Page 16 - Курбуһахтар. Петр Аммосов

тиийэн хайдах елбутэ биллибэт. Бу киЬи билинтги КурбуЬах сиригэр
оччотоо§у дьону-сэргэни баЬылаабытынан елбутун кэннэ нэЬилиэги
кини аатынан “КурбуЬах” диэн ааттаабыттар.
Педагогическай наука доктора, профессор Иосиф Семенович
Портнягин КурбуЬах тердун туЬунан Ф.Н. Аммосовка маннык
кэпсээбит:
— Былыр кыргыс уйэтин сажана кимнээхтэрэ, ааттара-суоллара
биллибэт дьон 0луенэ ерус илин энэригэр сэриилэспиттэр. Кыайтар-
быт сэрииЬиттэртэн биир эрэ киЬи ордон илин диэки куоппутун кы-
айбыт сэрииЬиттэртэн биир киЬи эккирэппит. ЭккирэтиЬии сырала-
ах cogyc буолар. Суоттуттан илин барар суолга Хаьганы уонна Балык-
таах Эбэни ааспыт кэннэ суол, КурбуЬах уонна Бэйдин'э диэки икки
англ арахсар тордугэр “Уьгуулээх” диэн сир баар. Бу Суоттуттан
60-ча биэрэстэлээх сиргэ эккирэтэн иЬээччи куотан иЬэр киЬини
унгуунэн быра^арга сеп гына чугаЬыыр уонна уьгуутунэн бырахпыта,
куотан иЬэр киЬиэхэ кутуругун yiryogap, курбуЬа^ар тубэЬэр. Онтон
улахан бааЬырыыны оьгорботох.
Куотан иЬэр киЬи суурэ турбут да ыарыыламмыта биллибит. Эк­
кирэтэн иЬээччи ситэн елорор кыахтаммыт. Ол гынан баран: “Итиччэ
Kyp6yhaijap таптаран баран елбете. Bagap, киЬи-суеЬу терде буолар
он’оруулаах киЬи буолуо, сырыттын”, — диэн баран тоннубут. Экки­
рэтэн иЬэр киЬи ун'уунэн куотан иЬээччини бырахпытыттан
теруеттэнэн бу сир онтон ыла билиьгээн'Н’э диэри “Ун’уулээх” диэн
ааттанар. Ол куоппут киЬи билиьпги КурбуЬах сиригэр кэлэн олох-
суйан ойох ылан, тероен-ууЬаан, тэнийэн, кэлин нэЬилиэк терде бу­
олар киЬи уескээбит уонна КурбуЬах нэЬилиэгэ диэн ааттаммыт.
Бу икки кэпсээннэр ис хоЬоонноро маарыннаЬаллар. БиЬиги би­
линтги келуенэ кырдьа^астара ogo эрдэхпитинэ оччотоо^у кырдьа^ас-
тар бу туЬунан кэпсииллэрин быЬыта-орута ейдуубут. Ол кэпсээннэр
оруннаах буолуохтарын сеп.
КурбуЬах тердун туЬунан краевед И.Березкин, Олтех кырдьа^ас-
тара Говоров М.Ф. — олон'хоЬут Мэхээлэ, Говоров И.И. ахтыылары-
гар КурбуЬах тердун BopogOH улууЬун тердуттэн BopogOH Дьуотту
уолуттан Куду КурбуЬахтан тереен-уескээн, ууЬаан-тэнийэн бар-
быттара, диэн суруттарбыттар.

НэЬилиэк 1917 сыллаа^ы, революция иннинээ^и оло§о

Саха сирин воеводата коллежскай советник Данил Петрович Озе­
ров сажана волостар — нэЬилиэк диэн ааттаммыттара. Онон КурбуЬах
волоЬа 1783 сылтан “КурбуЬах нэЬилиэгэ” диэн ааттаммыта. Кур­
буЬах а§атын уустара архыып докумуонугар 1642 с. киирбиттэрэ бил-
лэр. Ити сыл урукку Боровой улууЬун волостарын (нэЬилиэктэрин)
холбоЬуктаах сэбилэниилээх этэрээттэрэ Алексей Гнутой диэн ата-
маан 20 киЬилээх этэрээтин кытта Суотту-BopogOH икки ардыгар