Page 46 - Майаҕатта Бэрт Хара
P. 46
.МАЙАҔАТТА БЭР Г ХАРА,
туда эргийэ хаамта. Чоруун муос курдук, онуоха отуу уотун суҕарыйбыт күлэ
көнөтүк супту үүммүт, кыһыл эттээх, ыһылла күдээрийдэ. Бэрт Хара сыгынах
лоппоҕор хатырыктаах, намылыһа сан- тииккэ атаҕын оллоонноон балачча уһун-
ньыйбыт хойуу күөх киистэ лабаалар- нук санна кэтирээн, көхсө дабдаллан,
даах дьулугур тиит мае эбит. ырааҕы одуулуу, тугу эрэ толкуйдуу
— Аан ийэ дойдубар айыллан үөскээ- олордо.
бит Аал Луук мае буолан, айгырыы, сили- Туран ыраата барардыы хомунна.
гилии үүнэ тур! Мин эйиэхэ этэр тылым Отуутун уотун кыһыл чохторун күлүнэн,
эгэлгэтин, ийэ буор сирим илгэ тыын- буорунан саба тарыйда. Тыал хастааба-
наах тиит маһа, иһит эрэ. Кутаалыыр тын, оонньуур холорук салгына ыспа-
куйааска эн сөрүүн күлүккэр элбэхтэ тын диэн кэмнэммит тиитин сорҕотунан
сынньанным, курулас ардахха, ыаҕастаах ылан, кичэйэн, халыҥнык чиҥэтэ таптай-
самыырга харыстаан саһыарбытыҥ, бул- да. Отууламмыт аал уотун бэлиэтиирдии,
туйбут киэһэбэр уот оттон, отуу оҥостон сэрэнэн уһаты аттыгар уурда. Бултаабыт
оллоонноох олгуйум оргуйбута, көһүйэ булдун санныгар сүгэн, отууттан тэй-
күөс иһитим күөһэ буһан куобахтыы эн, кэриэс оҥостон кэмнэммит иитин
тэппитэ... Дьэ, билигин тэҥнэһиэх, киһи таһынан кэлэн, тус илин түһэ турда.
гыммыт бэлиэҕин хаалларыах! Булчут Күннэр-хонуктар сапка тиһиллибит
киһиҥ бухатыыр буолбут уһун күлүгүн, ойуулаах оҕуруолуу ситимнэһэн, бэйэ-
кэлэр үйэлэргэ кэпсии-көрдөрө тураар. бэйэлэрин солбуйсан ааһан истилэр.
— Бэрт Хара тиит уҥа өттүнэн, көхсүнэн Бэрт Хара тэҥнэммит баараҕай тиитин
сыста сэргэстэһэ турда. Икки илиилэрин сатыы-аттаах быһа ааспат үгэстэммитэ.
суон харыларын, кэтит, дэллэҕэр ытыс- Хайаан да истэн-билэн тохтууллара,
тарын өрө уунан, быччыҥнарын түлүннэ- отууламмыт сиригэр тохтоон сынньанал-
ри күүрдэн, сыыйыы сындааһын иҥиир- лара, күүстэригэр күүс эбинэллэрэ, са-
дэрин кыычыгыраччы тыаһатаат, тиит нааларын күүһүрдэллэрэ. Ол сүдү буха
орто сул умнаһыттан ыксары харбаан тыыр аатын ытыгылаан, тарбахтаах
ылла. Түллэ-түүрүллэ түһээт, тиити бул таарыйбат, тыҥырахтаах тыыппат, сүгэ-
гу сөрөөн, тосту тарпытыгар, үөл чиргэл лээх бааһырпат. Үүнэр мае үйэтэ бүтүөр
умнас быһа ыстанна. Тиит тостубут орду- диэри Бэрт Хара тиитэ өйдөбүнньүк буо
гун илиитигэр ылан таҥнары тайахтанна, лан турбут. Кэлэр кэнчээри ыччакка кэрэ
аат эрэ харата аргыый аҕай хааман отуу- кэпсээн буола кэпсэммит, аартык аайы
тун уотун таһыгар тиийэн кэллэ. Тиитин албан аатын аатырдыбыт, суолга сүппэт
быһаҕаһын «күр» гына сиргэ бырахта, суон сураҕын сураҕырдыбыт.
БЭРТ ХАРА УОННА ХАРДАҔАСТАЙ БЭРГЭН
Тыыллар сатыы көскө чугаһыыр тэһэн олорор. Сотору-сотору тэһийбэк-
усталаах Кыыс Хаҥа сайылык халдьаа- кэ таһырдьа тахсан, айан суолун кэтии-
йытынан ааһар айан суола тоҕойдоон рэ элбээтэ. Сатахха, туох эрэ куһаҕаны
киирбит тумул тыаны быһа охсон ааһар. сибиэниргээн бөөлүүн аанньа утуйба-
Тыа үөс өртүгэр ханна да атын сир таҕа. Көмүлүөк оһоҕун үөлэһинэн хаан-
гэ үүммэтэх аарыма тиит мастар, сытыы наах үөрбэ быгыалаан ааспыта. Ол са-
уһуктаах чыпчаалларынан күндүл күөх наатыттан букатын арахпата. «Күөн
халлаан оройун аалан ылыахтыы, бил- көрсөөрү, күрэх былдьаһаары хааннаах
лэр-биллибэттик күөгэҥнии хамсыыл- үөрбэ быгыалаан көһүннэҕэ» диэн сүрэҕэ
лар. Күн киэһэрэн эрэрэ. ытырбахтыыр.
Эбэрикээн эмээхсин, куолутунан, Мантан ыраах тус арҕаа халыан хара
Кыһыл Сыырга буор сыбах балаҕанын аттаах Хардаҕастай Бэргэн диэн түбэспи-
иһигэр уола бултаан-алтаан кэлэрин кэ- тин түҥнэрэр, саастаахтарын сайылыыр,
44
