Page 14 - Курбуһахтар. Петр Аммосов

Колхоз, Сэбиэт бэрэссэдээтэллэринэн уйуннук улэлээбит Михаил
Иннокентьевич Аммосов кэпсээниттэн, Федот Николаевич Аммосов
суруйан хаалларбыт Курбуйах тердун туйунан ахтыытыгар маннык
суруллар: Былыр бэрт ордоодутэ, “сурэхтэрэ” суох кэмн'э, apaaha
кыргыс уйэтин садана, Илин Хан-алас улууйун биир баай кийитэ наар
ынах суейуну иитэн ©луенэ ерус биир улахан арыытыгар олохсуйан
бэркэ байан олорбут. Кини ус уол одолоодо сиппиттэр-хоппуттар, буут-
тарын эта буспут, холлорун этэ хойдубут. Уолаттартан атадынан
даманы, кууйунэн даманы ордуктара аччыгый уоллара, ону икки ула­
хан уол кемелеен нэйиилэ берууллэрэ yhy. Ол эрээри икки улахан
уол да чахчы кыанар чачыгыр курдук дьон эбиттэр. Ол олордохтору-
на, биир саас сыл тахсыбыттарын, хаар харааран cyohy уойунан бар-
бытын кэннэ, эмискэ суунэ халын- хаар туспут уонна хас эмэ хонукка
хараарбатах. Бу дьоннор отторо ордубатах, онон суейулэрин арыыга
мэнээк талахтатан сиэтэ уурэргэ тиийбиттэр. Икки улахан уол
куннэтэ аайы суейулэрин кэрийэн кереллор эбит. Биир кун адалара
одонньор кыра уолу суойуну кэрийэн кероругэр соруйбут . Уол
суейулэри кэрийэн корен ийэн, сородун сурэдэлдьээн корбекке тиийэн
“сорох суейулэрбин кыайан кербетум, эйэ суолун корон куттанным”
диэбит. Одонньор “Дьэ, иэдээн, ол кыыл cyohy борону баттаатада, сэп-
тээх-сэбиргэллээх баран бултайьпг”, — диэн икки улахан уолаттарын
соруйар. Уолаттар ун’уунэн, батайынан сэбилэнэн бараллар.
Кербуттэрэ суоЬулэрэ учугэй бадайытык мэччийэ сылдьаллар, оттон
эйэ суола олох да суох. Кэлэннэр аччыгый уолга: “Сымыйанан эппик-
кин, эйэ суола олох да суох”, — диэбиттэрин, “ эйэ суола баара” дии
иннин биэрбэт. Моккуйуу, айдаан охсуйууга тиэрдэр. Улахан уолат­
тар комолоон аччыгый уолу кырбыыллар. Онтон аччыгый уол дьону-
гар найаа кыйыйар, хомойор, тугу да гынар кыада суодуттан абарар.
“Атадастанным-баттанным, аны дьоммун кытта хайдах да бииргэ са-
таан олоруо суохпун, кинилэртэн бардахпына эрэ сатаныыйы” диэн
санаан дьонугар этэр: “Мин аны эйигини кытта бииргэ олорбоппун,
ханна атадым тиэрдэринэн атах балай барабын, уйэм тухары эйиэхэ
эргийиэм cyoga. Эйиги диэки эргийэн кордехпунэ иэннэ^им эчэйдин,
хайыйан кордехпунэ хаалдьыгым хайыннын. Чэ, бардым, быдан
кэмн'э бырайаайдарын'”, — диэн баран Суола урэх тордун диэки
CYYPYYH3H туйунэн кэбиспит. А^алара о^онньор: “Ити кийи кырдьык
баран хаалаарай, ыытыман', ытыалаан'”, — диэн улахан уолаттары-
гар соруйбутугар, о^унан ытыалаан куйуйаллар. Биир ох табан уол
эмэйэтигэр кутуругун у^уодун тайынан кэм этин тодо кетор. Уол ону
ол диэбэккэ баайын саба туттан баран суурбутун кубулуппакка куо-
тан хаалар. Икки убайа сиппэттэрин билэннэр эккирэтэ да соруммат-
тар. Олуенэдэ ити ыал олорбут арыыта ити айдаан кэнниттэн “Эйэлэ-
эх” диэн кун бугунугэр диэри ааттанан иьгэ сылдьар.
Аччыгый уол мээнэ иннин диэки айаннаан Халарык Толооно сайы-
лык чугайыгар баар Хандарыкы диэн кыракый алааска баар аппаны