Page 49 - Майаҕатта Бэрт Хара
P. 49

МАЙЛҔАТТА БЭРТ ХАРА,
               кирэтэн тыа иһэ өрө барчаланан олордо.  тон  ырааҕа  суох,  суола-  ииһэ  биллибэт
               Сайыҥҥы  куобах  уостаах  сыҥ  ойуурга  мае  дүөдэ  сиргэ  саһаннар  этэҥҥэ  хонон
               түһэн,  ала бөрө таҥастаах,  бөрө  бастаах  тураллар.  Бороҕоттор  аатырбыт  Кыыс
               киһи  тамыыла  куотан,  ситтэрбэккэ  куо-  Хаҥа  сайылыктарын  туһаайыытынан
              тан  хаалар.  Бөҕөстөр  кыыл  таҥастаах  субуһаннар,  тус  илин  диэки  айаннаа-
               киһилэрин көрбүтүнэн куоттаран, кыһы-  тылар.
               йан-абаран төннөн кэлэллэр.                      Тыгын  тойон  бөҕөстөрүн  иннигэр
                  — Дьэ, итиччэтигэр, Бороҕоттор, сү-  уктан,  киһитин-сүөһүтүн  батыһыннар-
              гүннүүллэрэ  билбэт.  Бэрт түргэнник  хо-  бытынан,  бухатыырдыы  көрүҥнээх  хара
               мунан тэскилиэххэ! Уоттары умуруоруҥ,  атын миинэн, баһылаан-көһүлээн инники
              ураһалары, ынахтары, сылгылары хомуй-  иһэр.
              талааҥ!  —  Тыгын  тойон  суон  куолаһа          Тыгын  тохтообут  сайылыга  онтон
              дорҕоонноохтук дуораһыйар. Тыгын дьо-  ыла — Бөрө Бастаах, хоммут дүөдэтэ Ты­
              нун  кытта  атахха  биллэрэр.  Арҕаа  бас  гын Хоммут диэн ааттар иҥмиттэр.
              халдьаайынан тахсаннар  Ала  Соболоох-



                                ТЫГЫН  ТОЙОН  УОННА  БЭРТ  ХАРА


                  Тыгын  тойон  Майаҕатта  Бэрт  Хара  миир  иһиттэргэ,  туос  ымыйаҕа  көйөр-
              олорор үтүөкэннээх Кыыс Хаҥа сайылы-  гө  аһы  көөнньөттөрөр.  Тоноҕос,  кэриим
              гар  тиийэн  кэлбитэ.  Кини  диэтэх  киһи,  чорооннорго,  бэлкэчэх  иһиттэргэ  арыы-
              киэҥ  сайылык  хаба  ортотугар  ыраахтан  лаах кымыһы  адьырыччы  куттарар.  Мае
              көстөр-биллэр гына орто үөскэ тохтообу-  удьурҕай  тэриэлкэлэргэ  сэттэлии  ойо-
              та.  Кыыс Хаҥа барахсан соҕотохто киһи,  ҕоһу  холбуу  буһартаан,  өрөһөлүү  хотор-
              сүөһү  саҥатынан,  сылгы  кистээһининэн  тордо. Суҥ сөрүөлэри, оһуордаах тэллэх-
              туола түспүтэ.  Күөх  торҕо  буруо  ыраах-  тэри тэлгэттэрэр.
              ха  диэри  унаара  устубута.  Сэргэстэһэ-        Оҥостуу  бөҕөнү  оҥостон,  тэринии
              кэккэлэһэ  ураһалар  хороспуттара.  Кэтит  бөҕөнү тэринэн  баран, Тыгын тойон ил-
              сэлэ тардыллыбыта, салама ыйаммыта.          дьит ыытар.
                  Тыгын  дьоно  ними  да  куттаабак-           — Тоҕой сэлэ сайылыгын үөһүгэр тө-
              ка,  кимиэхэ  даҕаны  сабыта  түспэккэ  бүрүөннээн  түһэн  олорон,  тойонноотор
              эйэ  дэмнээхтик  сылдьыбыттара.  Оттон  тойоммут,  аҕа  баһылыкпыт,  ааккын  аат-
              Майаҕатта  Бэрт  Хара  баара-суоҕа  ончу  таан,  айах тутан  амтаннаах  аһынан  аһа-
              биллибэт.  Хол  дойдуттан  холоонноох-  таары  ыҥыттарар,— дэспиттэр  икки  со­
              тор хойуннулар диэн хоһулайа барбатах,  ру к боллур уолаттар.
              туора дойдуттан  урдустар тоҕуорустулар          Онуоха  туту  да  хоруйдаабакка  эрэ,
              диэн  дьорҕойботох,  удьуор  урааҥхайда-  үүн  тиэрбэһин  курдук,  эрилкэй  харахта-
              ры билэн уруурҕаһа сатаабатах, сөл диэн  рынан сорук боллур уолаттар диэки көрөн
              сөбүлүүрүн көрдөрбөтех.                      эрилиҥнэтэн эрдэҕинэ, хардатын тулуйан
                  Тыгын  тойон  дьоно  Майаҕатта  Бэрт  истибэккэ сап-салҕалас, ип-илибирэс буо-
              Хара  баарын-суоҕун  билээри  чуҥнуул-  ла түстүлэр.  Таһырдьа ойбуттарын  бэйэ-
              лар.  Балаҕанын иһигэр  ытык  сэбэрэлээх  лэрэ  да  билиминэ  хааллылар.  Тылларын
              Эбэрикээн  эмээхсин уотун  иннигэр  оло-  былас  түһэрэннэр,  бөрү-бөтүөхтэс  дьон
              рорун,  кэтэҕэриин  кэтит  мае  ороҥҥо  тойоннорун  иннигэр  тиийэннэр  тобуктуу
              тиэрэ  түһэн,  бухатыыр  киһи  кэтэҕиттэн  түстүлэр. Арыычча тыын ыланнар:
              тардыстан  сытарын  эндэппэккэ  быһаа-           —  Илдьиккин  эттибит,  хардатын
              раллар.                                      кыайан  истибэтибит,  чинчи  үчүгэй,  кэр
                  Тыгын  тойон  Бэрт  Хараны  үтүө  са-  малааһыҥҥа кэлиэ,— дэстилэр.
              наанан,  өйдөөх,  өһүөнэ  суох  тылынан          Тыгын  тойон  оноолоох,  сиринэн  со-
              кэпсэтээри  эрдэттэн  бэлэмнэнэр.  Си-       һуллар уһун сонун кэтэн, икки дүлүҥ олох
   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53   54