтообут ыалын
етеБун омооно apgaa халдьаайытыгар баар.
КурбуЬах Уус Куелун халдьаайытыгар бэрт учугэйдик ыал буолан
олорбут. Туерт уол, биир кыыс ОБОломмут. Курбуйах о^олоро кэлин
ууЬаан-тэнийэн тус-туЬунан aga уустарын уескэппиттэр:
1. “Одун Оттоохой” диэн ааттаах улахан уол ОБОлоро тэнийэн
уескээн Оттоохой диэн aga ууЬун;
2. “Дьаардаах Дьаарын” диэн ааттаах иккис уол Дьаарын agaTbiH
УуЬун;
3. “Кулан Кулады” диэн ааттаах yhyc уол Кулады agaT biH ууЬун;
4. “Сэттэ Сэтэми” диэн ааттаах тердус уол Сэтэми agaTbiH ууЬун;
5. “Сараах УдаБан” диэн соботох кыыс тереен-ууЬаан Сараах
agaT biH ууЬун уескэппиттэрэ yhy.
“Уус Куелэ” диэн аат уескээбит тердун маннык быЬаараллар:
Курбуйах былыргы дьон курдук дьиэтигэр бугэн олорботох, кэл-
бит-барбыт, сырыыны сылдьыбыт, айаны айаннаабыт, урэх баЬын
ен’ейбут, Дьаа1гыга тахсыыны угэс оыостубут киЬи эбитэ yhy. Оччо-
лорго бу дойдуга тимири уйанар киЬи суох эбит. КурбуЬах Дьааьгыт-
тан биир тимир ууЬун киллэрэн бэйэтин олорор тумулун анныгар,
халдьаайыга олохтообут. Сэрии иннинэ билин'н'и сапараапка оннунан
КурбуЬах олорбут тумулун сыырын аннын арыый apgaa халдьаайы­
тыгар колхоз дьоно массыына-суолун oiropo сылдьаннар сир кырсын
анныгар дириьг улугэр уот сиэбит буорун, ohox оннун булаллар. Онно
оччобо баар кырдьаБастарПосельскай Михаил Никитич: “Бу
Дьааыыттан киирбит уус уЬаммыт кыйалаах ohogyH онно буолуон
сеп”, — диэн сабаБалаабыттар. Дьэ, ол Дьаан'ы yyha киирэн олохсу-
йу°Буттан ыла бу сир “Уус Куелэ” диэн ааттаммыт.
Атын сабаБалааЬын эмиэ баар. 1950 сыллаахха саха биллиилээх
учуонайа Эргис архыыпка Уус Куелун ypagHH бутуннуутун “Угус
урэБэ” — Уус Куелэ диэн ааттаан суруйан хаалларбыт. Бу урэх
сунньуттэн элбэх сиртэн былыргы кэмнээби аарыма, cegyMap улахан
харамайдар, ogycTap (мамонт) y^yoxTapa булуллубуттара. Онон “Угус
Куелэ” диэн ааттаах буолуон сеп, диэн Н.С.Пестряков суруйбута.
КурбуЬах кэлин Дьаанпыга тахсан баран эргиллибэтэх. Кини ханна