Page 37 - Ахтар ытык иэстээхпит

түорт оҕолоох этилэр. Холбоон уон икки-уон үс оҕо буоларбыт.
) 1,1>э бу оҕолору буойарга, иитэргэ чыпчаххай өҥөтө кыра да буоллар
баара буолуо дии саныыбын. Чыпчаххайбыт киирэр аан таһыгар
аииьыллан турара. Дьиэтгэн көрбүтүнэн тахсарбыт, көрбүтүнэн
киирэрбит. Дьонуҥ тылын истибэтэххинэ, соруйбут сорудахтарын
I олорботоххуна (үксүн элбэх буолан оонньуурга арадцьыйан умнан
ктбиһиллээччи) чыпчаххай барахсан "аһыс" гыннаран, түргэнник
опнугун булларааччы. Чыпчаххай "минньигэһин" билиҥҥэ диэри
саиыыбын. Кыра оҕо буруйу оҥорорун улаханнык өйдөөбөт,
мыпчаххай барахсан "ыалдьыттаан" аастаҕына туох буруйу
оп орбуккун сонно тута өйдүүгүн. Чыпчаххай биирдэ-иккитэ
"ыалды.птаан" ааста да, көнөр суолга үктэммитинэн бараҕын.
Дьонун’ этиилэрин болҕойон истэҕин, бобууларын өйдүүгүн,
сорудахтарын кичэйэн толороҕун. Бэрээдэгиҥ мөлтөөрү гыннаҕына
■ I ы 11 чаххай аата да ахтылыннаҕына сөп буолаҕын, дьаархаммьггьшан
бараҕын. Уопсайынан, чыпчаххай куһаҕаны-үчүгэйи араарарга,
үлэни үчүгэйдик толорорго, улахан дьону ытыктыырга үөрэтэр
дьоһун оскуола эбит.
БУЛКА УҺУЙУЛЛУУ, АЙЫЛҔАЛЫЫН АЛТЫҺЫЫ
Оҕону эт-хаан өтгүнэн сайыннарарга булт кырата суох оруоллаах.
Ьулт уол оҕону иитиигэ биир сүрүн ньыманан буолар. Булт
киһиттэн тулууру, сатабылы, өйү, күүһү-уоҕу, сытыы-сьшбырҕа
буолары эрэйэр. Итини таһынан бултуу сылдьар киһи айылҕа
лбылаҥар куустарар, сарсыардааҥы чуумпуга айылҕа уһуктар кэрэ
мучыкатын истэн, күн тахсарын, киирэрин көрөн кэрэ эйгэҕэ
сыстар. Айылҕа абьшаҥар ылларбыт дьон киэҥ-холку айьшгьшаах
буолаллар. Маны таба өйдөөн биһиги аҕабыт миигин Нэптиэҥҥэ
саһьш ферматыгар олорор кэммитигэр саас анды булдугар дурдаҕа
бииргэ олордоро. Күһүн Талах Арыы диэн улахан үрдүк тумустаах
биэрэк тумсугар күһүҥҥү кустары күүтэрбит. Онтон кэлин алтыс-
с хггис кылааска тахсан баран, Кыыс Хаҥа диэн сиргэ сааскы куһу
күүтэр, ытар кыра көлүччэлээх этибит. Онно куруутун илдьэ
сылдьааччы. Сэрэйдэхпинэ бырааттарбын эмиэ оннук булка
үорэппит-такайбыт буолуохтаах. Онон уолаттар бары кустуурбутун,
айьшҕаны кьтгта алтыһарбытын олус сөбүлүүрбүт, омуна суох
айылҕа оҕолоробут.
Аҕабыт айылҕаҕа харыстабыллаахтык сыһыаннаһара, айылҕа
баайын наар туһанар эрэ буолбакка, хайдах байытар туһугар кытта
юлкуйдуурун санатар тоҕоостоох. Ол курдук. Күөл балыгын
муҥхалаан баран атын күөлгэ илдьэн кутан үөскэтэрэ.
Мун халыырыгар төһө балык кэлэрин эрдэтгэн билэн, өтө сэрэйэн
былаанныыр этэ. Уонна күөл балыга эстибэтин үөскээн, элбээн
пстин диэн муҥхаттан тахсыбьп балыгы тута бидоннаах ууга
куттаран Көтөх Күөл диэн алаас күөлүн балыгын Аамай
I >;шаҕаннааҕар кутгарара, Талах Арыы диэн сир балыгын Одьулуун
диэн алааска илтэрэрэ. "Маннык тэриннэххэ балык түргэнник
ситэр, улаатар, уойар, үөскүүр", - диирэ. Онон муҥхалыыр