Page 42 - Курбуьахтар А5а дойду кемускэлигэр

Курбуһахтар Аҕа дойду көмүскэлигэр

АММОСОВ НИКОЛАЙ МИХАЙЛОВИЧ I
(1905-1942)

1905 сыллаахха I Курбуһах нэһилиэгэр Улахан
Алаас диэн сиргэ Михаил уонна Марина Аммосов-
тар дьиэ кэргэннэригэр төрөөбүт. Ийэлэрэ эрдэ
өлөн элбэх кыра саастаах оҕолор тулаайах хаалан-
нар бэрт эрэйдээхтик улааппыттар. Начальнай ос-
куоланы үөрэнэн бүтэрбит.
Сэбиэскэй былаас бастакы дьаһалларын ис сү-
рэҕиттэн ылынан олору олоххо киллэрсиигэ эдэр
сааһыттан көхтөөхтүк кыттыбыт. «Нэлэгэр» ар-
тыалга, онтон «Күөдьүйбүт» холкуоска бэрэссэдээ-
тэлинэн талыллан үлэлээбит. Бу холкуос үлэтэ рес-
публикаҕа биллэр үчүгэй үлэлээх хаһаайыстыба буолбут. ССКП чилиэнэ,
1937 с. Москваҕа холкуостаах ударниктар I съезтэригэр делегатынан ба-
рарга талыллыбыт.
1939 сылтан Бороҕон сельпотун бэрэссэдээтэлинэн, 1941 сыл балаҕан
ыйыттан Молотов аатынан холкуос бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбит.
Ити үлэлии олорон, 1942 сыл бэс ыйыгар Кыһыл Аармыйа кэккэтигэр
ыҥырыллан барбыт. Аармыйаҕа гражданскай сэрии геройа В. К. Блюхер
хамандыырдаах Колчагы уонна Врангелы үлтүрүтүүгэ Уралтан Байкалга,
Иркутскайтан Чернай муораҕа диэри аатырбыт албан ааттаах суолу ааспыт
132-с стрелковай дивизия 498-с полкатыгар сулууспалаабыт.
1942 сыл алтынньы 13 күнүгэр Курскай уобалас Муравьевка сэлиэн-
ньэтин соҕуруу өттүгэр, 194-с үрдэл иһин икки күннээх кырыктаах кыр-
гыһыыга өстөөх 16 төгүл контратаакатын утары охсуһан баран, алтынньы
16 күнүгэр геройдуу охтубут.
Д. Петров «Якутия в годы Великой Отечественной войны» кинигэти-
гэр суруйарынан: «Бу уот сэриигэ өстөөх 1500 саллаата бааһырбыт уон­
на өлбүт. Биһиги өттүбүтүттэн 616 саллаат өлбүт, 470 саллаат бааһырбыт.
Ситэтэ суох түмүгүнэн манна сэриилэспит Саха сирин 19 буойун саллаа-
та өлбүт». Николай Михайлович 1942 сыл алтынньы 16 күнүгэр Курскай
уобалас Калабино дэриэбинэтигэр көмүллүбүтүн туһунан ССРС Оборо-
натын министерствотын киин архыыбыттан 1976 сыл сэтинньи 9 күнүгэр
бигэргэтии сурук кэлбит.
1987 сыл муус устар ыйыгар төрөппүт оҕолоро Петр Николаевич Ам­
мосов уонна Елизавета Николаевна Горохова аҕалара хараллыбыт быраат-

40