Page 54 - Уруйдуогун улуу кыайыыны

Дьокуускай военкоматыгар тиийбитигэр: «Хайа, бу оҕонньор сэриигэ
бараары кэлбит. Ээ, чэ, бачча кэлбит киһини үлэ фронугар ыытыахха, дьон
тиийбэт», - диэбиттэр. Инньэ гынан, Томмот куоракка промышленноска мае
кэрдиитигэр ыыппыттар. Онно тиийэн алта нуучча уолун кытта ус силы
быһа сылдьыбытын туһунан кэпсиир эбит. Барыларыттан саамай саастаах,
сатабыллаах буолан, уолаттар оҕонньору убаастаан, харыстаан остолобуойга
^киирэллэригэр куруутун ортолоругар илдьэ сылдьаллар. Онон аас-туор,
кырыымчык олоххо хаһан да астан матарбатахтар. Тоҕо диэтэххэ, кини
ханнык баҕарар үлэҕэ, мае кэрдиитигэр, дьоҕурдаах, саталлаах буолан куруук
хараанныы сылдьыбыттар.
Ол кэмҥэ, сут-кураан, сэрии иэдээнигэр аһа-таҥаһа суох, хоргуйан өлүү
суостаах дьулаан сылларыгар хос эбэм Матрена Васильевна оҕолорун кытары
дойдуларыгар хаалбыттар. Кыра кыыстара ыалдьан ел бут. Улахан уоллара
Кеша кырдьаҕас холкуостаахтары кытта хонуу араас улэтигэр сылдьыбыт.
Ийэлэрэ сайынын холкуос олордубут хортуоппуйун, хаппыыстатын көрөрө,
оҕолоросыысотыраастаһаллара,уукуталлара,көмөллөрөүһү.1943сыллаахха
улахан уоллара Кеша от бугуллааһыныгар, ийэлэрэ от кэбиһиитигэр бугул
түгэҕин харбыыр үлэҕэ сылдьыбыт.
1946 с. дойдутугар кэлэн баран, Дүпсүн оскуолатыгар кыһынын оһох от-
тооччунан, саас эрдэттэн саҕалаан Дүпсүн икки этээстээх оскуолатын, началь-
най оскуоланы, спорт саалатын, мастерскойу, учууталлар олорор уопсай дьиэ-
лэрин тутуспута. Ону таһынан ыалларга саха балаҕанын, нуучча дьиэлэрин
тутуспута. Кэргэнинээн Матрена Васильевналыын иккиэн оскуолаттан
пенсияҕа тахсыбыттара.
Мин төрөппүттэрим Парфирий Андреевичка үтүө өйдөбүллээх буоланнар,
убайбар хос эһэтин аатын Парфирий диэни биэрбиттэр. Онон эһэбит аата
куруутун ааттанар, көлүөнэ ситимэ быстыбат.
«Саха былыргы сэһэннэрэ, номохторо» диэн И.Г. Березкин кинигэтигэр
И.Л. Александров (Күүстээх Уйбаан] биригээдэтигэр хоту улуустарга балыкка
10-тан тахса сыл сылдьыспытын туһунан суруллубут. Онон эһэбит аата
номоххо киирбитинэн, оҕолоро, сиэннэрэ киэн туттабыт.
Тыылга эмиэ сэриигэ курдук ыарахан этэ... Тоҕо диэтэххэ, «Барыта фронт
туһугар!» диэн үөһэттэн ыйыы, сорудах баар эбит. Үлэлээбиккин, булбуккун
барытын фроҥҥа, кыайыы туһугар биэрэҕин. Хотоҥҥо хороҕор муостаах,
сыһыыга сыспай сиэллээх толору курдук да буоллар, куруук ас тиийбэт.
Баҕарбыккынан аччыктаатым диэн сиэн кэбиспэккин. Оттон бааһынаҕа
ордон хаалбыт бурдук атаҕын да ыларыҥ күүскэ бобуллар, оннооҕор ол
туһуттан хаайыыга ыыталлар үһү.
Көҥүл олохпут туһугар элбэх киһи тыына быстыбыта, кыайыы бэрт
сыранан кэлбитэ.
Биһиги Улуу Кыайыы суолтатын өйдүөхтээхпит, сэрии уонна тыыл
бэтэрээннэригэр сүгүрүйүөхтээхпит. Тыылга эмиэ сэриигэ курдук ыарахан
этэ... Ким даумнуллубат! Туох даумнуллубат!

-52-