Page 51 - Курбуьахтар А5а дойду кемускэлигэр
P. 51

Кам да умнуллубат, туох. да умнуллубат!


                                                                                  КЫДИЫЫ!
                         АММОСОВ ТЕРЕНТИЙ ВАСИЛЬЕВИЧ
                                          (1912-1988)

              1912 сыл муус устар 2 күнүгэр II Курбуһах нэһи-
          лиэгэр Баҕалаах алааска Николай Николаевич Егоров
          уонна Парасковья Петровна Аммосова дьиэ кэргэн-
          нэригэр төрөөбүт, Бахсы таҥаратын дьиэтигэр сурэх-
          тэммит. Эрдэ тулаайах хаалан эбэлээх эһэтигэр Анна,
          Николай Аммосовтарга, таайыгар Василий Аммосов-
          ка иитиллибит. Кыра эрдэҕиттэн уус дьоҥҥо иитил-
          лэн Тэрэнтэй улахан худуоһунньук, маастар буола-
          рыгар олук ууруллубут. Эһэтэ Ньукулай хараҕынан
          көрбөт эрээри олус уус эбитэ үһү, муҥха, туу, онтон да
          атын булт тэриллэрин илиитин иминэн оҥорон чугас-
          тааҕы дьонун абырыыр эбит. Эбэтэ Аана иистэнэрин
          таһынан туойунан иһит оҥорор дьарыктааҕа диэн кырдьаҕастар кэпсииллэр
          эбит, онтон таайа Василий олус мындыр мае ууһунан биллибит киһи буолар.
              Уус Күөлүн оскуолатыгар биэс кылааһы үөрэнэн бүтэрэн, «Хамыдал» ар-
          тыалга биир бастакынан киирэн, сэбиэскэй былаас уураахтара олоххо кии-
          рэллэригэр кылаатын киллэрсибит. 1935 сыллаахха Курбуһах нэһилиэгин Сэ-
          биэтин депутатынан уонна нэһилиэк Сэбиэтин сэкирэтээринэн быыбардам-
          мыт. 1937 сыллаахха Сунтаар шахтатыгар артыал биригэдьииринэн үлэлээбит.
              1938 сыллаахха Курбуһахха Саха АССР народнай артыыһа П. М. Решет­
          ников уонна Саха театрын дириэктэрэ Т. П. Местников кэлэ сылдьыбыттар.
          Манна кинилэр Терентий ыллыырын истэн Дьокуускайга национальнай
          хорга ыҥырбыттар, Саха театрыгар драма артыыһынан үлэлии киирбит. Бу
          сыл Бурцева Мария Николаевналыын холбоһон ыал буолбуттар.
              1943  сыллаахха армияҕа ыҥырыллан, Забайкальскай байыаннай уоку-
          рукка 202 стрелковай дивизия 1011 стрелковай полкатыгар сулууспалаабыт.
          Империалистическай Японияны утары сэрии кыттыылааҕа. «Японияны
          кыайыы иһин» (1945), «1941-1945 сс. Аҕа дойду Улуу сэриитигэр кил-
          биэннээх үлэтин иһин» (1946) мэтээллэринэн наҕараадаламмыт.
              1946 сыллаахха этэҥҥэ дойдутугар эргиллэн кэлэн, театрыгар салгыы
          үлэлии киирбит, иллэҥ кэмигэр муостан кыһыынан дьарыктаммыт. Театр
          кылаабынай художнига Г. М. Туралысов Саха сирин Художниктарын со-
          йууһун оҥоһуктарын көрдөрөрүгэр сүбэлээбит. 1948 сыллаахха Терентий
          Васильевич ССРС Худуоһунньуктарын сойууһугар киирбит уонна айым-
          ньылаах үлэтэ саҕаламмыт. 1952 сыллаахха Саха АССР народнай худуо-
                                                                                    49
   46   47   48   49   50   51   52   53   54   55   56