Page 29 - Василий Сивцев. Производство хамандыырдара
P. 29
кыстаан төттөрү төннүүлэригэр өрүс долгуна хойуугу Суотту аннынан
Дөлүһүөннээх диэн арыыга бырахпытын бэрт өр көрдөөн булбуттара.
Оччоттон барыга бары дьоҕурдаах эдэр киһини Байбал Павлов хойуугу
өрөмүөннүүргэ дьаһайар. Уол кылгас кэм иһигэр өрөмүөннээн бүтүн
улуус сүөһүтүн көһөрүүгэ туһаммыттара. Итинник олус суолталаах
дьыаланы оҥорбутун Бүөтүр оччотооҕуга улахан курдук санаабатаҕа.
Кэнники Павел Павлович Бүөтүр үлэтин сыаналаан 700 солкуобайы
ыыппытыгар үөрэн атаҕа сири билбэт буолуталаабыта. Маннык дьоһун
харчыны хаһан туппута баарай?! Итинник үлэлии-хамсыы сырыттаҕына
19 сааһыгар 1943 сыллаахха Сэбиэскэй армия кэккэтигэр ыҥырыллан
Забайкальскай байыаннай уокурукка сулууспалаабыта. Кини биһиги
килбиэннээх сэриилэрбит империалистическай Японияны үлтү сын-
ньар сууһарыылаах походтарыгар кыттыыны ылбыта. Аҕа дойдуну
көмүскүүр Улуу сэриигэ хорсуннук кыргыспытын бэлиэтигэр Петр
Иннокентьевич түөһүн «Японияны кыайыы иһин», «Сэбиэскэй ар
мия уонна байыаннай морской флот 30 сыла», «ССРС Сэбилэниилээх
Күүстэрин 50 сыла», «Кыайыы 30 сыла» мэтээллэр киэргэтэллэр. Ар-
мияттан кэлээтин кытары уонча хонугунан Быччыылыкка биригэдьи-
иринэн таһаараллар. Дьэ, ити курдук төрөөбүт сиригэр-уотугар биир
сиргэ 23 сыл устата тохтобула суох биригэдьииринэн таһаарыылаахтык
үлэлиир.
Биригэдьиир социальнай балаһыанньатынан рабочай диэн саамай
сөпкө быһаараллар. Үлэһит буолбут сааспыт тухары киниттэн ордук
түбүктээх, эппиэтинэстээх дьон туһа диэн түүнү-күнү аахсыбакка ик-
ки илиитин ньыппарынан үлэлээбит киһини көрбөппүт. Ханнык ба-
ҕарар үлэҕэ киэҥ билиилээх, холку, сымнаҕас майгылаах, хара үлэттэн
уһаарыллыбыт уопутгаах маастардар үөскүүллэр. Маннык дьону олох
барахсан бэйэтэ булан таһааран үөрэтэр, такайар эбит. Дьэ, ол иһин да-
ҕаны норуот өһүн хоһооно «Уол оҕо дьоло — сир түөрт өттүгэр» — диэн
мээнэҕэ эппэт. Оннук «Үлэ куттанар» маастарынан «Быччыылык» би-
ригээдэтин солбуллубат биригэдьиирин Петр Иннокентьевич Мест-
никовы нэһилиэгин дьоно улахан убаастабылынан, киэн туттунуу-
нан ааттыыллар. Үлэһит буолбут чэгиэн-чэбдик үтүө сааһын усталаах
туоратыгар биригэдьиирдээтэ. Кинини нэһилиэгэр, улууһугар элбэх
оҕолоох ыал иһирэх аҕатын, «Быччыылык» биригээдэтин биригэдьи
ирин быһыытынан билэллэр. Билэллэр эрэ диэн буолуо дуо, бастыҥ
үлэлээх биригэдьиир тэҥинэн ытыктыыллар, убаастыыллар. Эдэр ыч-
чаттар аҕа саастаах салайааччытынан, наставнигынан күн бүгүнүгэр
диэри киэн тутта ааттыахтарын аатгыыллар. Өр сылларга биригэдьии
ринэн араас сут-судьураан, ыарахан да сылларга дьонун-сэргэтин биир
сыалга түмэн таһаарыылаахтык үлэлээбитин учуоттаан республика са-
лалтата 1959, 1961 сылларга Саха АССР Верховнай Советын Президиу-
мун Бочуотунай грамоталарынан наҕараадалаабыта. Оччотооҕу кэмҥэ
27

