Page 32 - Василий Сивцев. Производство хамандыырдара

15853 солкуобайдаах күндү түүлээҕи государствоҕа туттаран пятилет­
ка сорудахтарын 386 бырыһыанынан толортообута. Ити биллэн турар,
элбэх сыра-сылба, унньуктаах уһун эккирэтиһиинэн ситиһиллэрэ.
Алтынньы, сэтинньи, ахсынньы томороон тымныылаах кылгас ыйдар-
га уопуттаах сонордьут күҥҥэ ортотунан 180-нуу андаатар тириитин
сүлэн, государствоҕа туттарыллар гына таҥастыыра. Бу соҕотох киһи
холугар ыарахан түбүктээх үлэ буолар. Итини кини сарсыарда эрдэлэ-
эн, киэһэ хойукка диэри тура тэбинэн туран үлэлээн ситиһэрэ.
Биһиги халыҥ хаардаах, тымныы Сахабыт сирэ кэрбээччи уонна
адьырҕа кыылларынан, күндү түүлээҕинэн бүтүн аан дойдуга сураҕы-
рар. Былыр былыргыттан Саха сирин «сымнаҕас кыһыл көмүһүгэр»
омук сирин эргиэмсиктэрэ харахтарын хатыыллара. Ол мээнэттэн тах-
сыбат. Биһиги тыабытыгар уонна күөллэрбитигэр олохсуйар кыыллар
сир-дойду ахсын тэнийбит буолбатахтар. Оройуон, ону тэҥэ, респу­
блика государствоҕа биэрэр биир сыаналаах бородууксуйатынан хара
тыаттан бултанан киирбит күндү түүлээх буолар. Хас биирдии булчут
итини үчүгэйдик өйдүүр, ол инниттэн былааны толорор иһин бары
дьоҕурун уонна кыһамньытын ууран үлэлиир. Булт үлэтэ киһиттэн эл­
бэх сатабылы уонна сыраны-сылбаны ирдиир үлэ. Эрдэттэн элбэх булт
тэриллэринэн хааччыллыбыт уонна сирин-дойдутун үчүгэйдик билэр
эрэ киһи булка түмүктэрдээх буолар.
— Мин биир кырдьаҕас булчут буоларым быһыытынан, эдэрдэр-
гэ анаан булт киитэрэһин туһунан кылгастык тохтуохпун баҕарабын.
Ханнык баҕарар тыа эбэтэр уу кыыллара киһи бултуурун билэллэр. Ол
иһин, эккирэтиһэргин биллэллэр эрэ, сэрэнэр суолга бараллар. Онон,
булчут киһи бултуур тыатын, күөлүн, үрэҕин түөрэ-маары тоҕо кэһэн
аймаабакка сылдьан бултуох кэриҥнээх. Тыа кыылларыттан ордук
саһыл наһаа көрсүө уонна билигэс. Саһылы бултуурга кини сылдьар
ыырыгар эн суолуҥ түбэспэтин эрдэ ааҕар наадалаах. Ханнык баҕарар
булка хапкаан көстөр гына боростуойдук ууруллуо суохтаах.
Эдэр булчукка кырынааһы бултааһын биир туспалаах. Кырынаас
күһүнүн айаннаан ылааччы. Хаар чарааһыгар кырынааһы тоһуурунан
мэҥиэлээн бултааһын табыгастаах. Кырынаас кыһын олохсуйар, дьиэ-
лэнэр. Кини дьиэлэнэрэ дьылынан уларыйан иһэр. Сорох дьыл сискэ-
тыаҕа эбэтэр толооҥҥо, арыт улахан күөллэр кытыыларыгар буолар.
Ити кини аһылыгын батыһарыттан тутулуктаах. Онон, кырынааһы
бултуурга бастаан кини дьиэлэнэр сирин быһаарыллыахтаах.
Андаатары бултааһын булт биир боростуой көрүҥэ буолар. Билигин
андаатараны идэтийбэтэх да киһи туунан бултууру билэр. Маныаха ой-
бону тэһиигэ туу ойоҕоһугар кыра да хайаҕаһы оҥордоххуна андаатар
ону булан төннөрүн умнумуохха.
Саха дьоно бэрт өрдөөҕүттэн табыгастаах күөллэргэ собону ку­
тан, үөскэтэр үтүө үгэстээхтэрэ. Балыгы үөскэтиигэ Бүөтүр энтузиаст
30