Page 52 - Уруйдуогун улуу кыайыыны

Биһиги эбэбит Мария Алексеевна Михайлова Улуу Кыайыыны уһансыыга
тыылга үлэлээн, кыайыыга бэйэтин кылаатын киллэрбитэ.
Эбэм Мария Алексеевна 1926 сыллаахха муус устар 15 күнүгэр
СаһылыкааҥҥаСискэс диэн алааскатөрөөбүтэ. Кини 1936 сыллаахха Доҕолоҥ
диэн сиргэ начаалынай оскуолаҕа үөрэнэ киирбитэ. Сэрии сылларыгар
мэһэйдэтэн, төрдүс кылааһы Орто Эбэҕэ бүтэрбитэ.
Сэрии алдьархайа, сут-кураан дьыллар тураннар, эбэм салгыы үөрэм^ f
мэтэҕэ. Тыылга эмиэ сэриигэ курдук, олус ыарахан этэ. Үлэһит илии тиийбэт
буолан, эбэм 15 сааһыттан эр киһи үлэтэ диэн корен турбакка, холкуос бары
үлэтигэр күүһэ-кыаҕа тиийэринэн үлэлээбитэ. Сарсыардаттан киэһээҥҥэ
диэри туту да аахсыбакка, икки хараҥаны ыпсаран үлэлииллэрэ. Ол курдук
сайынын от оттооһунугар, бурдук хомууругар, кыһынын сүөһү көрүүтүгэр
үлэлээбитэ. Тутаах үлэлэрин таһынан, маһынан оттуллар тыраахтарга анаан
чуурка эрбииллэрэ. Биир кыһын сайын наһаа курааннаан, Нам оройуонугар
субай сүөһүнү көрөн кыстаппыттара.
Эбэм Аҕа дойду Улуу сэриитин сылларыгар тыылга үлэлээбитин иһин
«Аҕа дойду сэриитигэр 1941-45с.с. үлэҕэ килбиэнин иһин» диэн И.В. Сталинтан
махтал суруктаах мэтээлинэн 1947 с. наҕараадаламмыта.
Сэрии кэнниттэн эбэм ыанньыксыттаабыта. Кэлин кэргэн тахсан
баран, фермаҕа үүт эрийээччинэн үлэлээбитэ. Эбэм эһэбиниин Николай
Антонович Портнягинныын барыта сэттэ оҕоломмуттара. 1968 сыллаахха
эһэм күн сириттэн барбытын кэннэ сэттэ оҕотун бэйэтэ көрөн-харайан
улаатыннарбыта. Кэнники кыһынын оскуолаҕа уборщицанан, сайынын
пекарняҕа үлэлээбитэ. Үрдүк таһаарыылаах үлэтин иһин хас да төгүл олохтоох
Сэбиэт депутатынан талыллыбыта.
Эбэм 1992 сыллаахха ыалдьан өлбүтэ. Эбэм туһунан аҕам уонна
бөһүөлэкпит кырдьаҕастарын кэпсээннэриттэн истэн эрэ билэбин. Дьон-
сэргэ кинини: «Ханнык да үлэттэн толлон турбат, кыайыгас-хотугас үлэһит
этэ», - диэн бэлиэтээн ахталлар.
Мин эбэбин көрбөтөҕүм да буоллар, аҕам кэпсээниттэн, кини Кыайыы
туһугар туох баар сыратын-сылбатын биэрэн туран үлэлэспитинэн киэн
туттабын.

-50-